Jouw week in het Nederlands: 7 t/m 14 juni

Hoe zorgt een simple, zachte, rode schaal ervoor dat je je veilig voelt als de wereld om je heenplotseling...

nou ja, levensgevaarlijk te zijn.

En waarom is een knullige teken de paraplu op een of ander oefenbriefje,

soms het allerbeste antwoord op ja ontvrichtend, internationaal geweld?

Welkom bij deze nieuwe deep dive.

Ja, hallo.

Vandaag onderzoeken we een hele mooie verzameling verhalen over alle dagse mensen, mensen zorg jij eigenlijk.

We gaan kijken naar situaties waarin het gewone, zeg maar, het kabelende leven...

in eens keihard bots met overwelden genoegs.

Denk aan internationale criminaliteit of onverschillige natuur-elementen...

of zelfs van die kille buurokratie.

Ja, precies.

De missie voor vandaag is dus echt ontraafelen hoe we als mensen omgaan met dat soort momenten.

De momenten waarop we bestefven hoe klein we eigenlijk zijn.

Klopt.

En het is eigenlijk de ultieme botsingen tussen de maakroweerond en de microweerond.

Want aan de ene kant heb je dus die enorme systemen, de natuurkrachten en geopolitieke gebeurtenissen,

dingen die gewoon groot zijn om helemaal te bevatten.

En aan de andere kant heb je dan dat ene individu dat daar volstrekt ongewild in meegesleurd wordt.

En de reactie van zo'n persoon is waar het voor ons vandaag echt interessant wordt.

Nou zeker.

Omdat het meeganisme onthuld over overleving en veerkracht...

en die menselijke drang om die gaals op een hele tasbare manier weer een beetje onder controle te krijgen.

Oké, laten we dit even uitpluizen dan.

Laat wat meteen kijken naar situaties waarin die maakroweerond lettelijk levensgevaarlijk is.

We hebben uit onze brond het verhaal van Tom en Lisa.

Dat zijn twee toeristen in het broerige groene laos.

Mooi land, ja.

Zeker.

Ze lopen daardoor een idealisch dorpje, je hoort de vogels...

en ze willen zo'n lokale grotbezoeken.

Klassieke vakantieplaatje eigenlijk.

Maar hun gits, een man die boen heet, houd ze dan tegen met echt een gitswart verhaal.

Ja, heftig.

Vorige week zijn er dus twee goudzoekers die bewustig grot ingegangen.

En door de zware echt meedogenloze regenval in laos...

steg het eiskoude water daar zo ontzettend snel dat die mannen vast kwamen te zitten.

De politie heeft nog geprobeerd te zoeken met velle grote lampen.

Maar ja, in dat donker en met dat stijgende water moesten ze de zoektocht gewoon staken.

Het was tegevarlijk.

Bizar eigenlijk, hè.

Als je daar dan als toerist voor staat?

Echt bizarre.

En Tom en Lisa blijven dus gelukkig veilig in het dorp.

Ze eten witte rijst.

En dan dit etai, Lisa koopt een zachte roeie saar voor haar moeder.

En Tom koopt een houten olifantje.

En het leven gaat door.

Wat we hier dus heel mooi zien, is de absoluuten, ja, onverschillige kracht van de natuur.

En dat geplaatst tegenover menselijk verlangen.

Die goudzoekers, die namen een vataal, fysiek, risico, purgedreven door de drang naar directe rijk door.

Ja, het is ook verleidelijk natuurlijk.

Tuurlijk.

Maar de natuur in zo'n groot onderhandeld niet, water steigt, zuurstofraakt op, het is purificat.

Er is geen enkel systeem dat je dan nog kan redden.

Zelfs die politie met hun grote lampen, die staat gewoon machteloos.

En het contrast met die touristen is psychologisch gezien heel verklaarbaar.

Tom en Lisa worden ineens geconfronteerd met het besef dat ze echt op een haar na een doodelijke

valsstrik zijn binnengewandeld.

Ja, het idee dat je in het ene moment, weet je wel, gezellig een god wil bekijken.

En het volgende moment hoort dat het lettelijk een graf is, dat doet iets met je.

Precies.

En ze grijpen daarna dus direct ruur op hele kleine, alle dagse handelingen.

Een rode schaal kopen, een houten olifantje uitkiezen.

