Jouw week in het Nederlands: 14 t/m 21 juni

en een gehekbibliothekenkount vol met boeken over rustische tractoren met elkaar gemeen?

Ja, dat klinkt echt als de set-up voor een hele vreemde mop.

Toch? Maar het antwoord is eigenlijk best wel confronterend.

Ze bewijzen allemaal dat we ondanks al onze strakken dagpleningen en slimme apps...

de controle over ons leven gewoon volledig kwijt zijn.

We denken dat we aan het stuur zitten, voor jou als luisteraar, klinkt dat vast herkenbaar...

maar we rijden eigenlijk blindelings af op een afgerond van buurokratie, hackers...

en onze eigen koppigheid.

Absoluut, en dat is ook precies de rode draad die we vandaag aan ontraafelen.

Welkom. We buigen ons voor deze deep dive over een fascinerende reeks...

verslagen uit de wekelijks de bronnen van Dutch Fluency Weekly.

Ja, echt een geweldige verzameling bronnen deze keer.

Zeker. Kijk op het eerste gezicht lijken het gewoon losse iets absurde...

anacdotus uit het dagelijks in Nederlandse lever.

Je weet wel, een bezoekje aan de dierenarts, een inschrijving bij de beep, een knutselmiddag.

Klingt superonschuldig allemaal.

Precies. Maar de missie van onze deep dive vandaag is om de patronen daaronder te ontdekken.

Als we de meegenisme achter deze incidente analyseren, zien we een deep gewoordeld conflict.

Een botsink tussen de rommelige menselijke realiteit en de kille perfectie van de systemen die we hebben gebouwd.

Oké, laten we dit eens uitpakken.

Laat we beginnen bij onze eigen voordeur, je eigen huis.

Want dat is toch bij een uitstekte plek waar je denkt dat jij de regels bepaalt.

Dat denken we in de datgagjaar.

Nou, ik las in de bronnen het verhaal van Emma en Lotte, twee huisgenoten.

Emma heeft op de eihallen superleuk een prachtige vintage bloes op de kop getikt...

En volgens het lebeldje is de stof 100 procent zijden.

Ze wil de kleukels eruitstrijken voor een feestje, maar ze is logischerwijs als de dood voor brandgaten.

Zijden is ook vreeselijk om te strijken.

Precies.

Dus dan stapt haar huisgenoot Lotte binnen.

En die kijkt even naar de bloes, vrijft de stof tussen haar vingers en verkluit stelling...

en echt met vol vertrouwen dat het geen zijde is.

Ze zegt letterlijk iets van verkopen op vloorje markten miegen altijd.

Dit is gewoon poliester.

Oh jee, en toen kwam het advies zeker.

Ja, Lotte zegt heel stoer, zet die strijkbouwt maar op standje drie met maximale stoon.

Oh wow, en dat moment vanovermoet is echt fascinerend vanuit een psychologisch perspectief.

Wat Lotte hier doet is de fysieke bewijslast, dus dat officieele lebel in de kleding gewoon volledig negeren.

Ja, ze schuifte het zo aan de kant.

Precies, en ze vervankt het door haar eigen ongegronden teori.

We zien het meegenisme zo vaak.

Het is een vorm van kochnitieve arrogatie, waarbij onze interne logica zwaarder weegd dan de externe werkelijkheid.

Lotte vantrouw te verkopen en bouwtaar een hele nieuwe realiteit omheen.

Het is eigenlijk als of je blind vaart op je GPS, je ziet dat de brug open staat,

maar de stem zegt ga recht door en je rijdt gewoon linjaar rekte aan kanaal in.

Dat is een hele treffende analogia.

Van binnen enkel seconden, echt seconden, ruiken ze een verstikende geur van verbrandplastik.

De kraag van die bloes smelt gewoon letterlijk weg en de onderkant van de strijkboot die achteraf ook nog is van de huisbaas bleek te zijn,

zit helemaal onder een dikke laag rolse vastgesmolte smurrie.

Pijnlijk, maar hoe lossen ze dat vervolgens op?

Want wat hier fascinerend is is dat de reactie op de fout vaak nog veel zeggen er is dan de fout zelf.

Nou, je zou zeggen, ze trekken de stekker eruit en accepteren hun verlies.

Maar in plaats van te accepteren dat de boot is geruïneerd, gaat lotten er zout en a zijn overheen gooien om het zo genaamd schoon te maken.

Zout en a zijn op gesmolteplastik?

Ja, als of ze een van de recaladen aan het aanmaken is op een gluïntheed, siftige plastik massa,

ze wijger de realiteit gewoon te accepteren, zelfs als het letterlijk onder haar neusweg smelt.

En die blinde vlek dat je dus niet ziet wat er echt gebeurt omdat je al een verhaal lijnen je hoofd hebt,

dat breng me bij een ander incident met diezelfde lot.

