De Avonden: verveling als kunst

Oké, ik ga meteen met de duur in huis vallen.

De Avonden van Gerard Reve is een van de belangrijkste Nederlandse romans ooit geschreven.

En bijna niemand weet dat.

Niemand? Of bedoel je niemand buiten de literatuurbubbel waar jij in leeft?

Eerlijk gezegd een beetje allebei.

Maar goed, het boek verscheen in 1947 en gaat over tien avonden in het leven van Frits van Egters.

Een jonge kantoorbediende in Amsterdam.

10 avonden, klinkt al spannend.

Wat doet die Frits dan, de wereld redden?

Precies het tegenovergestelde.

Hij zit thuis, ergert zich aan zijn ouders.

Loopt een beetje door de stad en gaat slapen.

Dat is het.

Wacht even, dat is het hele boek.

Dat klinkt als mijn lockdown-dagboek.

Ja, maar Reve schrijft het zo precies en zo grappig dat je er niet mee kunt stoppen.

Hij heeft een droogkomische stijl die zijn tijd ver vooruit was.

Oké, geef me een voorbeeld dan.

Wat voor soort humor heeft die Reve?

Er is een scène waarin Frits zijn vader aankijkt, terwijl die slaapt.

En hij denkt heel kalm na over de dood van die man.

Niet met verdriet, maar met een soort coole nieuwsgierigheid.

Dat is een beetje eng toch?

Wie denkt er zo over zijn eigen vader?

Iedereen die eerlijk is, denk ik.

En precies daar zit de kracht van het boek.

Reve schrijft wat mensen denken maar nooit zeggen.

Dus het is eigenlijk een boek over innerlijke eerlijkheid.

Ook al is die eerlijkheid een beetje donker.

Dat klinkt heel existentieel, maar is het ook een beetje zwaar om te lezen.

Minder dan je denkt, de humor houdt het licht en de zinnen zijn kort en helder.

Reve schrijft niet ingewikkeld.

En die familie dan? Want je zei dat familie een groot thema is. Hoe zit dat?

De ouders van Frits zijn...

Even tussendoor bedankt voor het luisteren, reageer onder deze aflevering of stuur me een DM op Instagram,

dan stuur ik je een speciale kortingskode voor de interactieve versie van deze aflevering.

Veel plezier verder met het verhaal.

Dat herken ik wel van kerst bij mijn familie, eerlijk gezegd.

Zie je wel, dat is waarom dit boek tijdloos is.

Het gaat over een naoorlogs gezin, maar het gevoel is universeel.

Is er ook iets wat je minder goed vindt aan het boek?

Want je klinkt nu alsof het perfect is.

Goede vraag.

Het tempo is soms heel traag.

En als je niet houdt van subtiliteit, dan mis je de helft van wat Reve doet.

Dus het is niet voor mensen die actie verwachten.

Meer voor mensen die genieten van sfeer en taal.

Precies, en ik denk ook dat sommige lezers Frits gewoon irritant vinden.

Hij is zelfmedelijdend en soms best gemeen tegen anderen.

Maar dat maakt hem ook realistisch, toch?

Niemand is altijd aardig in zijn hoofd.

Precies dat. En ik denk dat Reve bewust een personage heeft geschreven.

Dat je niet altijd mag, maar dat je wel begrijpt.

Is er een zin of een moment in het boek dat echt is bijgebleven?

Ja, aan het einde zegt Frits zo iets zoals het is voorbij en er is niets gebeurd.

Dat klinkt triest, maar het voelt ook als opluchting.

Dat is een vreemde zin, maar ik snap wel waarom dat blijft hangen.

Het vat het hele boek samen, het leven gaat door.

Er is geen grote climax.

En toch heeft het bestaan waarde.

Of misschien niet. Reve laat dat open.

Een open einde dus, daar hou ik normaal niet van.

Maar in dit geval klinkt het eigenlijk wel passend.

Voor wie zou jij dit boek aanraden, denk je?

Als je eerlijk bent.

Iemand die van rustige series houdt, denk ik.

Of iemand die zichzelf herkent in het gevoel van, wat doe ik hier eigenlijk?

Mooi gezegd. Ik zou het aanraden aan iedereen die ooit heeft gedacht

dat zijn eigen leven te saai is voor een verhaal.

Want Reve bewijst dat dat niet zo is.

En als je het echt niet wilt lezen, er is ook een verfilming.

Maar dat zeg ik fluisterend.

Want Femke kijkt me nu heel streng aan.

Bedankt voor het luisteren naar Dutch Fluency.

Op Dutchfluency.com vind je de transcript en oefeningen.

Spreek Nederlands, zelfs als je stottert, tot de volgende keer.