Dat is echt een klassiek overlevingsmeeganisme.

Als we geconfronteerd worden met existentiele dreiging, of de nitte glijd van ons bestaan,

ten opzichte van die enorme natuur, dan zoekt ons brein om middelijk naar controle.

Ah, dus daarom die kleine dingen.

Ja, zo iets simpels als iets kopen, iets zacht aanraken zoals die schaal,

of het hele normale rituel van rijst eten.

Het is een manier om de wereld weer even klein en behapbaar te maken

nadat de afgrond zich even voor je openen.

Wow, ja.

En over afgronden gesproken dan is er nog een ander soort afgrond in onze bronnen.

Niet een je van water en steen in de natuur, maar echt een door mensengebouden afgrond.

We gaan even van laos naar de Have-Inflissingen.

Een hele andere wereld.

Totaal.

Het is daar een eizig kouwe vroeger ochtend.

En we zien Have werken Tom.

Hij heeft zijn velgele handschoenen aan en hij controlerde zo'n gigantische rode container.

Hij trekt die zware deuren open, verwacht de zoetegeur van bananen,

maar vindt onderin die honderen zware dozen in eens zachte witte zakjes met poeder.

Ja, en dan weet je wel hoe laat het is?

Dan weet je het wel.

Op zijn tablet controlert hij de boel en hij ziet in eens de naam Jos L staan.

Een best wel brugte internationaal gezochte man.

Tom twijfelt echt geen moment, een beltenpolitie, en Agend Lisa.

En een heel team, weet je wel, in van die speciaale beschermende kleding,

die zijn vervolgens echt de hele middag bezig om die zakjes te tellen.

Het is de grootste drugsvangstaar ooit op dat moment.

Ongelofelijk.

En Tom, die zit later gewoon in de kantine met een stuk slag om taart met aard bijden van zijn baas.

Nou, de parallel met dat verhaal in laos is fascinerend,

maar het meegenisme is hier eigenlijk compleet omgekeerd.

Hoe bedoel je?

Nou, in laos zagen we een natuurlijk systeem dat faalt voor de mens.

Maar in vlissingen kijken we naar een gigantisch door de mens zelf ontworpen logistiek systeem voor de wereldhandel.

Havens zijn sterk geautomatiseerde, onpersoonlijke machine's,

waardagelijks miljoenen tonen doorheenstromen.

Kriminele zoals die Jos L, die nemen daar een brekend logistiek risico.

Omdat het zo massaal is allemaal.

Precies.

Ze gaan er vanuit dat het systeem zo groot, zo blind en zo ontzettend efficiënt is,

dat hun ilegale vracht gewoon in de anonymiteit verdwijnt.

Ja, ze rekenen eigenlijk een beetje op de onverschilligheid van het systeem,

net zoals die watergrot in laos onverschillig is.

Dat is een hele mooie vergelijking, ja.

Maar de kwetsbaarheid van het onverschillige druksysteem,

dat zit hem juist in de menselijke vaktor.

Kijk hoe geavanceerd onze controle-systeemen en scanners tegenwoordigen zijn.

De integriteit van die hele wereldhandel hangt uiteindelijk vaak af van de oplettendheid

en het morële compas van één enkele werknemer op de werkvloor.

Gewoon Tom in zijn gele handschoelen.

Inderdaad Tom, ze gele handschoenen, die ruikt en die kijkt en die denkt,

ho even, dit klopt hier niet.

Het vormelische systeem wordt op dat moment eigenlijk redd door simpel menselijk instinkt.

En net als bij die touristen in laos wordt de ontlading van zo iets groot

in dit geval het in aanraking komen met zo'n inmens en gevaarlijk drukskarkel,

om middelijk weer teruggebracht tot iets extreme gewoond.

Dat stukje taart.

Een stuk aard bij je taart in de canteen, ja.

Het is echt als of je tijd is het afrekenen in een supermaart in eens per ongeluk,

zeg maar, een internationale bankroof verrijdelt.

Die botzing tussen het banalen, zoals gele handschoelen en bananen,

en het levensgevaarlijke, miljarden verslinden de drukzekwie.

Maar als we dan toch hebben over die systemen en hoe regels ons beschermen tegen die gevaaren,

dan komen we eigenlijk wel op een heel glibberlig pad terecht, merk ik.

