Medewerkers plaatsten zelf kinderporno op beruchte site

Tim: Pieter, ik moet je iets vertellen.

Dit nieuws gaat over een website waar mensen filmpjes en foto's delen.

Maar deze site, Motherless, die heeft een groot probleem.

Pieter: Een website, zegt gij?

In mijn tijd hebben wij kranten en prenten.

Maar ik begrijp dat het gaat om een plaats waar men beelden deelt.

Wat is er dan mis mee?

Tim: Nou, het probleem is dat medewerkers van de site zelf verboden beelden plaatsten.

Beelden van kindermisbruik.

Dat is materiaal dat nooit online mag staan.

Pieter: Kindermisbruik?

Dat is vreselijk.

In mijn tijd was er helaas ook misbruik, maar niet op zo'n schaal.

Hoe kan het dat de eigen mensen van de site dit doen?

Tim: Precies, dat is de schok.

De NOS onderzocht de site en vond 23 afbeeldingen met kindermisbruikmateriaal, allemaal geüpload door medewerkers.

En dat is nog maar een klein deel.

Pieter: Dus de mensen die de site moeten bewaken, zijn zelf degenen die de regels overtreden?

Dat is alsof een schipper zijn eigen schip laat zinken.

Tim: Ja, precies!

En de site zegt dat ze geen verantwoordelijkheid hebben.

Ze noemden zichzelf 'moraalvrij'.

Dat betekent: geen regels over goed en kwaad.

Pieter: Moraalvrij?

In de handel hebben wij altijd een eed van eerlijkheid.

Zonder moraal is er geen vertrouwen.

Hoe kunnen mensen zo'n site vertrouwen?

Tim: Dat is precies wat de autoriteiten ook zeggen.

Er is een nieuwe Nederlandse organisatie, de ATKM, die toezicht houdt op dit soort materiaal.

Maar ze hebben weinig macht.

Pieter: Toezicht , dat woord ken ik.

In de haven controleert de havenmeester of schepen geen verboden lading vervoeren.

Maar hier lijkt het toezicht te falen.

Tim: Ja, het toezicht is te zwak.

De site zegt dat ze beelden screenen , dat betekent controleren , voor ze online komen.

Maar de medewerkers uploadden gewoon door.

Pieter: Dus het schermen hielp niet?

Dan was het alsof een douanier zelf smokkelwaar doorlaat.

Dat is onacceptabel.

Tim: Precies.

En het ergste is: de beelden waren soms al jaren online.

Van 2011 tot 2025.

De site verwijderde ze pas als iemand ze rapporteerde.

Pieter: Wat betekent 'rapporteren'?

Is dat een brief sturen naar de site?

Tim: Ja, ongeveer.

Gebruikers kunnen een melding doen als ze iets slechts zien.

Maar de site deed niets uit zichzelf.

Ze wachtten tot iemand het zag.

Pieter: Dat is geen verantwoordelijkheid nemen.

In mijn gilde moest ieder lid zijn eigen waren controleren.

Als een meester zijn eigen fouten niet zag, werd hij gestraft.

Tim: En nu willen mensen dat deze site offline wordt gehaald.

De directeur van Offlimits, een hulporganisatie, zegt: 'Iedere afbeelding is er een te veel.'

Pieter: Offlimits?

Dat klinkt als een organisatie die grenzen stelt.

Wat doen zij precies?

Tim: Ze analyseren dit soort beelden om slachtoffers te helpen en daders te vinden.

Ze werken samen met de politie.

Ze zeggen: haal de site weg.

Pieter: Maar de site is nog steeds online?

Hoe kan dat?

Tim: Ja, de site is weer online, na een korte sluiting door het Openbaar Ministerie.

De provider, Nforce, liet de site weer toe.

Dat is een bedrijf dat servers verhuurt.

Pieter: Dus de eigenaar van het pand laat een slechte huurder blijven?

Dat is vreemd.

In Amsterdam zou de gilde er iets van zeggen.

Tim: Ja, en de minister van Justitie zegt dat het tijdperk voorbij is waarin bedrijven zeggen: 'Ik ben alleen maar een platform.' Ze moeten verantwoordelijkheid nemen.

Pieter: Platform , dat woord is nieuw voor mij.

Is dat een soort marktplein waar mensen hun waar aanbieden?

Tim: Ja, precies!

Een platform is een website waar gebruikers zelf inhoud plaatsen.

Denk aan een digitale markt.

Maar de eigenaar zegt: 'Ik ben niet verantwoordelijk voor wat er verkocht wordt.'

Pieter: Dat zou in mijn tijd ondenkbaar zijn.

Een marktmeester is altijd verantwoordelijk voor wat er op zijn markt gebeurt.

Anders krijgt hij boetes.

Tim: En nu willen wetten dat ook.

Maar het duurt lang.

En de slachtoffers, de kinderen, die moeten wachten.

Pieter: Dat is het ergste.

De zwaksten worden niet beschermd.

In mijn tijd hadden we weeshuizen en kerken, maar ook die faalden soms.

Tim: Ja, helaas.

Maar er is hoop.

De NOS deed dit onderzoek en nu is er meer druk op de site.

Jij, als luisteraar, kunt ook helpen door dit nieuws te delen.

Pieter: Gij zegt dat wij allen een rol hebben.

In mijn tijd zeiden we: wie zwijgt, stemt toe.

Dus wij moeten spreken over dit onrecht.

Tim: Precies, Pieter.

En dat spreken, dat is waar wij nu mee verder gaan.

Laten we kijken naar een woord dat in dit nieuws vaak voorkomt: 'verspreiding'.

Dat betekent dat iets, zoals een foto, naar veel mensen gaat.

