Van Roosmalen & Groenteman: redding of politiek?

Vandaag beginnen we met iets dat veel mensen in Nederland bezig houdt.

Varoosmalen en groente man.

Dat tv-programma wecht voor zijn leven.

Maar er is ook politiek nieuws.

Blijf luisteren, want het raakt jouw.

Van Roosmalen en groente man?

Mijn goede heer, dat klinkt als een handelshuis uit mijn tijd.

Maar ik begrijp dat het een televisieprogramma is.

In 1850 hadden wij geen televisie, maar wel kranten en panfletten.

Vertel mij, wat is er aan de hand?

Nou Pieter, het gaat over de politiek.

De oppositiepartijen in de Tweede Kamer wachten op een brief van minister Heinen.

Die brief gaat over afspraken die het kabinet met hen heeft gemaakt over de begroting.

Het is een minderheid kabinet, dus ze hebben steun nodig.

Een minderheid kabinet, dat is als een schip zonder roer.

In mijn tijd hadden we gilden en regente die moesten onderhandelen.

Maar goed, die brief.

Is dat een soort contract?

En waarom is die zo belangrijk?

Ja, het is een soort contract.

In de brief staat, of het kabinet de bezuinigingen op de arbeidsongezichthuisverzekeringen

en de werkloosheidsuitkeeringen schrapt.

Ook staat erin hoe ze de vermogenspelasting in box drie willen aanpakken.

De oppositie leest de brief met een vergrootglas.

Met een vergrootglas, dat deed mijn boek houden ook altijd.

Maar zeg, die bezuinigingen dat betekent minder geld voor de zieken en werklooshe.

Dat is de zaak van barmhardtigheid.

En die vermogenspelasting, dat raakt de reiken.

Hoe lost men dat op?

Het schappen van die bezuinigingen kost drie miljard euro.

Dat is een groot gat in de begroting.

Het kabinet hoop dat later terug te verdienen met hervormingen van de via en de Wewe.

Maar dat hangt af van onderhandelingen met de vakbonden.

En die kunnen langduren.

3 miljard.

Dat is een fortoon.

In mijn tijd zou men zeggen dat is een schip vol spese rijden.

Maar als ik het goed begrijp schaft met het probleem door naar de voorjaarsnota.

Dat is een uitstel van exekutsie.

En wat vindt de oppositie daarvan?

Vooral Pro vindt het een onzekere factor.

Want wat als het kabinet in het voorjaar met een oplossing komt die Pro niet ziet zitten?

Dan is er weer een probleem.

En door de hervorming van Boks 3 loopt de schadkist ook nog is miljardemis.

Boks 3, dat klingt als een kist in een pakhuis.

Leg mij dat eens uit, Tim.

En wat is die schadkist?

Is dat de geldkist van de koning?

Boks 3 is een deel van het belastingstelsel.

Het gaat over belasting op vermogen, zoals spaar geld en aandelen.

De schadkist is de financiën van de overheid, dus alle inkomsten en uitgave.

Als de overheid minder belasting ontvangt, moet ze ergens anders geld vinden.

Ah, de schadkist.

Dat is dus de staatskas.

In mijn tijd hadden we ook zo'n kas, gevuld met guldens.

Maar goed, die hervorming van Boks 3 is een wens van ja 21.

En dan zijn er nog de kopekrachtplaatjes en de alleenverdieners.

Wat is dat?

Kopekracht is hoeveel je kunt kopen met je geld.

De kopekrachtplaatjes laten zien of mensen erop vooruit gaan, of achteruit.

Alleen verdieners zijn gezinnen met één inkomen.

Christenunie en SGP vinden dat zij te veel belasting betalen, dus dat is nog een discussie-punt.

Het is een komplekspel.

In mijn tijd hadden we ook zo'n discussie over belasting op graan en tolhevingen.

Maar goed, het belangrijkste is, komt er een deal.

En wat heeft dat met van rosmalen en groeten man te maken?

Nou, eigenlijk niet.

Maar veel mensen zoeken vandaag op van rosmalen en groeten man, omdat dat programma mogelijk

geret wordt door een overstap naar een andere zender.

Het is een apart verhaal.

Maar wij richten ons op de politiek, want die brief is cruciaal.

Ik begrijp het.

Soms lopen verhalen de rokaar.

Maar laten we bij de politiek blijven.

Die brief van minister Heine, wanneer komt hij?

