صدا1x
سرعت
مکث
تمرینخواندن
حالت
Woordenschat
Je kent dat gevoel waarschijnlijk wel, dat je midden op een overvolplein staat.
Zo niet als het leidse plein bedoel je?
Ja, precies.
Laat we zeggen tijdens een van de gigantisch evenement.
Overal om je eens er mensen,
ze duwe, ze trekken, ze bewegen allemaal gewoon in compleet verschillende richtingen.
Het is echt een soort kulkende massa dan...
menselijke stoormint eigenlijk.
Exact.
En als je je dan niet lettelijk schrapzet en heel goed oplet,
wordt je gewoon weggespoeld hoe die menigte.
Je verlies je orientatie, je raakje vrienden kwijt.
Een plotseling ben je gewoon een compleet overgeleverd dan de gaals van het moment.
Klopt.
En die drang om te overleven in die gaals, dat staat vandaag centraal in onze deep dive.
Welkom.
Dank je.
Ja, het is echt een fascinerend onderwerp.
We hebben voor deze analyse namelijk een hele stapel recente alle dag te gesprekken doorgelegd.
Gewoon op zervaties van mensen die je proberen overeen te blijven,
wanneer de wereld om hen onverspelbaar wordt.
We hebben daarbij eigenlijk twee uitersten van gaals naast elkaar geleegd, toch?
Ja, klopt.
Aan de ene kant de menselijke stoorm van massalen evenementen,
denk ik aan het Amsterdam-densiefrend,
en aan de andere kant de letterlijke werelelementen.
De brute kracht van een flinke Nederlandse herfst stoorm.
Twee heel verschillende situaties, maar de reactie van mensen is verastend vergelijkbaar.
Precies.
En de vraag die we voor jou, ja, jij die nu luistert proberend te beantwoorden,
is eigenlijk heel simpel.
Hoe zorg jij dat je overrein blijft als alles om je heen in de soep lijkt te lopen?
Daar kwam me echt verrassend praktische overlevingstaktieken uit naar voren uit die brontexte.
Absoluut.
Laat hem maar gewoon beginnen in het hart van die menselijke stoorm.
Als je die gesprekken over uitgaan tijdens ADE bekijken,
valt op dat een avondje uit tegenwoordig bij een soort tactische missie is.
Ja, mensen zijn extreem gefocust op veiligheid.
En de context richtvardig die focus ook wel hoor.
Hoe bedoel je dat precies?
Nou ja, kijk, grote evenementen trekken onvermijdelijk risico's aan.
In de bronnen zien we heel duidelijk dat mensen zich super bewust zijn
van bijvoorbeeld de constante dreiging van zakkenrollers.
Oh ja, natuurlijk.
Zo'n gaal is de perfecte dec mantel.
Exakt?
Ja, die vloeibare meenigte het constante fysieke contact,
het is ideaal voor ze.
En wat ook opvalt in de teksten,
is dat de organisatie zelf ook steeds meer inzet op extra veiligheidsmaatregelen.
Ja, we lazen over veel meer stewards op de beam.
En ook iets specifiek's.
Een special meldpunt, toch?
Klopt.
Een meldpunt specifiek gericht op de veiligheid van vrouwen,
om veilige situaties meteen te kunnen aankarten.
En dat soort maatregelen is echt een directe reactie op het feit
dat een anonymiteit in een massa helaas grens overschrijden te graag faciliteerd.
Die anonymiteit, dat kwam dus ook prachtig,
of nou eigenlijk best wel beangstigend naar voren,
in een ander dood over het leidse plein vorig jaar.
Oh ja, het vrouw van Pieter.
Dat was echt heftig.
Ja, Pieter.
Hij stond met zijn vriendengroep op dat plein,
en hij omschreef het moment voorop de dichtheid van die mensenmasa zo enorm werd,
dat, en dit is echt bizarre, ze de straatverlichting gewoon niet meer zagen.
Ja, echt onverstelbaar.
Alle lampjes, alle licht werd geblockerd door een soort zeven bewegende lichaam.
Het was één donkere massa,
en binnen een paar seconden was hij z'n hele groep kwijt.
En je psychologisch gezien is dat echt het ultieme schrikbeeld voor ons brein.
Op zo'n moment valt je visuele orientatie weg,
je sociale anchor, dus je vrienden is weg.
En doraak je paniek.
Nou, je zenuwstel zo wordt gewoon compleet over spult met prikkels,
het geluid, het geduw, de stress.
Wat er daar gebeurt, je kognitieve bandpreten is op dat moment eigenlijk 0.
Je kunt dus gewoon niet meer nadenken.
Precies.
Je kunt niet meer rationeel brede neren,
van over ontmoet elkaar wel bij die lantarenpaal,
want je bent puur en alleen aan het overleven.