Oh, vertel.

Nou, want regels die de doze invlissingen heel succesvol tegenhouden,

die werken ergens anders weer totaal verlammend.

Ah, ja, dan hebben we het over de omslag van regels als een schild,

naar regels als een muur.

Juist, laten we eerst even kijken hoe die abstracte regels er op straat niveau uitzien.

We zijn in Amsterdam noord, een lerar, rikheeti, verteld over zijn broer Joost.

En Joost die rijdt voor zijn werk rond in een oud kraakend heel busje

en die parkeert bij een groot pand.

Maar dan ziet hij ineens overal politie en uniform.

Ze zijn druk bezig om bruine dozen naar buiten te dragen.

Waarom?

Nou, de papieren van de producten blijken niet te kloppen,

het is ilegale handel.

Weer dat systeem dat in werking treedt.

Ja, en te midden van al die zwaar lichten en die strakken handhaving van de wet

moet Joost gewoon zijn bestelling afleveren.

Hij stapt uit en overhandigd broodjes kaas en kip aan een agent.

Agent Mo, en de redenering van Joost is daarbij heel simpel en doeldreffend.

Hij zegt, zonder lunch wordt iedereen een boze kat.

Geweldig, het laat dus perfect die dualiteit zien van hoe onze matkapij eigenlijk functioneert.

De inbeslagnamen van die bruine dozen, dat is de abstracte wet in de praktijk.

Ja.

Het is het systeem dat zegt luister, zonder de juiste papieren, stopt hier de handel.

Maar de handhaving van die kille wet wordt niet gedaan door robots.

Het wordt gedaan door agenten in uniform die na een paar uur zwaar schouwen,

gewoon hartstikke hongerig en koud zijn.

Ja, die lusten wel een broodje kaas.

Precies.

Dat broodje kaas van Joost is eigenlijk de menselijke smerolie die de machinerie van de wet draaiende houdt.

Heel mooi gezegd.

Maar wat was die machinerie nou vastloopt?

En er is helemaal geen broodje kaas om het even op te lossen.

Hier wordt het pas echt interessant in onze bronnen.

We reizen af naar delft en hier gaan we de donkeren frustrerende kant van de papieren zien.

Ja, het verhaal van Lommin.

We stoppen daar een klaslokaal binnen bij diezelfde leraar rik.

Het is een taalklas en aan een van de stoelen hangt een tas met een opvallend rood,

giel en groen lind.

Die is dus van Lommin.

Lommin komt oorspronkelijk uit Zenergal.

Het is een enorme voetbalfein en hij heeft een heel duidelijk doel voor ogen de grote voetbalzomer in Amerika mee maken.

Een enorme droom voor hem.

Een gigantische droom.

Hij heeft er maanden lang voor gespaard.

Hij heeft zelfs al nieuwe socken in de Zenergalese kleuren gekocht voor de grote reis.

Maar dan trapt het systeem keihard op de rem.

Zijn papieren zijn niet klaar.

De amtenaren zeggen dat hij nog moet wachten op een gesprek.

Het hele bureaucratische proces is tergentraag en het resultaat Lommin mag het land gewoon niet uit.

Pijnlijk.

Heel pijnlijk.

Zijn droom waar hij zo lang net toe heeft geleefd, spat echt letterlijk stuk op formulieren en wachtlijsten.

Massa te structureren en risico's uit de sluiten.

Het is niet ontworpen om en pati te tonen voor de individuele droomen van een man met zijn nieuwe Zenergalese socken.

Nee, het systeem heeft geen hard natuurlijk.

Precies.

Voor de politie in Amsterdam en in vlissingen zijn die strengen regels een broodnodige reedschap om veiligheid te garanteren.

Maar voor Lommin en trouwens ook voor zijn klasgenoot van toen die door precies hetzelfde systeem niet met haar omigreizen,

is die bureaucratie ineens een kille, onzichtbare muur.

Ze begrijpen de taal van die regels misschien nog niet helemaal, maar ze voelen de harde uitsluitinger van in elke feizel van hun lijf.

Ik loop hier toegoe even tegen een vriegciaamor als ik dit zo lees.

We eisen als maatschappij dat de gaten in vlissingen en Amsterdam gewoon hermetisch worden gedicht met regels, papieren en controles.

We willen dat de haven veilig is.

