Dutch Fluency
测出我的水平水平
登录

Verdieping: 13 t/m 16 november

Hoe vaak lees jij eigenlijk het nieuws en denk je, wow, dit is echt een bizarre voorwoorden?

Te vaak, waarschijnlijk, zeker de laatste tijd, met als wat er in de wereld gebeurt.

Precies, maar we consumeren wereld nieuws heel vaak via van die enorme schreeuwen gekrant te kopen.

Je weet wel geopoletieke krisensituaties, verschuiven de grenzen.

Ja, de grote makroge beurten is er.

Exakt, maar de echte impact, de manier waarop geschiedenis voelbaar wordt,

die zit eigenlijk altijd in de kleine dagelijksde dingen.

In de haarvaten van de samenleving zeg maar.

Juist.

En daarom hebben we vandaag, voor deze analyse twee bronnen als kaargelegd, die op het eerste gezicht,

echt het totaal niets meer elkaar te maken hebben.

Nee, werkelijk twee compleet verschillende werelden.

Ja, want het ene verhaal speelt zich af in een regenachtig klaslocaal in Den Haag,

en later in een treinerdelft, en het andere verhaal...

Dat brengt ons naar een besneuwde fabriek of eigenlijk de keuken daarvan, ergens in Estland.

Precies.

Oké, laten we dit uitpakken.

Onze missie met deze verkening vandaag is om te ontdekken hoe grote, historische en geopoletieke gebeurten is.

Eigenlijk doordringen tot in ons meest alle dagse gotines.

Dus van het lezen van een boek tot het simpelweg eten van een komsoep?

Ja, letterlijk dat.

Laatst we beginnen bij dat eerste verhaal, de ego van de oorlog in het alle dagse.

We stappen een klaslocaal in.

In Den Haag toch?

Ja, Den Haag.

Het is zo'n typische, druilige Hollandse ochtend.

De regen komt met bakken uit de lucht.

We zien Rick, hij is door stend Nederlandse.

Hij is helemaal doorweegd.

Hij ligt gewoon een plasje waternaast en tas.

Klinkt dus of hij dezelf bij stond.

Een dag voor op je liever je bed was gebleven.

Exact.

En dan komen er twee studenten binnen.

Noor en daan.

Noor is de Nederlandse taal nog aan het leeren, maar hij is echt super enthousiast over iets wat ze net op haar telefoon heeft gelezen.

Zal het nieuws over een literatuurprijs gevonden hebben, meen ik?

Klopt.

Ze laat zien dat de schrijfster Judith Fanto een internet publieksprijs heeft gewonnen.

En dat is niet zomaar een prijs.

Het was een keuze uit zes genomenerde boeken.

Ze won met haar boek naar Sys.

Wat op zich al een prestatie is.

Want het is dus gekozen door een heel breed publiek.

Dat hangt ook een flink geldbedrag aan.

75 100 euro.

En dat bedrag?

Dat is waardaan meteen op aan slaat.

Logisch voor een student.

Precies.

Daarna grap direct over hoeveel broodjes kaasje daarvan niet van kunt kopen.

Hij kijk naar zijn eigen maagere lunch en zegt nou ik ga ook een boek schrijven en dat gaat

heten.

Ik heb honger.

Prachtig.

Zo'n droge opmerking brek meteen het eif.

Zeker.

Norm moet er ook enorm om lachen.

Het is gewoon een heel onschuldig klein moment.

Maar dan vertelt norm waar dat winnende boek nars is, eigenlijk over gaat.

En dan slaat het weer om.

Want de inhoud van dat boek is alles behalve luchtig.

Het gaat over een jongen, manno, hij komt dat haarlem maar woont als kind in wene.

En hij bouwt haar een heel leven op, hij heeft vijf goede vrienden.

Maar dan, we hebben het over de periode rond de Tweede Wereldoorlog, brekt deoorlog uit.

En dat verandert alles voor hem.

Kompleet.

En de kern van het verhaal is hoe die geëoppolitieke ramp hun vriendschappen vernietigd.

Under de druk van dat systeem van dieoorlog blijven vrienden niet altijd vrienden.

En hier wordt het echt interessant, als je het meivraagd, dat noor wordt dat nog best wel met de

Nederlandse taal.

Maar als ze die samenvatting leest over oorlog en verraad, valt het even stil in de klas.

