الصوت1x
السرعة
وقفة
تمرّنقراءة
الوضع
Woordenschat
Stel je voor, je wacht echt al 14 dagen met oplopende spanning op een van cruciële brief.
Oh, dat is altijd zo vervelend.
En toch misschien iets van de belastingdings of zo of een nieuw paspoort.
En elk dag loopt je weer naar die brieven bus.
En elke dag is die leeg?
Precies.
Tot dat, op hun zonige maandag ochtend, er eindelijk iets op de mat valt.
Je pakt hier een vlop, je schulden wel open.
En hij is compleet leeg, dat zit gewoon helemaal niets in.
Wacht, echt niets.
Helemaal niets.
Het enige wat je vind, is een piepklein met pen gekrabbelt woordje op de achterkant.
We staat alleen, sorry.
Dat meen je niet.
Ja, echt.
Welkom allemaal.
Vandaag duiken we in deze diepe duik in de verborgenpsigilogie achter onze fouten.
Ja, en dan specifiek de fouten die we maken met de allerbeste bedoelingen.
Precies.
Want heb jij als luisteren wel zo'n fout gemaakt met de beste bedoelingen die gewoon compleet
verkeerd uitpakten?
Nou, het is echt een fascinerend gebied om te verkennen.
We kijken vandaag naar twee schijnbaar hele simpelen allerdaagse verhalen uit de haag.
Klopt.
Hele kort verhalen, heel puur opgeschreven.
Ja.
En als we de dynamiek daar achter afpellen, houden ze ons een enormes piegel voor.
Ze laten zien hoe complex mensenlijk valen eigenlijk is en ook de drastische gevolgen van gebrekkige
communicatie.
Oké, laten we dit even uitpluiten.
Laten we terug gaan naar die lege enveelop, want dat is het startpunt van ons eerste verhaal.
Ja, dat brengt ons bij een man, dan.
Een hele gewone inwoner van de haag.
Wie dus al twee weken wacht op die belangrijke brief van de gemeente, voor een nieuwe pas.
En de setting is bijna idealisend.
Het is een prachtige zondag ochtunt, volgens vluiten de tuin en dan.
En dan heb je dat enorme contrast, dan staat in zijn keuken.
Hij spelt z'n oude koude koffie door de grootste heen.
Hij zet een vers van pot, je ruikt die vers van koffie door de kamer.
De hele wereld roept eigenlijk.
Het is een prachtige dag.
Maar van binnenkookt hij.
Hij kookt.
Hij is intense boos en verdrietig toen die lege witte, wat kleukelige envelope op de mat.
Je voelt die frustratie bij een fysiek.
Je verwachtt iets dat je leef op de rit zet en je krijgt gewoon lucht.
Wat hier gebeurt in zijn hoofd is dat het brein om middeluk in de hoogste versnellingen gaat om betekenis te zoeken.
Ja, logisch.
Een lege envelope is geen logisch uitkomst.
Er verwachten dat systemen zoals een gemeente of posbedrijf killen en efficiënte machines zijn.
Je zoek naar een rationele verklaring.
Op dat moment van operste verwaring klopt de buurvrouw aan.
Ah, ja.
Wevraajantse.
Een ouderen, vriendelijke dame, ze heeft een rode chalum.
Ja, en zij hoort dat verhaal aan en doet wat heel veel omstanders instinktief doen, ze proberen te relativeren.
Zo iets van misschien is het gewoon de post die langzaam is.
Ja, en dat relativeren is echt een klassiek psychologisch meegenisme voor conflictbeheersing.
Hoe doe je dat precies?
Als mensen iets onverklaarbaar zien, dat woede opvekt bij een ander.
Er proberen ze vaak de minst qua daardige verklaring te bieden.
Om de boel een beetje te susse.
Exact.
Het doel is niet de waarheid vinden, maar de emotionele temperatuur in de kamer verlagen.
Laat we uitgaan van een systeemvoudje, niet van boos opzet.
En het werkt ook wel een beetje, want daar komen er het.
Tot dat ze weg is.
Ja, dan pati die envelope je op.