Natuurlijk.

Maar als ik dan naar zo'n Lommin kijk, dan voelt exact dat zelf de systeem van controles, stempels en viesa ineens onmenselijk koud en volstreng willen keurig.

Aan de ene kant roepen we om meer systeemen en veiligheid en aan de andere kant worden er ontschuldige levend door vermorzen.

We schermen al deze regels ons, nou of sluiten ze ons op.

Het confronteren de antwoord daarop is eigenlijk dat ze tegelijkertijd beide doen.

Hetzelfde net dat de ha je buiten houdt, vankt helaas ook de dolvijnen.

Oh wow, ja.

Een systeem kan per definitie gewoon geen nuansen bevatten.

Het is een binairekode van wel een stempel of geen stempel.

Maar wat hier sociologisch gezien zo fascinerend aan is, aan het verhaal van Lommin, is niet per se de afwijzing zelf, maar de manier waarop hij de regie daarna weer terugpakt.

Wanneer een individuur wordt uitgesloten door zo'n maakrosysteem is de instinctieve menselijke reactie om een micro-systeem te bouwen waar ze wel controle over hebben.

En dat is dus precies wat hij doet in dat verhaal.

Het is echt schitterend hoe hij dit oplost.

Hij laat de moed niet zaken, hij wijg het in de hoek te gaan zitten huilen om de onerlekeider van en gaat in plaats daarvan gewoon naar de markt.

Mooi is dat hè?

Prachtig.

Hij koopt drie grote hollenpapier in het groen, geel en rood.

Fatou, dat klasgenootje, die haalt pinda's en verses citroenen.

Ze verzamelen zich vervolgens met zijn alle in het plaatselijke buurthuis.

Neef Issa brengt zijn tom mee en slaat een deep boom-boom ritme.

Er wordt donkere tegenschonken en ze kijken samen naar dat voetbal op televisie.

Een heel eigen evenement eigenlijk.

Ja, en Lommin is zo geconcentreerd dat hij op een gegeven moment reist met Tomat Morst op zijn eigen shirt.

Maar in plaats van te balen lacht hij gewoon en zegt hij de vlek doet mee.

En uiteindelijk winst zenig al die wedstrijd ook nog met twee ene.

Prachtig.

Ze bouwen daar letterlijk hun eigen stadion gewoon in dat buurthuis.

En dat is echt de absoluutde essentie van gemeenschapsveerkracht.

De buurokratie om Nommin Lommin zijn reis, zijn fysieke verplaatsing naar Amerika,

maar door die rollenpapier op te hangen, door de geur van citroenen, het geluid van Issa's trom,

creëren ze samen een tasbare alternatieve werkelijkheid.

Ze maken hun eigen realiteit.

Exact.

De abstractie van het systeen wordt hier voorkomen verslagen door de fysieke warm realiteit van de gemeenschap.

Het is de ultieme vorm van verzet tegen een kele wereld, intimiteit en kleurcreer op die ene vierkantometer

waar je zelf nog wel iets te zeggen hebt.

Ja, en dat verlangen naar het tasbare, he, naar iets wat we zelf gewoon letterlijk in handen kunnen houden,

om de werkelijkheid te kunnen begrijpen, dat brengt ons in de bronnen bij een heel ander soort zoektocht.

Een fysieke zoektocht?

Zeker.

Sons wachten we namelijk niet tot een overheid ons papieren of antwoordig heeft, maar gaan we gewoon zelf de aarde in.

We verplaatsen ons even naar drenten.

Stel je voor.

Een drassig, modderig veld, een grauwe lucht erboven van die regendruppels op te ruiten.

Evie en haar behoor daan lopen daar rond.

En daan draagt zilke grote laarse dat hij volgens het verhaal op een soort groene reiger lijkt.

En ze bezoeken daar een archeologische opgaving.

Heel fascinerend altijd zo iets.

Heel tof ja.

Tussen de modder door werken vrijwilligers van het museum met teleppeltjes en kleine kwarsjes, monikerwerk eigenlijk.

Ze hebben inmiddels al meer dan 3000 pipkleinen opjekten uit de grond gehaald.

Lotten, een van die vrijwilligers, laat kleine, bruinen stukjes potscherf zien.

En even later haalt iemand een pipkleinen groene kraal uit de modder.