Ze voelt direct de emotie.

Ze begrijp de zwaarten, ook al kent ze misschien nog niet elk woord.

Precies.

En voor mij voelt het lezen van fixie zeker in een nieuwe taal, echt als een soort vluchtsimulator voor

en patie.

Een vluchtsimulator.

Ja, toch?

Wat een mooie vergelijking.

Ja, toch?

Je stapt in een veilige omgeving, een klaslokaal of een boek, en je kunt de zwaarste emoties ter wereld ervaren,

zonder dat je zelf in levensgevaar bent.

Noor maakt dat later ook, ze gaan naar een boekenwinkel in Delft.

Ja, en delft.

Ja, ze zien dat boek Narcis liggen.

En ze bladden doorheen en zegt, oei, de grammatica is nog wel echt te moeilijk.

Maar de zwaarten van het verhaal, die pikt ze moeiteloos op.

Wat hier fascinerend is, is hoe literatuur ons in staat stelt om dat soort gigantische trauma's te verwerken.

Het biedt een veilige ruimte.

En dat zie je perfect terug in het vervolg van het verhaal.

Je bedoelt in de trein.

Ja, de trein terug vanuit delft.

Daan en Noor zitten in de coupé, Noor zit daar met een enorm dik boek op schoot.

Oh ja, een Noor natuurlijk, hè, die leest misschien ook wel zo'n zwaar boek over de oorlog, net als Noor.

Precies.

Maar als hij dat fluistert, hoort hij vrouwen in de trein lachen?

Ze zegt, nee hoor, dit is een koekboek.

Maar ik moet dan weer enorm om het lachen.

Ja, het haalde even de spanning eraf.

Maar wat die vrouw daarna vertelt, is eigenlijk de kern van waarom we verhalen vertellen.

Ze begint vol passie over haar leesclub.

Ja, dat vond ik een prachtig detail uit de bron.

Elke maand lezen ze een boek, drinken ze het thee.

Maar ze vertelt ook hoe al die mensen in haar leesclub exact hetzelfde boek lezen en het toch

compleet anders ervaren.

Ze hebben dus soms enorme meningsverschillen.

Enorme meningsverschillen.

Maar, en dit is cruciaal, ze blijven samen thee drinken.

Literature is een veilige manier om te oefenen met onenigheid.

Het biedt ons, dus ook jou als luisteraar.

Perspectief op hoe kunst mensen verbindt, zelfs als ze het volmondig met elkaar oneens zijn.

In schril contrast met het boek Narcis, waar meningsverschillen in de oorlog

er juist voor zorgden dat de vriendschap kapot ging.

Exact. De leesclub is eigenlijk tegenovergestelde daarvan.

Echt heel mooi.

Maar ik ga nu wel even de brug slaan.

Want dit gaat over fictie, het gaat over geschiedenis, veilig weggestopt in een boek.

Maar wat als je niet de luxe hebt van een leesclub?

Dan kom je uit bij een rauwe realiteit.

Precies.

Laten we het net over de Tweede Wereldoorlog hebben.

Maar laten we nu kijken naar moderne, reële conflicten.

Conflicten die letterlijk vandaag de dag aan de voordeur kloppen.

Of in dit geval aan de deuren van een hypermoderne fabriek.

Ja, we verhuizen vanuit die trein in Delft naar een hele andere setting.

We zijn nu in Viimsi, een plek vlak bij Tallinn in Estland.

Buiten ligt er een dikke laag sneeuw, maar binnen staan we in een keuken.

Het is er warm en het ruikt er zwaar naar boter, ui en wortel.

We kijken over de schouder mee van Anna, tijdens het koken daar.

Ja, en dit is dus niet zomaar een bedrijfspand.

Dit is een fabriek waar drones worden gemaakt.

Je weet wel, van die kleine, onbemande vliegtuigen.

En dat detail is best wel relevant hier.

Absoluut.

Het geeft het geheel meteen een heel ander gewicht.

Zeker.

Terwijl Anna daar rustig soep staat te koken.

Komt haar collega Peeter de keuken in, en hij is echt flink van slag.

Wat volkomen begrijpelijk is als je kijkt naar wat er die nacht is gebeurd.

Ja, leg dat eens uit, wat speelde zich daar af.

Midden in de nacht hebben acht mensen uit Letland geprobeerd brand te stichten bij de fabriek.