En draait hem om, zet ze een bril op, want het is echt minuskeel geschreven.
En daar staat dat woordje, sorry.
En dat verandert gewoon een hele realiteit van de situatie.
Het maakt dat er ineens menselijk in plaats van machinaal.
Ik moest die trouwens zo om lachen, omdat ik het vertelde naar nu.
Hoe doe je?
Ja, stil je voor, je verwacht een superplangrijke e-mail van je baas, met een bijlagen.
Al ja?
De melkom binnen, je opent hem, geen bijlagen.
Wordie helemaal leeg.
Alleen in het onderwerp staat cryptisch het woord, sorry.
Dat is toch een gek van te worden?
Het maakt het tien keer erger.
Waarom stuur je een leeg en verlop met sorry erop?
In plaats van gewoon weg te gooien en te doen als er van niets is gebeurd?
Die e-mail vergelijking is echt heel treffend.
Wat daan voelt, noemen we kochnitieve disjonancie.
Klink duur.
Het is eigenlijk gewoon kort slijtingen in je brian, omdat je twee fijten hebt die niet samen kunnen bestaan.
Oké, dus aan de ene kant?
Aan de ene kant weet daan dat post bezorgen een vormiel proces is, machinens, professionals.
En aan de andere kant houdt hij een lullig gekreukend papiert vast met een haast kinderlijk geschreven, sorry.
Het post gewoon enorm.
Het slaat echt een ergens op.
Het is een volwassen probleem, maar de oplossing voelt als als een kleuter een fase heeft gebruiken.
Precis.
En dat verklart de afstander ook.
Dit is de fysieke manifestatie van een heel hoofdbakken, eigenlijk ingewistische schuld bekend en is.
Eén gewistisch, hoezo.
Omdat de dader wist dat hij een fout maakte.
Met dat woordje probeert hij vooral zijn eigen schuldgevol te verlichten, een soort emotionele afkoop.
Ah, als je iets van kijk, ik geef het te minst toe dus ik ben geen slecht ment.
Exact, maar het is fundamentel laaf.
Voor de ontvanger los het niet op, daarom heeft nog steeds geen pas.
Er weet alleen dat het een mens was, maar niet wie of hoe het gefix wordt.
Maar dan komt een plotwetting.
Ja.
Daan zit op zijn zachte blauwe bank te malen.
En de dubbeel vaat.
Hij doet open en daar staat een jonge gast.
Een jonge gedaan tim, betje op, tazon.
En tim groeit echt direct alles op tafel.
Die draait er niet omheen.
Nee, totaal niet.
Hij zegt direct, ik heb een fout gemaakt, ik had een brie voor u, maar ik heb prongelijk de verkeerde envloop legemaakt.
Hij was aan het oefenen toch?
Ja, hij hoeft er met bezorg.
Hij zegt het spij bij enorm en hij overhandig dan als nog die originele brieft met de pas.
Wat hier fascinerend is, is dit kant op punt in de interactie.
Hoe zo?
Tim handelde eerst uit paniek, hij is een beginner, ondervaren, stop dat brieftje in de bus om er maar vanaf te zijn.
Maar dat hij daarna terug gaat in aanbeld, dat is radicale transparantie.
En het effect is magisch.
Daan is praakloos, brekt dan in een lag uit en is vooral ontzettend opgelucht.
Ja, de woede smeldweg.
Hij zegt zelfs, dankjewel, volgende keer iets beter opletten en hij voelt zich warm van binnen.
Die 14 dagen frustratie zijn gewoon weg.
Het is logisch, want woede komt vaak uit omacht.
Involte je een speelbal van een anoniem systeem.
Door dat Tim fysiek voor de deur staat, z'n ondervarenheid toegeeft, geeft hij de regie en het respect
eigenlijk terug aan dan.
Het is Tim's eerlijkheid redden de situatie gewoon volkomen.
Absoluut.
De fout stelde eigenlijk weinig voor, het was gewoon onenvarenheid en dat er top gelost
door helderen volwassen communicatie.
En die groept een belangrijke vraag op.
Vertel.
Wat gebeurt er als we deze vaktoren omdraaien?
Omdraaien.
