Suriname: Mighty Sparrow (91) overleden

Vandaag nemen we je mee naar een verhaal dat die band laat zien.

Een verhaal over een man die de kalipzo wereldberoemt maakte.

En over een lied dat zelfs in Nederland en Vlaanderen een enorme hit werd.

Mijn goede heer, kalipzo?

Dat word kenne ik niet uit mijn tijd, maar een lied dat mensen raakt, dat begrijp ik.

In 1850 zongenweeld de kade, in de kerk, thuis met het hardfuur, muziek verbindt.

Vertel mij, wie is deze man?

Hij hete Slinger Francisco, maar de wereld kende hem als Mighty Sparrow.

Hij is op 91-jarige leeftijd overleden in New York, na een kort ziekbed.

Zijn nabestaanden zeggen dat hij omringt was door familie.

Hij werd geboren in 1935 op Granada, maar verhuiste als putern naar Trinidad en Tobago.

Daar begon zijn grote avontuur.

Overleden, zeg het grij.

Dat is een plechte gwoord.

In mijn tijd zeggen wij ook wel, hij is van ons heengegaan, maar 91-jar.

Dat is een lang leven.

En hij steer weer in New York, ver van zijn geboortengrond.

Dat gebeurt vaker, ook in mijn eeuw, als mensen handeldrijven of fortoonzoeken.

Klopt.

En die reis naar Trinidad is belangrijk, want Trinidad is de bakermat van de kalipzo.

Dat betekent, de plaats waar het is ontstaan.

Kalipzo is meestal vrolijke, opzweepende dansmuziek.

Maar de teksten gaan vaak over maatschappelijke en politieke thema's.

Dus niet alleen feest, ook een boodschap.

Ha, dat doet mij denken aan de straatsangers in Amsterdam.

Zij zongen over de burgemeester, over de prijs van Graan, over de dominé die te veel dronk.

Vrolijke wijs scherpen worden.

Zo werkt dat dus ook in de kalipzo.

Muziek als krant van het volk.

Verzies.

Mighty Sparrow had in 1956 zijn eerste hit met het nummer Jean & Dynan.

Daarna schreef en zom hij honderden nummers, wel 60 jaar lang.

In Nederland en Vlaanderen kennen veel mensen hem van Only a Fool Brakes' own Heart.

Dat nam hij in 1966 op met Byron Lee en de Dragonnaires.

In 1977 werd het hier opnieuw uitgebracht en stond het meer dan een half jaar in de top 40,

met nummer 2 als hoogste plek.

Een half jaar in de lied leisde.

Dat is als of een kope man een half jaar lang de beste prijs op de beurshoud.

Dan moet dat lied wel iets bijzonders hebben.

Wat betekent dit, Titel.

Only a Fool Brakes' own Heart.

Letterlijk, alleen een dwaas brek zijn eigen hart.

Dus als je je zelf pijn doet door een verkeerde keuze, ben je een dwaas.

Het is een lied over liefde en spijt.

En dat raakte mensen.

In 1977, maar ook nu nog.

Muziek over gevoelens reis door de tijd.

Net als wij.

Dat begrijp ik.

Liefde en spijt, die kennen geen eeuw.

Maar geesbraak ook van Suriname.

Wat heeft deze calypsoconing met Suriname te maken?

De Suriname-secrant Starnews schrijft dat hij een bijzondere band met Suriname had.

Hij tratter verschillende keren op.

En in 1998 bracht hij op het album The Supreme Sarah-Neder het nummer Paramaribo uit.

Dat is een muzikale ode aan de Suriname-se hoofdstad.

Een ode is een eerbetoon, vaak in de vorm van een lied of gedicht.

Een lied voor een stad.

Dat is mooi.

In mijn tijd zou een dichter een loft dicht schrijven voor Amsterdam.

Maar een lied dat je kunt dansen, dat is nog krachtiger.

Dan draagde hele stad het in zich mee.

En die krant, wat zegt hij nog meer?

De krant schrijft.

Met zijn overlijden verliest het karibisch gebied een artiest die gedurende tientallen jaren

een herkenbare plaats in nam binnen de ontwikkeling en internationale verspreiding van Calipso.

Dus hij hielp de muziek de wereld over.

En de organisatie van Calipso artiesten van Trini dat en Tobago zegt dat hij herinnerd zal

worden als groot verhalenverteller en verspreider van de Calipso.