Ze zijn gelukkig tijdig tegengehouden door de mensen bij de deur de beveiliging.

Dus er is geen brand uitgebroken?

Nee, geen brand, dus ook niemand gewond geraakt.

De politie was er snel bij en heeft ze meegenomen.

Maar de achtergrond hiervan is complex.

Hoe zo?

En hier moet ik heel even duidelijk zijn over onze rol.

Wij rapporteren puur en alleen wat de bronnen vermelden over de claims van de overheid,

zonder dat we daar zelf politiek stelling nemen.

Uiteraard, we blijven strikt neutraal over het conflict zelf.

Precies.

Maar volgens de Estse regering kwam de opdracht voor deze brandstichting rechtstreeks uit Rusland.

Al is er vanuit Rusland nog geen enkele reactie of antwoord gekomen op deze beschuldiging.

Wacht heel even, mag ik even tegengas geven.

Kijk, we hebben het hier dus over een potentieel incident van internationale sabotage,

een brandstichting bij een drone fabriek.

En het perspectief dat deze tekst ons biedt is dat van een vrouw die in de soep roert?

Ja.

En we doen alsof dat niet gek is?

Waarom focust de bron niet op de spionage of de politie, maar op de keuken?

Het voelt bijna als een reveal op deze manier.

Dat is een heel logische reactie.

Het klinkt inderdaad als een spionage thriller,

en we verwachten dat de camera zich richt op de daders.

Maar wat deze bron doet is kijken naar een menselijke reactie op extreme dreiging.

En dat is misschien wel heel relevant voor ons dagelijks leven.

Hoe bedoel je dat precies?

Nou, te midden van dat nieuws van die dreigende sabotage.

Wat is Anna's eerste zorg?

Ze checkt of iedereen veilig is, ze controleert of de dreiging weg is.

En dan?

En daarna draait ze zich om en roert ze rustig verder in haar pan met soep.

Ze grapt zelfs, lekker droog, dat haar soep gelukkig niet kan vliegen.

Anders moet ik ook nog achter de kommen aanrennen.

Dat is wel echt gitzwarte humor.

Zeker.

Maar het doet iets fundamenteels.

Misschien is deze extremer normaliteit dat doorblijven koken van soep

wel de ultieme menselijke reactie op extreme stress.

Ze pakt de controle terug over het enige stukje wereld waar zij de baas is, haar keuken.

Wow!

Dat is eigenlijk een hele krachtige manier om er naar te kijken.

Ze laat zich niet gek maken door de macro geopolitiek.

Precies.

Zou het een klein en behapbaar verhaal zijn?

Maar toch.

Hoe hard ze ook proberen die wereld buiten te sluiten, het lukt niet helemaal.

Want in dezelfde bron lezen we dat het niet alleen bij die nachtelijke onrust bleef.

Peeter, haar collega, leest nog een ander nieuwsbericht.

Ah ja, het bericht over de wegen.

Ja.

En er wordt aangekondigd dat vanaf 1 december de grens naar Rusland dichtgaat.

Niemand weet voor hoe lang.

En dit detail breekt Peter.

Niet de brandstichting, maar dit nieuwsbericht.

En dat komt door een hele persoonlijke reden, toch?

Ja, hij zou zelf volgende week naar Rusland reizen.

Zijn broer heeft daar een kleine winkel en er was een enorme levering binnengekomen.

Die was vol met winterjassen.

Peeter zou gaan helpen om dat allemaal uit te pakken.

En dat kan nu dus niet?

Dus wat betekent dit allemaal?

Ik zat dit te lezen en ik dacht de absurditeit van de wereld.

Hoog in de politieke torens, worden beslissingen genomen over nationale veiligheid,

worden grenzen gesloten.

Grote macrobeslissingen in de daad.

Ja.

Maar op de grond, voor de gewone burger, betekent zo'n geopolitieke zet,

simpelweg dat een man in Rusland zijn dozen met winterjassen niet kan inpakken,

omdat zijn broer er niet door mag.

Als we dit koppelen aan het grotere plaatjes, zie je de rode draad van deze aflevering.

In het eerste verhaal lazen we over Narcis,

waar de oorlog het leven van Manno en zijn vijf vrienden verandert.

Dat was geschiedenis in een boek.

Ja.