Ja, wat was de persoon die de fout maakt?
Geen beginnen is, maar een doorgewinterde profession om het 10 jaar ervaring.
Oof, oké.
En wat als die gene besluit om bewust niet te communiceren, omdat hij overtuigd is dat hij het allemaal
beter weet?
Dan verhuizen we van een zonnige voortuin naar een zorgcentrum in Den Haag.
En de inzet is hier astronomisch veel hoger.
Zeker weten.
Het is weer een maandag ochtend, maar de sfeer is hier compleet anders.
Kiel, stiliggangen, zwaardeuren en je ruikt die mix van koffie en van dat typische sterk
schoonmaakmiddel.
We stoppen binnen in een zwaargestructoreerde voor meelenomgeving, hier maken regels letterlijk het
verschil tussen veiligheid en gevaar.
Wat moet hij hier twee collega's?
Mark, de teamleider en Peter.
Peter is alles behalve in een begin.
Hij werkt wel 10 jaar, toch?
Ja, 10 jaar verzorgen.
Voor een hele specifieke, extreem kwetsbare groepklienten.
Mensen met een zwaarde, verstandelijke beperking, met het cognitieve niveau van een baby.
En Mark, de teamleider komt op hem af met een strak gezicht en een vormelenwitte brief.
En we weten allemaal een vormelenbrief in zo'n setting, dat is zelf een uitnodiging voor
een gezellige bordel.
Zeker niet.
De inhoud van die brief onthuld echt Peter's gigantische plan.
Heeft namelijk op eigen houtje een complete zonvakantie naar kuren zou geboekt voor deze zwaargen
die ik heb de klienten.
Ongelooflijk.
Ze motivaties wel echt hard verschillend hoor.
Hereneneerd van deze mensen zitten altijd met binnen, altijd hetzelfde lietje.
Ze hebben misschien het niveau van een baby, maar ze hebben toch zintuigen.
Ja, hij gaan ze iets bijzonders.
Precies de zonvoelen, zand tussen de vingers.
Peter kijkt hier duidelijk door een enorm geromantiseerde lens naar de situatie.
Hij ziet de poëzie niet de risico's.
Maar hier wordt het echt interessant, want ik vind het heel lastig om Mark hierin als de enige
redelijk partij te zien.
Is Peter niet gewoon een soort held?
Een held.
Nou ja, we kennen de zorg in Nederland, onder bezetting, het is vaak overleven in plaats van
leven.
En dan heb je deze man na 10 jaar bij het hij af te stompen.
Hij tone passie, dat is waar.
Zeker, hij had een speciaal hotel gevonden, medische begeleiding gedegoed, hij zo zelf meegaan.
Waarom wordt dat initiatief direct zo meedogeloos afgestraft?
Als we dit in het grotere plaatje bekijken, is het heel verleidelijk om partij te kiezen voor
die gepassioneerdere bell, he?
Ja, toch.
We houden van dat verhaal.
Maar met een psychologische en medische bril op zien we hier iets heel gevaarlijks, het redder
zindroom.
Redder zindroom?
Dat klinkt ons of je denkt dat hij superman is.
Ergens is dat ook zo.
Dit ontstaat niet zomaar op een middagje, dat is jarenlang een investering, hij heeft een
diepe symbiotische band opgebouwd.
Hij snapt elke blik of zucht van zijn klienten.
Ja, maar daardoor sluip er blinde vlekken in.
Je gaat geloven dat jij en jij alleen weet wat ze nodig hebben, je verliest op je activiteit.
Je raakt eigenlijk zo verstrikt in de liefde voor je klienten, dat je denkt dat jouw goede intensies
de wetten van de realiteit kunnen opheffen.
En ook de medische realiteit.
Markwijs hem op de keihard feiten een vliegerijs van 9 uur voor mensen met dit niveau.
Dat is geen vakantie.
Nee, in een laweijerige afgesloten drukken binnen is dat absoluut terreur.
Ja, wauw.
En dan land je in een heel ander klimaat, extremenhitten.
Alle vertrouwde prikels zijn wegd, wel deze mensen juist gedeien bij voorspelbaarheid en rust.