Herinnerd worden als groot verhalenverteller.

Dat is een prachtige zin.

In mijn tijd zouden wij zeggen, hij zal voortleven in de verhalen die men over hem vertelt.

Dat is misschien wel het mooiste eerbetoon.

Niet een standbeeld, maar een verhaal dat blijft.

En hij kreeg ook eerertijdens zijn leven.

Zijn land eerder hem met talloze prijzen.

De universiteit of de West Indies gaf hem een eredoktorat in de letteren.

Dat is een ereditel van een universiteit voor iemand die veel betekent voor taal en culture.

Geen gewone doktorstitel, maar een bijzondere underscheiding.

Een eredoktorat voor een zanger.

In 1850 zou men daar raar van op kijken.

Maar als ik goed nadenk, een man die het volk leert denken door liedjes, verdient dat misschien wel meer

dan een professor die alleen in boekers schrijft.

De universiteit had gelijk.

Mooi gezegd.

En nu wil ik even stilstaan daarin klein leerpunt.

In het nieuws zie je de zin, hij zal herinnerd worden als groot verhalenverteller.

De structuur is, herinnerd worden als, plus, beroep of rol.

Dus niet herinnerd worden voor, maar als.

Dat betekent, mensen zullen hem onthouden in die rol.

Geef mij eens een eenvoudig voorbeeld, want ik wil het goed begrijpen.

Simple zin.

Zij wordt herinnerd als lerares.

Betere zin, zij wordt herinnerd als de lerares die generaties kinderen leerden lezen.

Zie je?

Naals komt de rol of het beroep.

En je kunt er een extra detail aan toevoegen met die of met een bijvoegelijk naam wordt.

Probeer jij het ook eens, Peter?

Wel, dan zeg ik, Mighty Sparrow wordt herinnerd als de koning van de calypzo.

En hij wordt herinnerd als de man die paramaribeo een lied gaf.

Dat voelt goed.

Het is als of je iemand een plaats geeft in de geschiedenis.

Precies.

En dat is precies wat dit nieuws ons laat zien.

Een artiest uit 1935, die in 2025 overleidt, en die nog steeds mensen in suriname, Nederland en vlaanderen raakt.

Muziek is een tijdmachine, ze reis mee met generaties.

Net als wij, maar dan zonder podcaststudio.

Mijn goede heer, ik ben onder de indruk, maar ik heb nog een vraag.

Gersprek van een hit in 1977.

Hoe kan een lied uit 1966 elf jaar later een grote hit worden?

Dat is toch vreemd voor een koop man als ik?

Een goed product voor koop meteen, zou ik denken.

Goede vraag.

Soms gebeurt dat.

Een lied kan opnieuw worden uitgebracht en dan in 1 spast het bij de tijd.

In 1977 was er misschien een andere smaak, een andere radio zender, een andere generatie.

Toen werd Only a Fool Brakes is Owen Hart opnieuw uitgebracht in Nederland en vlaanderen en toen werd het een enorm succes.

Soms moet een verhaal gewoon wachten op het juiste moment.

Dat is een troostrijke gedachten.

Ook in mijn tijd zijn er boeken die pas jaren later worden gelezen.

Een schrijver kan dood zijn en toch wordt hij later beroemd.

Zo werkt het tijd.

Maar goed, ik wil nog meer horen over die band met Suriname, want daar begon dit gesprek.

Zeker.

En dat is precies waar we in deel twee diepen op in gaan.

Want naast dit nieuws over Maydie Sparrow zijn er vandaag ook andere berichten over Suriname.

Over een Nederlander die gepakt werd voor het smokkele van zes sangvogeltjes en over Valeska.

Een vrouw van 55 die naar Suriname vertrok en daar een dierenopvang begon.

Haar verhaal gaat over een slinger app die haar man als vader ziet.

Bizar, hè?

Zangvogeltjes smokkelen?

Dat is in mijn tijd ook een misdaad hoor.

Vogels horen in de lucht, niet in een koel op een schip.

En die me vrouw met een appenopvang, dat klinkt als een roman.

Ik ben benieuwd.

Maar eerst laten wij de luister haar uitnodigen om verder te luisteren.

Zeker.

Jij daar, die nieuw luistert.

Als je dit interessant vond, blijft dan bij ons.

In deel twee praten we verder over Suriname.