Pizar.
Maar Pieter en zijn vrienden hadden dit dus voorzien.
En hier zit wat mij betreft echt de ultieme leidhuishek van deze hele verkening.
Ja, die kleine lampjes, briljant bedacht.
Ja, zouden van tevoren afgesproken om hele kleine velle lampjes bij zich te dragen.
Toen ze elkaar dus kwijt raakt in die gaals,
deden ze die lampjes aan en vonden ze elkaar direct terug.
Zo simpel, maar zo effectief.
Maar ik vraag me dan wel hard op af.
Benaderen we festief als daarmee inmiddels niet een beetje als survival tochten.
Het voelt bijna zoveel je de junglel intrekkt.
Ja, dat snap ik.
Misschien wel hoor, maar bekijk het eens vanuit de psychologie de achter.
Waarom werkt het nou zo goed?
Natuurlijk, fysiek ben je zichtbaar in het donker.
Ja, als een vuur toeren in een woeste zee van feestgangers zeg maar.
Mooie analogie, ja.
Maar de echte waarde zit in wat dat lampje in je brijn doet.
Nog voordat gaals u behoud losbaarst.
Het gaat om het creëren van controle.
Controle in een situatie waar je eigenlijk geen controle hebt.
Exact.
Door af te spreken dat jullie die lampjes hebben,
smetje onbewustensort, social contract, samen uit, samen thuis.
En dat verlag je basis niveau van stress enorm.
Dus zelfs als je nog vrolijk aan het dansen bent,
en je vrienden staan gewoon naast je.
Geeft het idee dat dat lampje in je zak zit al rust, ja.
Je hersenen weten dat er een vangnet is.
Wow.
Wat ik er ook uit halde, is dat dit niet alleen gaat over het terugvinden van je vrienden,
maar ook over het vasthouden van je eigen realiteit, toch?
Ja, precies.
Je trekt je zelf als het ware even los uit die massapsigilogie.
Wat meteen bij een vraag brengt voor jou, degene die nu luistert.
Wat is eigenlijk jouw persoonlijke vuur toeren truc?
Als je in zo gigantische mening te staat,
heb je een vastant wilt waar je afspreekt, of wil ik veel opvallende pet op?
Denk daar maar zo voor na.
Maar goed, dat was de grau als tijd is de piek van de avond.
En vaak begint de echte test pas uur een later.
Ja, als de muziek stopt, en we naar huis moeten.
De logistieke naseep van zo'n avond.
Dat is een hele gevaarlijke fase.
Onsenuwstelsel is dan volledig uitgeput.
En precies dan moeten we de meest complex beslissingen van de avond nemen.
En dan proberen we dan te menager.
We zagen in de teksten dat mensen heel bewust.
Tussen de beurtjes door af en toe een sparot bestellen.
Pur om scherp te blijven.
En dat is ook nodig, want de reguliere infrastructuur laat je op dat soort nachten vaak gewoon in de steek.
Ja, de NS-treinen rijden niet laat genoeg.
Dus wat krijg je?
Duizenden vermoeide mensen die afhankelijk zijn van een paar extra nachtpussen.
In enorme vlesen als.
Wat onvermijdelijk leidt tot duren fouten?
Denk aan het verhaal van Rick uit onze bronnen.
Oh, Rick.
Ja, vorig jaar na ADE.
Hij had te veel drank op, was kapot, zag een tram en staat er gewoon in.
Sonder geldig kaartje.
Met alle gevolgen van Dien.
Ja, een controleur, 50 euroboete.
En een hele hoop stress, waarin op dat tijd zippt op taal geen ruimte meer voor had in zijn hoofd.
Waarin wil ik toch even een kritische nood op tafel gooien.
Oh, ga je gaan.
Is het niet supergek dat we mensen 50 euroboete geven?
Pur om dat ze te moe zijn om logisch na te denken?
Het voelt bijna als op vervaalende mensen afstraffen in plaats van ze veilig thuis te brengen.
Vanuit Rick's perspectief klinkt dat logisch.
Maar kijk eens naar zijn brein op dat moment.
We hebben het over de preefgrondale cortex.
Het deel dat plant en logisch nadenkt.
Na uren van harde muziek, flittende lichten en geduwende meenigte.
Is dat deel gewoon leeg?
Kompleet leeg.
Zelf je pinpast pakken en inchecken voelt dan als hoogere wiskunde.
Je brein kies het gewoon de weg van de minste weerstand.
Hup instappen.
Maar we kunnen een transportsysteem in een grote stad niet bouwen op een patief of een moeiteheid.
Waarom niet?
Als iedereen toch moe is.
Omdat als je de regels snag slatvaren, je een enorme aanzugende werken krijgen op bussen en treemst die toch al overbelast zijn.