Ah, ja, de situatie bij de dierenart.

Dat is echt een perfecte illustratie van hoe onze hersenen omgaan met dubbelzinnige data,

vooral in stressvolle situaties.

Ja, luister naar de setting voor jou als luisteraar stel je voor.

Lotterskat, shorts, is lusteloos.

Hij spucht, wil niet eten, zelfs zijn favoriete katten snoepjes laten liggen.

Dus lotterraakt in paniek en gaat naar dierenartsmark.

Die overigens wel professioneel leeg te handelen in eerste instantie.

Bezis Mark voelt een harde blockade in de buik van de kat.

Ze verdenken eerst een nieuwe gifte gemonsteeraar plant,

maar we sluiten dan toch tot een rundge foto.

En op dat scherm zien ze een fel, wit, op lichtend, balletje of doppje.

Een duidelijke, meetalen reflectie.

En hier precies op dit moment treed die psychologische valstrekken in werking.

Kijk, zo'n rundge foto is slechts data.

Het is een abstractie. Het vertelt je dat er iets zit, maar niet wat het is.

Maar lotterraakt direct haar conclusie.

Zo roept hij heeft mijn erpot ingeslikt.

Want, en dat is dus het ding, ze was die toevallig sinds gisterochtend kwijt.

Dit is de absolute kern van wat we in de psychologie confirmation bias noemen.

Het bevestigingsvoorhordeel.

Onze hersenen hebben gewoon een hekkel aan onzekerheid.

Ja, we willen dingen oplossen.

Exakt.

Dus, zodra we een onbrekend puzzelstukje hebben in ons eigen leven,

zoals een vermiste erpot.

En we zien ergens anders een leegte, met ongeveer dezelfde vorm,

slaan we die twee direct aan elkaar.

Zoals dat betekent dat je kat-appelproducteet.

Ja, we filteren om bewust alle alternatieve verklaringen weg.

Simple weg, omdat het verhaal zo mooi rond is.

Maar wacht even, ik snap dat lotte in de stress schiet,

maar dierenartsmark gaat er dus in eerste instantie gewoon in mee.

Hij is toch de autoriteit daar.

Waarom laat een opgeleide professional zich leiden door zo'n wilde gok?

Omdat experts in akuten situaties ook vatbaar zijn voor kochnitieve verankering.

Enkering heet dat.

Lotten gauwt een heel specifiek en ergensplausibel ideeoptafel.

En vanaf dat moment wordt die erpot het mentale anchor.

Ah, dus hij kijkt er niet meer objectief naar.

Nee, maar toets het niet langer of het iets anders kan zijn.

Hij toets het alleen nog maar of het een erpot zou kunnen zijn.

Het format klopt, de dichtheid klopt,

ze staan zelfs op het punt om een peperdure en de scopie in te plannen.

Tot dat de realiteitwerk keihard ingrijpt, want Mark neemt voor de zekerheid

een tweede foto vanuit een andere hoek.

En dan stort de teorie in elkaar.

Hij kijkt lotten aan en zegt, dit is geen erpot.

En de reden is echt eisingwekkend.

Het bewoog, toch?

Ja, het object op de foto bewoog gewoon, get ver.

Ja, dat is griselijk.

Maar daar zie je de fysieke wereld dus weer terugvechten.

Of het nu gaat om smelten poliester of een bevegende massa in de darmen van een kat

in de tasbare wereld botst onze illusie van controle

altijd op de wetten van de fysika en biologie.

Je kunt de realiteit niet negeren.

Maar, en dit vind ik een boeiende brug, wat als we die fysieke realiteit helemaal niet meer hebben?

Geen stinkenplastik, geen bewegen tweezen, denk even na over je eigen digitale leven.

We moeten tegenwoordigd blindelingsvertrouwen op portale en data-basis.

Ja, en dan belanden we in het domijn van de bureaucratische matrix.

En in de bronnen van vandaag vinden we daar een geweldig decor voor.

Namelijk de lokale bibliotheek.

Wie had dat gedacht?

Nee, precies. We zien dat vaak als een plek van vluisterende mensen en stoffige boeken.

Maar tegenwoordig is het een slagveld waar de fysieke werkelijkheid

keihard botst op vast gelopen data-basis.

Ja, neem het verhaal van Mark aan de inschrijf Bali.

Hij is een nieuwe inwoner, supergemotiveerd, werkt aan de project over de geschiedenis van Amsterdam.

Hij wil zich inschrijven en kiest geredig voor het stairabonement.

60 euro, boete vrij, lekker makkelijk.

Klinkt als de ideale klant voor een bibliotheek?

Dat zou je zeggen. Hij laat netjes een PDF zien van de gemeente dat hij woonde op poscode 1054AB,

huis nummer 42, volledig legitiem, maar de medewerker typt het in en het systeem blokkeert alles.