Kijk, als we dit in een breder perspectief plaatsen, dan is dat werk in drenten eigenlijk de ultieme behoefte

om betekenis te geven door de wereld te categoriseren.

Die vrijwilligers zitten daar op een knieë in de modder, ze was ze die scherven heel verzichtig af.

En elk miniskul stukje verleden gaat netjes in een eigen genummert plasticbakje.

Om maar orde in de gaos te schepen.

Precies, ze proberen de gaals van de tijd te ordenen, wie droeg ooit, die kleine groene kraal,

wie alterduizende jaren geleden uit die pot, door de fysieken overblijfselen uit het verleden te ordenen,

geven we onszelf een soort vaste plek in het veel grotere verhaal van de mensheid.

Het geeft ons simpelweg al vast.

Een beetje wat ik dan interessant vind, die drang om hou vast te vinden door in het verleden te graven,

die beperkt zich absoluut niet tot alleen maar groene kralen van duizenden jaren oud.

Het gebeurt dus ook met gebeurtenissen van letterlijk gisteren.

We verlaaten de modder van dren te even en stappen binnen bij Sara in Zwolle.

Sara is zoep aan het maken, een flinke pantomatensoep die lekker dik is en zachtjes plop plop plop plop doet op het voornuis.

En terwijl ze roert staat de radio aan, ze luistert naar het verslag van de horesittingen in de Tweede Kamer.

Ah ja, de coronahoresittingen.

Ja, minister's worden daar uren langs waar aan de tand gevoeld over de coronatijd.

Over het moment dat code zwart dreigde, die periode dat de ziekenhuisen zo overvol lagen dat er bijna helemaal geen bedden meer waren.

Het is gewoon zware kost om naar te luisteren.

Milan, de kapper van het panternaast, komt even buurten en die probeert de spanning een beetje te breken met de grapje.

Hij zegt, bedden wil het toch vooral slapen, als het een zwarte dag wordt knippen komt gewoon korter.

Een beetje gauwge humor.

Ja, maar de sfeer slaat direct om als Sara's moeder Agna binnenkomt.

Agna is namelijk arts, zij stond in die tijd letterlijk naast die overvolle bedden.

Kijk, en hier zien we dus hoe het politieke systeem probeert te doen wat de archeologen in dren te deden.

De Tweede Kamer is in feite bezig met een opgraving van het recente verleden.

De moeder is in dit geval de gaos, de paniek en de enorme onzekerheid van de pandemie.

Ja, zo had ik het nog niet bekeken.

Ja, de lange vragen, de verhoren, de strakken protocolen.

Het zijn eigenlijk de kwartjes en de lepeljes waarmee de overheid probeert,

de gebeurten is er bloot te leggen en te katgeruiseren.

En Agna formulert de noodzaak hiervan in het verhaal genadeloos scherp.

Als arts voelt ze natuurlijk de pijn van het opraaklen van het trauma,

maar ze zegt, we stellen deze vragen niet om boos te blijven,

we stellen ze om het in de toekomst beter te doen.

Wow, ja, het is als of we proberen scherp te stellen op een ontzettend korrelige donkere foto.

Die opgraving in drenten, waar EVI letterlijk in koud water de moeder

van een stukje pot afwast tot het de patronen zichbouw worden.

Dat is exact wat ze in een haag proberen te doen.

Ze spullen de moeder van de coronacrisis af in de hoop dat de konturen

van de waarheid zichbouw worden.

Dat proberen ze inderdaad.

Maar ik vraag me dan oprecht af.

Is zo'n miniskulstukje aardewerk in een lokaal museum

of één geïsoleerde politieke horenzitting onder TL ligt,

wel genoeg om de hele waarheid van die tijd te vangen.

Nee, absoluut niet.

Nee.

En dat is dus de inherenten beperking van systemen.

Een politieke horenzitting vankt eigenlijk alleen de beleidsmatige institutionele waarheid.

Het stelt vast op welke dag welk protocol precies werd geactiviert.

Het ver klaart pur het meegenisme.

Net zoals die archeologische scherf, de technologische waarheid

van een vorig tijdperk aantooned.

Maar niet het hele verhaal dus?

Nee.