Over de Calypso-erfenis van Maydie Sparrow en over die bijzondere verhalen uit de krant.

En als je wilt mee praten, gaat dan naar nieuws door de tijd.com.

Daar vind je alle afleveringen en kun je reageren.

Tot zo.

Welkom terug bij Deel twee.

We hadden het net over Maydie Sparrow.

De Calypso-coning die ons op 91-jarige leeftijd is ontvallen.

Maar waarom zoeken mensen vandaag massaal op Suriname?

Dat heeft te maken met drie verhalen die nu spelen.

En jij, als luister haar, zit er midden in.

Blijf de zeven hangen.

Suriname.

Daar heb ik in mijn tijd weinig over gehoord.

Maar het klinkt als een ver exotische plaats.

Vertel me eens, Tim.

Wat heeft die Maydie Sparrow met Suriname te maken?

Want dat begreep ik nog niet helemaal.

Zeker, Pieter.

Maydie Sparrow had een bijzondere band met Suriname.

Hij trad er verschillende keren op.

En in 1998 bracht hij op het album The Supreme Serenader het nummer Paramaribo uit.

Dat is een muzikale ode aan de hoofdstad van Suriname.

Een ode is een eerbetoon.

Een lied dat iemand of iets eerd.

Een ode, dus.

Dat woord ken ik uit de dichtkunst.

In mijn tijd schrijven dichters odes aan koningen of aan de liefde.

Dat een zanger een ode brengt aan een stad.

Dat is bijzonder.

Maar goed.

Dat was de bijzondere band met Suriname.

En die andere berichten dan?

Vandaag zijn er nog twee andere verhalen over Suriname in het nieuws.

Ten eerste.

Een Nederlander is in Suriname gepakt voor het smokkelen van zes zangvogeltjes.

Ten tweede.

Een vrouw van 55, Valeska, is naar Suriname vertrokken en begon daar een dieren opvang.

Haar verhaal gaat over een slinger aap die haar man als vader ziet.

Zes zangvogeltjes smokkelen?

Dat is in mijn tijd ook verboden hoor.

Vogels horen in de lucht, niet in een donkere kooi op een schip.

Maar die mevrouw met die apenopvang, dat klinkt als een roman.

Een slingeraap die een man als vader ziet.

Hoe kan dat?

Dat is inderdaad bijzonder.

Dieren kunnen een band krijgen met mensen die voor ze zorgen.

De slingeraap ziet de man van Valeska als een vaderfiguur.

Dat noemen we hechten.

Een dier hecht zich aan iemand.

Dat betekent dat het dier zich veilig voelt bij die persoon en hem vertrouwt.

Net als een kind dat zich hecht aan een ouder.

Hechten.

Dat woord gebruik ik ook voor zaken.

Een schip hecht zich aan de kade.

Maar hier betekent het dus een emotionele band.

Mooi.

En die mevrouw Valeska is 55.

Dat is in mijn tijd al een respectabele leeftijd.

Zij begint nog een dierenopvang.

Dat is moedig.

Zeker.

En dat brengt ons bij een leerpunt voor jou, luisteraar.

Veel mensen zeggen, zij begon een dierenopvang.

Dat is goed, maar je kunt het ook zeggen met er.

Zij begon er een.

Dat klinkt misschien lastig, maar het is heel nuttig.

Er verwijst naar daar of naar een eerder genoemd ding.

Ah, dat ken ik.

In mijn tijd zeggen wij, ik heb erin gekocht, als we bedoelen, ik heb daar in gekocht.

Maar in het Nederlands van nu is het nog steeds hetzelfde.

Geef ons een simpel voorbeeld, Tim, voor de luisteraar.

Simpele zin.

Ik heb een boek, ik lees het.

Maar met er.

Ik heb een boek.

Ik lees er een.

Dat klinkt een beetje vreemd, want er een betekent een ervan.

Betere zin, er zijn veel boeken.

Ik lees er een.

Dat is duidelijker.

Er verwijst naar van die boeken.

Dus er vervangt een deel van de zin.

Dat is handig.

In mijn handel zeg ik, ik heb veel schepen.

Ik verkoop er één.

Dat betekent, ik verkoop er één van die schepen.

Mooi, die regel ken ik al, maar nu weet ik hoe ik het moet uitleggen.

Precies.

En nog een voorbeeld.

Veel mensen zoeken op suriname.