Hier, in die fabriek in Estland, zien we het in real time, zeg maar, nu op dit moment.

Hoe geopolitiek de levens van gewone burgers raakt en ontwricht?

Het overkomt ze gewoon.

Het overkomt ze.

Maar het echte bewijs van menselijke veerkracht,

en waarom wij ons hier druk moeten maken,

zit in wat er daarna gebeurt.

Peeter zakt niet weg in wanhoop,

pakt zijn telefoon en belt zijn broer.

Ja, en dan zegt hij zo'n van, ik kom niet,

maar ik ga Anna's eten wel missen.

Bijna.

Hij zegt tegen zijn broer dat hij het eten van Anna gaat missen,

nu hij die grens niet over kan,

waarop Anna weer heel nuchter grapt,

dan stuurt hij hem toch gewoon een foto van een lege kom.

Prachtig.

En Peeter voelt zich daardoor duidelijk gesteund,

want hij gaat Anna vervolgens helpen met de lunch voorbereiden.

Hij gaat de tafel dekken.

En dat brengt ons bij misschien wel het meest sprekende

detail van de hele situatie.

Hij deckt de tafel voor elf collega's,

want ze heeft soep nodig,

maar hij kan maar tien lepels vinden.

En dan staat hij daar na een nacht vol doodsangsten

met een lepel te weinig.

Precies.

En wat doet hij?

Hij kijkt Anna aan,

met alle stress van die nacht in zijn lijf

en hij grapt: iemand moet vandaag een soep doen

maar met een voorraad.

Echt fantastisch.

Dus ik wil dit direct aan jou de luisteraar vragen.

Wat valt jou hierin op?

Waarom zou jij je iets aan moeten trekken

van een ontbrekende lepel in Estland?

Ja, vertel, waarom?

Het leert ons iets essentieels.

We leven in een wereld vol informatie-overload.

Doemscenario's vliegen ons dagelijks om de oren.

We kunnen daar heel cynisch van worden

en verlamd door raken.

Omdat we er toch geen invloed op hebben?

Precies.

Anna kan de geopolitieke plannen van landen niet stoppen.

Ze kan de grens niet open zetten.

Maar wat dit verhaal laat zien,

is dat je wel invloed kunt uitoefenen

op je directe omgeving.

Je cirkel van invloed?

Exact.

Ze kan wel elf mensen die een afschuwelijke nacht achter de rug hebben

een warme kom soep geven.

En als de lepel op is, dan is het antwoord simpel.

Anna haalt haar schouders op en zegt,

morgen is het pasta, want de lepel heeft een vrijdag.

Geweldig.

Het klinkt zo simpel, maar het is eigenlijk keiharde overlevingstrategie.

Van Zuid-Holland naar Oost-Europa.

Ja, van dat regenachtige klaslokaal in Den Haag,

waar studenten struikelden over moeilijke Nederlandse woorden,

helemaal naar de besneeuwde fabriek in Estland,

waar een grens werd gesloten.

Bij de verhalen, hoe verschillend ook,

laat ons precies hetzelfde zien.

Namelijk dat verhalen ons vastzoeken.

Ja.

De wereld zit vol onzekerheden en macrogolven.

Maar onze redding, ons anker,

ligt altijd in de menselijke maat.

Het samen thee te drinken.

In een leesclub, als je het niet eens bent.

Of een extra lepel uit de la pakken voor een collega die er even doorheen zit.

Dat is de kern.

Absoluut.

En daarmee wil ik deze verdieping afsluiten.

Eerst en vooral onwijs bedankt voor het meedenken.

Maar ik wil je nog één gedachte meegeven,

iets om zelf eens rustig over na te denken.

Ik ben benieuwd.

Kijk, we meten de geschiedenis vaak af aan de hand van de grote dingen.

Vredesverdragen, het winnen van een literatuurprijs of het sluiten van landsgrenzen.

Maar wat als we de geschiedenis boeken eigenlijk helemaal verkeerd schrijven?

Hoe bedoel je?

Wat als de ware graadmeter van een historische verandering helemaal niet het politieke besluit is.

Maar simpelweg de manier waarop de gesprekken veranderen,

die we met elkaar voeren, terwijl we wachten tot de soep is afgekoeld.

Dank je wel voor het luisteren en tot de volgende keer.

0:00
设置

文本

模式

音频

停顿