En wat staat erin over de vakbonden?

FNV voorzitter Speckman zee iets in een tv-programma.

Ja, Speckman zee in van rosmalen en groeten man dat als de bezuinigingen echt uit de boeken zijn,

de vakbonden weer aan tafel komen.

Dat kan al volgende week zijn.

Dus die brief kan grote gevolgen hebben voor de onderhandelingen.

Dus de vakbonden wachten op de brief.

Net zoals in mijn tijd de gilden wachten op een besluit van de stad.

En dan te bedenken dat dit allemaal gaat over geld voor zieken en werklozen.

Dat is een zaak van naastenliefde.

Zeker, en de oppositiepartijen willen ook staatjes en tabellen zien om te controleren wat het boekhoudkundig betekent.

Ze willen niet voor verrassingen komen te staan.

Het is een kwestie van vertrouwen.

Dat is een groot woord.

In de handel zeggen we: vertrouwen komt te voet en gaat te paard.

Dus als het kabinet zijn beloftes niet nakomt, is het snel gedaan met de steun.

Maar goed Tim.

Wat kunnen wij de luisteraar leren?

Vandaag leren we de uitdrukking in afwachting van.

Dat betekent dat je wacht op iets.

Je kunt zeggen, ik ben in afwachting van de brief.

Dat is een beetje formeel.

Je kunt ook zeggen, ik wacht op de brief.

Maar in afwachting van klinkt netter.

In mijn tijd zeiden we.

Ik ben in afwachting van uw antwoord.

Dat is beleefd.

Geef eens een voorbeeld met die brief.

Nou, simpel.

De oppositie is in afwachting van de brief.

En een betere zin.

De oppositiepartijen zijn in afwachting van de brief van minister Heinen over de begroting.

Zo gebruik je het in een langere zin.

Dat is duidelijk.

Dus luisteraar.

Als je wilt zeggen dat je op iets wacht gebruikt dan in afwachting van.

En denk eraan.

De politiek is soms net een toneelstuk.

Maar het gaat wel om echte mensen.

Precies.

En dat is het einde van Deel 1.

In Deel 2 praten we verder over de gevolgen voor de begroting en de rol van de vakbonden.

Wil je meer?

Ga naar nieuwsdoordetijd.com.

En praat mee.

Tot zo!

Welkom terug.

We hebben het over de brief van minister Heinen.

De oppositie wacht met smart op die brief.

En vandaag zoeken veel mensen op Van Roosmalen & Groenteman.

Dat is een televisieprogramma.

Daar zei FNV-voorzitter Spekman gisteravond iets belangrijks over de vakbonden.

Pieter, wat vond jij daarvan?

Ik hoorde het.

Die Spekman zei: als de bezuinigingen op de sociale zekerheid echt uit de boeken zijn,

dan komen de vakbonden weer aan tafel.

Dat is nog wel wat.

In mijn tijd, in 1850, hadden we nog geen vakbonden zoals nu.

Maar we hadden wel gilden die de ambachtslieden beschermden.

Als het stadsbestuur iets wilde veranderen, moesten ze met de gilden praten.

Anders kwam er geen akkoord.

Mooie vergelijking Pieter, dus de vakbonden zijn als die gilden,

ze onderhandelen namens de werknemers.

En het kabinet hoopt nog steeds op een besparing door de hervorming van de WIA en het verkorten van de WW.

Maar dat hangt af van die onderhandelingen.

En die kunnen wel een jaar of langer duren.

Dat is een onzekere factor.

Een jaar of langer.

Dat is in de politiek heel gebruikelijk.

In de handel zouden we zeggen,

je kunt niet een contract sluiten dat pas over een jaar ingaat,

zonder zekerheid.

De oppositie wil nu duidelijkheid.

Vooral Pro, die noemt het een onaantrekkelijke onzekere factor.

En terecht, lijkt mij.

Precies.

En dan is er nog het gat van 3 miljard euro.

Het kabinet wil dat gat doorschuiven naar de voorjaarsnota.

Dat is een tussentijdse update in mei.

Dus dan moeten ze weer een oplossing vinden.

En dat kan iets zijn dat Pro helemaal niet ziet zitten.

Snap je dat?

Ja, dat snap ik.

Maar ik vind het vreemd.

Als ik een schip bouw, kan ik niet zeggen:

we zien wel of we het geld voor het roer hebben.