Pieter: Verspreiding.

In mijn tijd verspreidden wij pamfletten op straat.

Maar hier verspreiden zij gruwelijke beelden via een machine.

Het is alsof de duivel een snelpost heeft uitgevonden.

Tim: Ja, en het probleem is dat de site zegt: 'Wij verspreiden niet, gebruikers doen dat.' Maar de medewerkers deden het zelf.

Dat is een klein leerpunt voor jou, luisteraar: het werkwoord 'verspreiden' gebruik je voor nieuws, geruchten, of beelden.

Pieter: Een simpele zin: 'Hij verspreidt de krant.' Maar een betere zin uit het nieuws: 'De site verspreidde kindermisbruikmateriaal.' Ziet gij het verschil?

Het eerste is neutraal, het tweede is zwaar en strafbaar.

Tim: Goed punt.

En nog een woord: 'screenen'.

Dat betekent controleren voordat iets online komt.

Motherless zegt dat ze afbeeldingen screenen, maar het werkte niet.

In 2250 screenen we alles met AI, maar ook daar zijn fouten.

Pieter: Screenen.

In mijn tijd screenden wij geen pamfletten.

Wij vertrouwden op de dominee of de burgemeester.

Maar hier is vertrouwen misplaatst.

De medewerkers zelf plaatsten 110.000 afbeeldingen.

Dat is geen naald in een hooiberg, dat is een hooiberg vol naalden.

Tim: Haha, mooie vergelijking.

En die medewerker, die was nauw betrokken bij de site.

'Nauw betrokken' betekent dat hij veel invloed had.

In het nieuws staat: 'een medewerker die nauw betrokken is bij de website'.

Dat is een vaste uitdrukking.

Pieter: Nauw betrokken.

Alsof een klerk in mijn kantoor de kas steelt.

Maar hier is het erger: hij hielp bij het runnen van de site en plaatste zelf verboden beelden.

De directeur van Offlimits zegt: 'Iedere afbeelding is er een te veel.' Daar sluit ik mij bij aan.

Tim: En de minister, Van Weel, zegt dat het OM onderzoek doet.

'Het OM' is het Openbaar Ministerie, de instantie die boeven vervolgt.

In 2250 hebben we een digitaal gerechtshof, maar het principe is hetzelfde: straf voor wie kwaad doet.

Pieter: Maar de minister neemt aan dat het OM onderzoek doet.

'Neemt aan' betekent hij denkt het, maar hij weet het niet zeker.

In mijn tijd was een minister zeker van zijn zaak, of hij loog.

Hier is het alsof hij zijn handen wast.

Tim: Ja, dat is een zwakte.

Maar er is ook goed nieuws: de site heeft de term 'moraalvrij' geschrapt.

'Moraalvrij' betekent zonder regels over goed en kwaad.

Dat is nu weg.

In 2250 hebben we geen moraalvrije plekken meer, omdat alles gevolgen heeft.

Pieter: Moraalvrij.

Een gevaarlijk woord.

In mijn tijd zeiden wij: 'Vrijheid zonder verantwoordelijkheid is een ramp.' En zie hier het bewijs.

De site gaf de schuld aan 'freaks van de wereld'.

Maar de schuld ligt bij de beheerders.

Tim: En die beheerders, die zijn nu in beeld.

De NOS identificeerde elf beheerders.

'Identificeren' betekent hun namen en rollen vinden.

Dat is een moeilijk woord, maar belangrijk.

Jij, luisteraar, kunt het onthouden: de politie identificeert de dader.

Pieter: Identificeren.

In mijn tijd identificeerden wij een dief aan zijn litteken of zijn stem.

Hier identificeren zij via computers.

Maar het doel is hetzelfde: de waarheid vinden.

En de waarheid is dat medewerkers tussen 2011 en 2025 deze beelden plaatsten.

Tim: Veertien jaar lang.

Dat is lang.

En de site zegt nu dat ze de teugels hebben aangehaald.

'De teugels aanhalen' betekent strenger worden.

Het komt van paarden: je trekt de teugels strakker om te stoppen.

Maar is het genoeg?

Pieter: Nee, het is niet genoeg.

Een dief die betrapt wordt, belooft beterschap.

Maar zonder straf blijft hij stelen.

De directeur van ATKM zegt: 'Er is geen plicht voor websites om alles op alles te zetten.' Dat moet veranderen.

Tim: En dat verandert langzaam.

Europese wetten maken platforms nu verantwoordelijk.

In 2250 is dat normaal: als jij een platform beheert, ben jij de baas.

Maar in 2026 is het nog nieuw.

Jij, luisteraar, kunt hierover praten met vrienden.

Pieter: Ja, spreek erover.

In mijn tijd zeiden wij: 'Kwaad gedijt bij stilzwijgen.' Dus als gij dit nieuws hoort, vertel het dan door.

Niet om te schokken, maar om te beschermen.

De zwaksten hebben onze stem nodig.

Tim: Mooi gezegd.

En als je meer wilt weten, of als je zelf een vraag hebt over dit nieuws, ga dan naar nieuwsdoordetijd.com.

Daar kunnen we verder praten.

Pieter, wat is jouw laatste gedachte?

Pieter: Mijn laatste gedachte is deze: technologie is een instrument, geen moraal.

Een mes kan brood snijden of een mens doden.

Hetzelfde geldt voor een website.

De vraag is: wie houdt het mes vast?

En wie durft in te grijpen?

Tim: En wie durft te kijken, zoals de NOS deed.

Dank je, Pieter.

En dank aan jou, luisteraar, voor het luisteren naar Nieuws door de Tijd.

Tot de volgende keer, blijf nieuwsgierig en blijf menselijk.