Rootscherm, geen abonnement voor Mark.

En de reden daarvoor is echt een pijnlijk voorbeeld van hoe voor ouderde relationele data-basis zijn geprogrammeerd.

Het systeem wijgert hem omdat er op precies datzelfde adres nog een m'n vrouw Visser in de data-bas staat.

Ja, en die had dus een openstaande boeten van 30 euro.

Maar het absurde is, m'n vrouw Visser is al lang naar spanje geemiegeerd.

Mark heeft daar nog nooit van ze leven gezien.

En toch wordt hij gestraft. Hij staat daar fysiek, met bewijs, maar het systeem kent genuwansen.

Je bent in die data-bas niet langer een individue.

Je bent je adres.

Exact. Je bent een verlengstuk van de schild van je wonadres.

Het systeem snapt de tijdstimens van een verhuising niet.

Zo draaien je in zo'n systeembaland, wordt je gereduiseerd tot je data-dabel.

En als de schaduw van jouw huisadres besmet is, blockeert het algoritme jou als persoon.

Zonder dat zannen de bali-medewerker het zomer kan overschrijven.

Ze zitten helemaal vast.

En het wordt eerlijk gezegd nog veel gekker.

We hebben het over de biep, maar een andere bibliotheekbezoeker, toevallig ook een zannen,

locht in op haar app. Ze wil gewoon een boeklijnen voor haar boekenclub.

Maar haar account zat vol, toch?

Helemaal vol. De digitale boekenplank zat aan de limiet met 10 i-books.

En niet bepaald trillers. De titels waren dingen als de geschiedenis van de Russische tractor

en brijen voor beginners.

Terwijl zijn normaal alleen fysieke boeken leest.

En naar wacht wordt, dat was tragisch genoeg, welkom 1, 2, 3.

Dat is altijd vragen om probleemen.

Maar ik kan me voorstellen dat je je nu afvraagt, waarom zo iemand in vredes naam

een account hekken om over Russische tractoren te lezen.

Praties mij gedachten.

Dit is toch de meest nutteloze cybercrime ooit, het valt er nou te halen.

Nou, als we dit verbinden met het groter plaatje, dan is dat helemaal niet zo vreemd.

Dit is hoe moderne credential staffing werkt.

Hekkers zoeken niet handmatig naar boeken over tractoren.

Ze gebruiken geautomatiseerde botnet.

Oh, dus het is een script dat gewoon duizenden accounts probeert?

Ja, die bots nemen enormen leiste met uitgelegd de wachtwoorden van andere websites.

En die vuuren ze af op duizenden portalen met lagere beveiliging, zoals een lokale beep.

Als de bot succesvol inlocht met welkom twaalf drie, weten hekker dat dit wachtwoord actief is.

En dan proberen ze datzelfde wachtwoord daarna bij een bank of PayPal?

Precies, de beep is gewoon een testomgeving.

Dat downloaden van die tractoren boeken is waarschijnlijk gewoon een geautomatiseerde check om te zien of het account echt werkt.

Bizar, maar dan komt de plotwist.

Want het bleef niet bij een geautomatiseerd script ergens uit een ver land.

De hekker of iemand met die inlochtgegevens heeft zich ook fysiek in die bibliotheek aan de balie gemeld.

Wacht, echt fysiek.

Ja, diegene deed zich voor als zannen om het laatste fysieke exemplaar van de avond is ongemak op te halen.

Wow! En daar vervaartig grens tussen de digitale abstractie en de tasthbare wereld tussenweer.

De hekker uit de database manifesteert zich plotseling aan de balie.

En dat leidt ons naar een best wel donkere kant van deze systemen.

Ja, de bibliotheek blijft op een soort epicentrum van mista te zijn.

Ja, het is een broen nest voor identiteitsvrouwden geworden.

Absoluut, neem Thomas 24 jaar oud, uitgroningen.

Hij wil in Utrecht Archie verraadplegen voor zijn scriptie.

Aan de balie, scannen ze zijn BSN, direct een rotscherm.

Zijn BSN is sinds 2019 geblokkeerd wegen zijn onbetaalde boete van ruim 300 euro.

Voor een zeldzame vroeger druk van Harry Mullis als ik het me goed herinner had te bronnen.

Precies.

En Thomas heeft nog nooit vrijwillig een Mullis geopend.

Maar wat staat er in de notities?

Het boek is in 2019 naar een postbus in Antwerpen gestuurd.

En het werd persoonlijk opgehaald door iemand in een gele regenjas met een zwaar vlaamsaccent.

Wat hier miss gaat is de absoluut bewijskracht die we toekennen aan zo'n overheetsnummer.

Het systeem ziet een match op het BSN en stopt simpelweg met denken.