Want de menselijke waarheid, het angst zweet onder die beschermende kleding,

de blinde paniek van kodersward, de doods angst en de puur-eensamheid,

die vind je gewoon niet terug in een parliamentair verslag,

of in een ene van der genummer het bakje in drenten.

Dat is waar?

Belijd heeft nou eenmaal geen emotioneel geheugen.

Voor de emotionele waarheid moeten we niet bij de systemen zijn

maar echt bij de taal en de gebaren van de mensen zelf.

Ja, en dat brengt ons bij het moment waarop het kijken naar het verleden niet meer helpt,

omdat het nieuw zich gewoon keihardt in het hier en nu voltrekt.

We gaan voor het laatste vrouwen en onze diep duiven even terug naar Rick,

de leraar van die taalklas.

Rick fiets door de nhaag, de regenstreamt is een gezicht.

Hij zoekt even beschutting bij Bakker Vien,

waar het wel lekker warm ruikt en hij versen koeken koopt.

Klingt gezellig?

Zeker, maar het wel hij daar staat komt via de radio plotseling

heel hard donker nieuws binnen.

Er klinkens waren worden over een gebouw van de vrenigde staten in Canada,

waar harde knallen zijn gehoord,

en waarbij een Canadaese politie man om het leven is.

Het is zo'n moment waarop het wereld nieuws even alle zuurstof uit de kamers huigt.

Zelfs vinden Bakker van even helemaal stil midden in haar eigen winkel.

Dat is echt het abrupte binnendringen van macro-politiek geweld,

maar doos in de veilige microomgeving van een warme bakkrijg.

Dit is exact de overweldiging waar we het steeds over hebben.

Want hoe voor werk je zo iets als individu,

weten de dat je eigenlijk volstrekt machteloos bent?

Nou ja, rik neemt dat zware internationale gewicht,

dus mee naar de bibliotheek,

waar hij met zijn talklasje gaat zitten.

Een tafel zit samier en jongen die oefend met een grote rooje pen,

mireiser, gewikkeld in haar blauwe schaal,

en dantenel werkt in de bibliotheek.

Wat de hele situatie ineens onverwacht,

het confronteerend maakt,

want haar eigen neef is zelf ook agent.

Oef, ja, dan komt het ineens wel heel dichtbij.

Voor tantenel is een omgekomen agent aan de andere kant van de wereld,

ineens een beangstigende, hele persoonlijke speegel.

En Samier raakt ook gefrustreerd.

Hij vindt de Nederlandse taal nog lastig,

en er geroote woorden van het nieuws, blockeren hem gewoon.

En wat rik dan doet vind ik echt prachtig.

Wat doet hij?

Hij dwingt Samier niet om al die ingewikkelde geopolitieke termen te leren.

Hij zegt simpelweg tegen hem, grote woorden maken het hoofd vol.

En hij leert hem in plaats daarvan een paar basiszinnen.

Ik denk aan jou, ik hoop dat je hulp krijgt,

ik ben even stil met jou.

Wow!

Dit roept een belangrijke vraag op.

En is misschien wel het meest diep gaan de meegenisme dat we vandaag bespreken.

Wanneer de realiteit te abstract,

te geweldadig of gewoon te complex wordt,

stript de mensen het af tot de absolute kern van kompassie.

Samier heeft natuurlijk niet de vocabulary om de internationale betrekkingen

tussen Canada en de VS te analyseren.

Nee, natuurlijk niet.

En dat hoeft ook helemaal niet.

Want op het moment van puren tragedi,

doet zo'n geopolitieke vocabulary er gewoon helemaal niet toe.

En Samier pak dan zijn rode pen

en besluit een fictiefbriefje te schrijven aan de familie van de omgekomenagent.

Ja.

En na zijn simpelen Nederlandse zinnen,

teken het hij een paraplu.

Als hem dan gevraagd wordt waarom een paraplu,

is zijn antwoord een hele puren ongevulderde waarheid,

tegen regen in het hart.

Tegen regen in het hart?

Ja, dat breekt echt dwars door alle internationale nieuwsrapporteheen.

Dus wat betekent dit nu allemaal?

Als we alles van vandaag in ze even op rij zetten,

wij hebben mensen geconfronteerd gezien met zinkende goudzoekers,

we zagen miljoenen aan drugs verborgen tussen de bananen,

we voelden de eisere grip van een systeem dat Lameem de toegang tot zijn drom ontzetten,

de verpletterende lading van een pandemie in de kamer

en de killerrealiteit van een dodelijk incident op een ander continent.