Het systeem kan geen uitzonderingen maken.
Het moet blind zijn om de veiligheid van iedereen te garanteren.
Dus die 50 euroboete en de handhaving is nodig om te voorkomen dat de treem zelf ook in gaus veranderd?
Precies.
En daarom ligt de verantwoordelijkheid bij ons zelf.
We moeten voorkomen dat we zo kwetsbaar en vermoeit op straat belanden.
En de ultieme oplossing daarvoor zagen we gelukkig ook terug in de gesprekken.
De slaapplek in de stad.
Ja, mensen die gewoon zeggen, ik ga die logistieke oorlogsnags niet aan.
Ze blijven hangen bij een vriend in de stad, drinken een glaadje water, praten nog even na, slapen een paar uur.
En lopen de volgende ochtend in het frisse dag licht.
Vluit het naartsstation.
Ja, hier ligt toch?
Het klinkt niet alleen in logistieke slimmer, maar fundament heel veiliger.
Dat is het ook.
Evolutioneer gezien zijn we roedeldieren.
Als je uitgeput of aangeschoten bent, is het domsten wat je kunt doen jezelf in de nachtelijke wilderness of de onvoorspellbare infrastructuur storten.
Door onderdakt te zoeken, erkenn je je eigen kwetsbaarheid.
Je zoekt gewoon veilig de sprekwoordelijke groot weer op.
Exakt.
Oké, we hebben het nu uitgebreid gehad over de gaus van de mensenmasa, maar ik wil een brug slaan naar iets anders.
Want het leidse plein kun je in principe gewoon voor mij delstje wilden.
Dat klopt, je hoeft er niet in.
Maar voor de gaus van de Nederlandse natuur kun je simpelweg niet verstoppen.
We zagen in de gesprek, exact diezelfde ontreddering optreden als we het hebben over de letterlijke herfstormen.
Ja, de overgang van de menselijke storm naar de krachten van de natuur.
Dat levert prachtige, of traagische verhalen op.
Het was een aainschakeling van destructie, paraplus.
Die hele maal naar de knoppen waren.
Oh ja, die hangen als een soort dode vleermuizen in de prullenbakken.
Precies.
En we lazen over Sophie, die er was bij het had hangen.
Zijken altijd, natuurlijk.
En de feil onder de bak vandaan die middenopstraat gewoon keihard ontwijden.
Dat schert wel een beeld van hoe snel onze geordende levens ondregelen bij Wintgeknegen.
Absoluut.
Maar het meest had gelukkig was toch wel de fiets docht vandaan.
Hij fiets te ergens op een hoge Amsterdamse brug.
En werd gegrepen door een plotseling in mensenwindvlaag.
Levens gevaarlijk eigenlijk.
Hij gaf zelf toe dat hij echt maar een haar verwijderd was van een duik in de ijskouwengeracht.
En dan denk ik fietsen in dat soort weer.
Vechten tegen een onzichtbare reus.
Is dat nou bewonderd is waardigemood of gewoon uw Hollandse koppigheid?
100 procent koppigheid.
Sonder twijfel.
Ja, hè?
Ja.
Kijk, wij leven in een culture waarin alles maakbaar in interplannen is.
We verwachten dat we van A naar B kunnen komen in 10 minuten.
En we wijger het accepteren dat het weer dat schema in de wars gropt.
Dat daarna fietsen was gewoon een wijgering om te buigen voor de realiteit.
Hij gaat liever het gevecht aan met een storm dat dat hij toegeeft dat hij iets laten komt.
Precies.
En dat wijger het buigen zien we ook in hoe we reageren als de infrastructuur hapert.
Opdoe je de treinen.
Ja, het klassieke probleem blaadjes op het spoor bij de NS.
Ja.
In gesprek is dat iemand die daarover klaargte.
Hij stond een half uur te wachten met helemaal gek.
En kwam veel te laat voor belangrijke vergaderingen.
En wat was het mooiste detail van dat verhaal?
Dat niemand in die vergadering u behaupt dat gemerkt dat hij te laat was.
Omdat iedereen zelf inmiddels ook totaal afgestond was door zijn eigen vertragingen.
Zie je de parallel met het uitgaansleven hier?
Hoe bedoel je precies?
Nou in beide gevallen vallen onze normale systemen.
De NS stopt er mee door wat blaadjes, of die tremsnags is een te groot risico.
Zodra die makroinfrastructuur uitvald verdwijnt onze eluze van controle.
We moeten ineens terugvallen op oor-instinkte en purere improvisatie.
Je kunt niet meer leun op het systeem, je moet het zelf oplossen.
Precies.
En het is zo fascinerend om te lezen hoe we daarmee omgaan.
Op moment dat het allemaal achter de rug is.
De naastleep van de gaels.