Maar er is toch nul logische fysieke gelijkernis tussen een 24-jarige groninger

en een vlaamsacairl in een regenjas.

Trek niemand aan de bel?

Want wevans mee het adres van Mark dicteert het systeem de realiteit.

Voor de database is hij gereduiseerd tot een alvannumerieke code.

Thomas is voorkomen mag de loos zo lang de computer hem aan die schuld koppeld.

Het is beangstegend.

En die gaat in het systeem nodigen ook volstrek normaal mensen uit tot vrouwen.

Hier wordt het echt interessant.

Lijster naar het Rodishalmisterie.

Iemand heeft een openstaande boete van 4 euro 50.

Zodat ze dit via de app betaalt om de nieuwe Saskea-Norttreller op te halen,

blijkt het boek weg te zijn.

Gestolen?

Ja. En ouderen meneer met een opvallende Rodishal had het boek net 10 minuten geleden via de zelfskend gestolen.

Dat dingvaalde kompleet.

En ondertussen in ruimte 4B van de OBA, de openbare bibliotheek,

daar waren studenten Lisa en Tom.

Ah, ja, met de zwarte map.

Ja.

Ze verjagen een jonge, genaamd Sven uit hun gereserveerde ruimte.

En onder de stoel vinden ze z'n zwarte map.

Geen naam, maar wel de officiële antwoordmodellen voor hun tentamens strafrecht van de volgende dag.

En let op het gedrag dat dan ontstaat.

Die ironie draapte vanaf ze studeren strafrecht.

Tom, normaal heel keurig, wil direct vrouw deren, hij wil even vragen drie bekijken.

Terwijl Lisa het wil inleveren.

En dan, echt als in een film, begint de deurkling langzaam naar beneden te gaan.

Iemand komt terug.

Tom raakt in paniek en roept, stopt in mappe je tas.

Dit roept een belangrijke vraag op.

We denken dat we etische wezen zijn.

Maar zodra het systeem ons een ontstappingsroetje bied, vallen onze principe zweg.

De bibliotheek wordt een moral moeras.

Dus als de techniek ons geizeld en schummelende studenten

komt hij nu door de kieren glippen, hoe houden we de show dan draaiende?

We moeten ergens op kunnen terugvallen, toch?

Het antwoord daarop zien we in het laatste verhaal.

We overleven door wat ik de menselijke overright noem.

De drang om te improviseren als het systeem valt.

En dat zien we fantastisch bij een voorleesmiddag.

Zannen verwacht 50 betaalende kleuters voor het thema ruimtevaart.

Maar de kinderboekenschrijver krijgt corona.

Geen bekep in het systeem?

Wat doet Mark? Die stelt voor hetzelfde doen.

Wil jij niet eerst z'n piratenpak aantrekken?

Ja, maar dat pas niet bij de ruimtevaart.

De oplossing, hij pakte een alienmasker,

wikkelt wat keukenrollen in zilverfolie

en besluit André het astronautje voor te lezen.

Met de opening, hallo aardbewoners, ik kom in vrede om voor te lezen.

Prachtig.

Maar de puurige houd slaat weer toe.

Zannen had 60 WC-rollen verzameld in een zwarte faalende zak voor knutsorraketten.

Maar Mark zacht de schoomarkers die zakken zocht een zomaar in de grote afvalcontainer gooien.

En het systeem zegt, faalende zak is afval, afval gaat in de container, einde protocol.

Dit is als of je de bomb onschadelijker hebt gemaakt

en dan struikelt over de stekker, Mark's oplossing.

Alles voor de kunst, hij pakte sleutel,

klimt fysiek in die afvalcontainer en visst ze er één voor één uit.

Kijk, en dat is de perfecte metafoor.

Systemen zijn onbouwgzaam, zblokkeringen of gooien je plan in de prullenbak.

De redding ligt altijd bij de mens die besluit de faalende zak in te duiken om de boel te redden.

Dus wat betekent dit allemaal?

Van Smeltend poliester en bewegen de airpots tot hackers met een passie voor traktoren,

de drang naar controle botst continu op de realiteit van de gaals.

Maar hier is mijn afsluiten de gedachte voor jou als luisteraar.

Als we steeds meer vertrouwen op automatisering en ei aan balis,

verdwijnt precies die menselijke override.

Over 10 jaar is er geen mark meer om in de container te klimmen.

Oef!

Precies. Als we de mens uit het proces snijden,

wie redt ons dan nog van de kille logica-honderd systeem?

Misschien moet we ons afvragen, klopt dat labeltje wel

of striijken we nu op standje drie over plastic.

Dat is een eiskoudermer briljante waarschuwing.

Onzettend bedankt voor het luisteren en mede denken tijdens deze bizarre diepdijf in de bronnen.

Blijf kritisch, let op je labels en de spreek je graag de volgende keer.