Dus die tropische verrassing klinkt meer dan zo'n mortelgang.
Voor die klienten zouden zijn tuigelijke nachtmerrie zijn geworden maar, en dit is crucial, dat
is niet eens de hoofdreden dat hij wordt aangepakt.
Wacht, wat is dan de genaarde slag voor Peter's carrière?
Het kompleten moetwillige gebrek aan communicatie.
Oh ja.
Peter heeft met niemand overlegd, niet met de directie, niet met Mark en de absoluut de hoofdzonden,
niet met de familieleden, de wettelijke vertegenwoordigers.
Dat kun je echt niet maken.
Hij dacht dat zijn 10 jaar ervaringen met de recht gaf, andermansrisico's te bepalen, dat
is de arrogantie van de expert.
Weet je?
Protocolen voelen vaak zo bureaucratisch als ze alles spontaniteit weggruiken, maar eigenlijk zijn
het dus gewoon externe remblocken.
Ja, kochnitieve stijger zou je kunnen zeggen.
Mooie woord.
Als je zo emotioneel geïnvesteerd raakt dat je gevaar niet meer ziet, is het protocol de
muur die je tegenhouden, het zwingen je tot overleg.
En Peter snet dat veiligheids net zelf door.
Met meedogenloze consequenties.
Markshorst een direct, ons lag is onvermeidelijk.
10 jaar toewijding in één klap weg, pur omdat hij de regels nageerde.
De ultimate regede van de goede intensie.
En de naastlep is hard voor schuren beschreven.
Peter staat op, hij pakt zijn blauw jas, loopt door die stilge hangen naar buiten.
En buiten is het mooi weer.
Ja, de zonschijnd, strakblauwe lucht, het grasruiktsterk, maar de tekst zegt heel melancholisch.
Voor Peter is het een grijse dag.
Wat prachtig illustreerd hoe hij in zijn eigen kochnitieve disonansie vast zit.
Hij is boos, verdrietig.
Hij wilde ze dat blauwe water laten zien, maar zijn blinde vlek kost hem alles.
Hij snap niet dat zijn naasteliefde tot dit leiden.
Zijn interne logica is gewoon helemaal ingestort.
Dus, wat betekent dit allemaal voor ons als we die twee verhalen naastelkaar leggen?
Ja.
In beide verhalen zagen we mensen die buiten de lijntjes kleurde.
Tim, de postbezorgend, deed het perongelijk en hij herstelde direct met transparente communicatie.
Hij tonen kwetsbaarheid.
En kreeg het grip, maar Peter deed het bewust, isoleren zich in zijn goede bedoelingen
en zijn wijgering om protocolen te volgen kost hem zo'n baan.
Precies.
Die regeltjes waar we vaak omzuchten, die zijn dus niet alleen voor klienten of klanten.
Ze bescherm ons net zo goed tegen de volkijl van onze eigen anogantie, zelfs als je hard
op de juiste plek zit.
Het protocol had Peter's bril kunnen zijn om even in die beta-voort te blijven.
Deze is.
En dat brengen we op een gedachte die ik graag en jou als luisteraar wil meegeven om even over na te denken.
Kom op.
Stel je voor dat jij aan de andere kant van de tafel zit.
Je hebt een familie van een van die klienten van Peter.
Oké.
Je kent de risico's.
Zou je dan liever een zorgverlener hebben die uittersdrigide is, misschien wat emotieloos,
maar die strikt elke regelvolgd voor 100 procent veiligheid.
Dat klinkt veilig.
Of zou je diep van binnenverlangen naar een Peter?
Iemand die uitpuren, onverwaardelijke passie, alles op het spel zit om jouw familieelheid
die eene onvergetelijke ervaring te geven, zelfs als dat in mensen risico's met je meebrengt.
Wow.
Waar ligt voor jou de grens tussen liefde volle zorg en onvergevlijke roekeloosheid?
Oef, dat is een grens die veel dunner is dan we vaak willen toegeven.
Bedankt voor het luisteren en tot de volgende keer.
الإعدادات
النص
الوضع
الصوت
وقفة