Hoe we de rust weer terug vinden?
Ja, zodra het voorspeld wordt dat het weer kan herst weer wordt.
Zie je direct verschillende manier om daar mee te dielen.
In ons gesprek ik wel mijn prachtige twee leeling daarvoor.
Die we even kunnen ophangen aan Sophie en Dan.
Twee totaal verschillende herstelmegenisme.
Aan de ene kant heb je Sophie.
Zodra de storm gaat liggen, sprint ze naar buiten.
Ze wil wandelen in het bos.
Als beloning gaat op een terracisite met een dikke jas en een warm chocomel.
Dat is actief herstel.
Maar dan heb je dan.
Die kiezen een hele andere route.
Hij geniet eigenlijk stiekem wel van de storm.
Omdat het een excuses.
Ja, hij noemt het letterlijk efficiënt.
Hij gebruikt dat slechte weer als een legitimus moes om heerlijk op de bank te blijven hangen met een film.
Zonder schuld gevoel.
Het klinkt grappig, maar neurologisch zijn ze allebei voorkomen van liden.
Sophie helpt door de bewegen en natuur om stresshormone af te breken.
Het is wel daankist voor prikkeldeprivatie.
Naal die geluiden en stress sluit hij zich af om zijn systeem te resetten.
Oké, dus beide werken.
Dan ga ik hem even direct naar de luisteraar een kleine psychologische test.
Wil jij in Sophie, die meteen naar buiten sprint voor een wandeling?
Of stiekem toch een daan die het wel lekker efficiënt vind als excuses om binnen te blijven?
Ik ben absoluut een daan.
Ik denk stiekem ook.
Maar of mensen nu koos voor het bos of de bank?
Er was een hele opvallende rode draat in al deze gesprek over de naastleep.
Een ding dat ze allemaal deden.
Ja, hun sociale anchers uitgooien.
Precies.
Ze maakte heel explicite afspraak om vrijdag om 12 uur koffie te drinken.
En ze hadden de scenario's al helemaal uitgedacht, toch?
Ja.
Als het roog is?
Op het plein, als het regent, in de koffiehoek op kantoor.
Maar de waarschuwing erbij was keihard.
Het moest direct in de agenda.
Anders betaalde de vergeter, de koffie voor iedereen.
Waarom zijn we daar zo extremeriegie in?
Omdat we de grote gaals van buiten niet kunnen bedwingen,
maar hiermee wel onze eigen kleine verspelbaarheid creëren.
Het is echt het principe van gemeenschapzin of micro-socialologie.
Dus we bestrijden de gaals met kleine belofte zand elkaar?
Ja, exact.
Het halen van de spaarroot voor je vriend in die drukke club,
het aanbieden van een lozierbed naar ADE,
of die onbrekbare belofte voor vrijdag koffie.
Daarmee reguleren we onszelf.
Waarom?
Het bouwen eigenlijk een menselijke infrastructuur als de systemen valen.
Precies.
Dat is een heel mooi inzicht om er af te sluiten.
Laat we nog heel even kort terugkijken dat we vandaag in deze analyse hebben besproken.
Het was een behoorlijke reis.
Ja, van het overleven van kolkende mensenmasa's,
met een simpel fel lampje in je zak,
tot het strategisch zoeken van een lozierbed,
omdat we uitgeput zijn en het systeem onverbiddelijks.
En natuurlijk het gevecht met de herfse vind op de fiets,
en die eeuwe geblaatjes op het spoor.
En telken zagen we hetzelfde.
We leunen ontzettend zware op onze infrastructuur, op treienen, op overheden.
Maar als het er echt op aankomt,
zit onze reddingen en onze mikrogemeenschap.
Onze sociale anchers.
Ja, in elkaar dus.
En daarom wil ik je vandaag achterlaten met een professierende gedachten.
Iets voor jou om over na te denken.
Stel je voordat vandaag jouw dagelijkseroutine,
plotseling en gaals verandert.
Treinen rijden niet.
Het weer is barrenboos en alles loopt in de zoep.
Dan ben je op jezelf aangewezen.
Precies, maar de vraag is.
Wie is dan de gene die jij om een slaapplek zou vragen?
Of bij wie jij vanmiddag nog te schade van de dag zou bespreken,
met een warm koffie?
Wie is eigenlijk jouw persoonlijke vuur toren?
Mooie vragen me even bij stil te staan.
Absoluut.
Daarmee zijn we aan het eindig gekomen.
Onze bedankt dat je er weer bij was
en de tijd nam om deze verkening met ons te doen.
Blijf scherp vandaag, let goed op je eigen mikrogemeenschap
en vergeet je kleine lampjes niet als je de storm in moet.
Tot de volgende.
تنظیمات
متن
حالت
صدا
مکث