Ik zoek er ook een.

Nee, dat is niet goed.

Beter, veel mensen zoeken op suriname.

Ik zoek er ook naar.

Dus er kan ook verwijzen naar een onderwerp.

Maar dat is misschien te veel voor nu.

Want let vooral op er plus getal of er plus voorzetsel.

Goed, dat is duidelijk.

Maar laten we terug gaan naar het nieuws.

Die Mighty Sparrow is overleden.

Hij was 91.

In mijn tijd zou dat een wonder zijn.

De meeste mensen worden niet zo oud.

En hij was een koning van de Calypso.

Wat is Calypso precies?

Calypso is een muziekstel uit Trinidad en Tobago.

Het is meestal vrolijke, opzweepende dansmuziek.

Maar de teksten gaan vaak over maatschappelijke en politieke thema's.

Dus het klinkt feestelijk, maar het zegt serieus dingen.

Een voorbeeld is het nummer Jean en Dina uit 1956.

Daarmee had hij zijn eerste hit.

Dus Calypso is als een klant die je kunt dansen.

De muziek is vrolijk, maar de boodschap is serieus.

Dat is knap.

In mijn tijd hebben wij ook liedjes over politiek.

Maar die worden niet altijd gewaardeerd.

Soms verbiedt de overheid ze.

Deze Mighty Sparrow durfde dat wel.

Ja, en hij wordt herdacht als een groot verhalenverteller.

De organisatie van Calypso artiesten van Trinidad en Tobago

zegt dat hij de Calypso over de wereld heeft verspreid.

Hij kreeg ook een eredoktorat van de University of the West Indies.

Dat is een hoge eer voor zijn teksten.

Een eredoktorat in de letter. Dat is indrukwegend.

Dus hij was niet zomaar een zanger, maar een dichter.

Zijn liedjes zijn als boeken.

En dat hij in 1977 in Nederland en Vlaanderen een hithaat

met onlye voel breaks in zo'n hart.

Dat is dus een lied uit 1966. Dat had ik al begrepen.

Maar wat betekent die titel?

De titel betekent alleen een dwaas brekt zijn eigen hart.

Dus als je je eigen hart breekt ben je don bezig.

Het lied gaat over iemand die zichzelf pijn doet door slechte keuzes.

Dat is een universal tema.

Mensen doen dat nog steeds.

In 1850, in 2026, in 2250.

Een dwaas brekt zijn eigen hart. Dat is een wijze les.

In mijn tijd zeggen wij, wie zich aan een ander spiegeld, spiegeld zich zacht.

Maar dit is meer persoonlijk.

Je kunt je eigen hart breken door trots of door angst. Dat is van alle tijden.

Zeker. En dat is misschien waarom het lied in 1977 opnieuw en hith werd.

De tijd was er rijp voor. Mensen herkenden zich erin.

Dat gebeurt vaker. Een verhaal kan jaren wachten en dan ineens weer actueel worden.

Net als dat nieuws over suriname vandaag.

Suriname is weer in het nieuws, om verschillende redenen.

De suriname is een land dat blijft terugkomen.

In mijn tijd is het een kolonie, geloof ik.

Maar nu is het een zelfstandig land.

En er gebeuren dingen. Smokkel, dierenopvang, muziek.

Het is een plek met een verhaal. Dat waarder ik.

Ja. En jij daar, luisterar, hebt nu drie verhalen gehoord.

Over Mighty Sparrow, over de smokkelaar van zangvolgoetjes.

En over Valeska en haar slinger app. Welk verhaal raakt jou het meest.

Denk erinz over na.

En als je wilt reageren, ga dan naar nieuws door de tijd kunt kon.

Daar kun je je gedachte delen.

En onthoud de tijd verandert, maar mensen blijven mensen.

Ze maken muziek, ze smokkelen, ze zorgen voor dieren, ze breken hun eigen hart.

Dat is de rode draad.

Dank u wel Tim voor dit gesprek.

Het was mijn genoeg.

Dank je, Pieter.

En jij, luisterar, blijf nieuwsgierig, blijf luisteren.

En komt terug voor de volgende aflevering van nieuws door de tijd.

Tot dan.

Bedankt voor het luisteren naar Dutch Fluency.

Op Dutchfluency.com vind je de transcript en oefeningen.

Spreek Nederlandse, zelfs oudjes totterd tot de volgende keer.