Het is nog wel wat allemaal.

De wereld is eigenlijk een eindlose strom van onbeheersbare gaals,

maar de menselijke reflex op al die gaals

is niet om de wereld op makronivouw te proberen te redden,

maar om lokaal direct om ons heen gewoon warm te te scheppen.

We maken de wereld behabbaar door haar te verkleinen.

Praties?

We zagen het bij de toerist die na een levendsgevaarlijk inzicht in Schaal koopt,

we zagen het bij het buurthuis vol met die zelfgeknipte kleuren

en pindas puur omdat het grote systeem een grensloot

en we zien het hier met de getekende paraplu van Samir.

Dat is geen machteloosheid, dat is focus.

En diezelfde focus zag je overigens ook heel mooi terug bij Sara in Zwolle.

Oh ja, met de soep.

Ja, toen die hoorzittingen over code zwart haar herinnerde

aan alle ellende in de ziekenhuisen ging ze echt niet te straat

op om te demonstreren tegen de overheid.

Nee, zeveelde tien grote beakers met haar warme tomatensoep

pakte een stoffe tas en bracht die gewoon naar de zorgverleners

in het ziekenhuis.

Ze noemden het zelf brandstof voor sterke handen.

En zowel de soep van Sara als de getekende paraplu van Samir

die dienen exact hetzelfde doel.

De midden van de storm bieden we elkaar beschuttingen.

En in een tijd waarin onze telefoons ons eigenlijk 24 uur per dag

terroriseren met wat jouw poeschmeldingen over het nieuwste doemse mario

waarin we onszelf helemaal mure scrollen door oorlogen en crisisen

vergeten we soms gewoon hoe belangrijk die beschutting is.

We denken dat we ons pas veilig voelen als we de hele wereld begrijpen

als we elk systeemt tot in detail hebben geanalyseerd,

maar uiteindelijk zijn we gewoon mensen.

Ja, zo is het.

En de grootste kracht tegen die gaals is misschien wel

simpelweg een kop waar met t-zetten met citroen en munt.

Of de beslissing nemen om naast iemand te zitten en te zeggen,

ik ben even stil met jou.

Dat is veel krachtiger dan uren lang scrollen door het nieuws.

Absoluut.

En we hebben vandaag echt een fascinerende reis gemaakt.

Van een duisteren grot in Laos tot de glimmende vloer

van de have invlissingen.

We hebben gezien hoe systemen ontzoveel kunnen beschermen

als helemaal kunnen verstikken.

En we zagen in delft dat menselijke wereld kracht altijd wel weer een uitweg vindt.

Ja, het stromt altijd ergens heen.

Zeker.

We begrepen waarom we entrenten modder van scherverspoelen

en in de haag te crisisanalyzeren niet om te straffen maar om te leren.

En bovenal ontdekten we dat wanneer de regen van het wereld nieuws

te hard naar beneden slaat we altijd nog zelf een parapluuk kunnen tekenen.

Een hele mooie samenvatting.

Dank je.

Voordat we deze deep dive nu afrunden, wil ik jou, jij daar met je ortjes in

of misschien wel luisterend in de auto nog iets meegeven om over na te denken.

Allt het goed.

Denk nog heel even terug aan Evie in Drenter.

Hoe ze elke stukje vuile potserf koesterden en bewaarde voor de toekomst.

Stel je nou eens voor dat het jaar 3000 is.

En een archeolo grafft in de aarde precies op de plek waar jij nu bent.

Ze vinden iets van jou.

Spannend.

Ied dood gewoond.

Misschien is het een bonnetje van de bakker.

Of misschien zit een haastig blaadje met een snelle tekening, net zoals de parapluue van Samir.

Als die archeologen over duizend jaar dat object bestudeeren.

Welk klein, alle dag's voorwerp uit jou leven, zou hen het allerbest te vertellen hoe jij vandaag de dag bent omgegaan

met de gaals van deze wereld.

Oeh, dat is echt iets van me even over te dubben.

Ja.

Zeker weten.

Bedankt dat je de tijd hebt genomen om samen met ons zo deep in deze verhalen te duiken.

We wens je een hele fijne, betekent is volle week toe en tot de volgende keer.