Nee, dan moet je nu zorgen dat het klopt.

Anders zinkt de handel.

Maar goed.

De politiek is soms anders.

Leg eens uit.

Wat is die voorjaarsnota precies?

De voorjaarsnota is een moment in maart,

waarop de regering opnieuw kijkt naar de uitgave en inkomsten van het rijk.

Dan worden de cijfers bijgesteld.

Dus als ze nu een gat achterlaten,

moeten ze in maart alsnog beslissen hoe ze dat dichten.

Dat kan betekenen.

Bezuinigen ergens anders of belastingen verhogen.

Maar dat is nog niet zeker.

Dus het is uitstel van beslissing.

Dat deed ze in mijn tijd ook wel eens.

Maar dan zeiden we: wie het laatst lacht, lacht het best.

Alleen is dat hier niet grappig.

Het gaat om echte mensen,

om arbeidsongeschiktheid en werkloosheid.

Dat mag je niet zomaar doorschuiven.

1.

En er is nog meer.

Door de hervorming van Box 3,

dat is een wens van JA21,

loopt de schatkist komende jaren miljarden mis.

De vermogenswinstbelasting op aandelen,

gaat al in 2028 in en levert minder op dan het huidige systeem.

Die miljarden moeten dus elders worden gevonden.

Er zijn creatieve ideeën,

zoals BVs met laag tarief,

verleiden om meer winst uit te keren.

Maar dat plan is nog niet rond.

Box 3, dat is toch die belastingen op vermogen.

In mijn tijd hadden we geen inkomstenbelasting zoals nu.

Maar ik begrijp het principe.

De overheid haalt geld op bij mensen met vermogen.

Als je dat verandert,

moet je ergens anders geld vinden.

En dat is nooit populair.

Wie betaalt dan?

De gewone man?

Dat vrees ik.

Dat is de grote vraag.

En de oppositiepartijen kijken met een vergrootglas naar de brief.

Ze willen staatjes en tabellen zien.

Ze willen controleren wat het boekhoudkundig betekent.

Dat woord.

Boekhoudkundig, betekent.

Alles wat met de boekhouding te maken heeft.

Dus of de cijfers kloppen.

Snap je?

Ja, boekhoudkundig.

Dat is een mooi woord.

In de handel noemden we dat de boeken.

Als de boeken niet kloppen,

dan klopt de handel niet.

Dus de oppositie wil de boeken zien en terecht.

Maar ik hoor ook dat sommige partijen nog niet tevreden zijn

over de koopkrachtplaatjes en de doelstelling werk moet lonen.

Wat betekent dat?

Koopkrachtplaatjes zijn overzichten die laten zien

hoeveel geld mensen overhouden na belastingen en inflatie.

Dus of ze erop vooruit gaan of achteruit.

En werk moet lonen, betekent.

Als je werkt moet je meer overhouden dan als je niet werkt.

Anders is er geen prikkel om te werken.

ChristenUnie en SGP vinden dat alleenverdieners

relatief te veel belasting betalen.

Dat is ook een zorg.

Alleenverdieners.

Dat zijn gezinnen waar één persoon werkt

en de ander voor het huishouden zorgt.

In mijn tijd was dat heel gewoon.

Maar de belasting was toen anders.

Ik snap dat je wilt dat werken loont.

Maar je moet ook eerlijk zijn voor gezinnen.

Dat is een lastige afweging.

Zeker en dan de vraag komt er een totaal deel

dat is een deel over de begrotingen van alle ministeries

en het belastingplan voor 2007 en 20.

Dat zou voor het kabinet al heel mooi zijn.

Maar de onzekerheden wijzen erop dat zo'n deel nog ver weg is.

Als het niet lukt moeten ze per begroting apart deelsluiten.

Voor VWS, de VenJ, buitenlandse zaken

en zo voor 15 begrotingen, plus een belastingplan.

15 begrotingen, dat is een enorm werk.

In mijn tijd hadden we een paar gilden en een stadsbestuur.

Nu zijn er tientallen ministeries, geen wonder dat het traag gaat.

Maar goed, de oppositie wil zekerheid

en het kabinet wil steun.

Het is geven en nemen, zoals bij een veiling.

De hoogste bieder krijgt het schilderij.

Maar alleen als die betaald.

Mooi gezicht.

En die vergelijken met een veilingen is eigenlijk best goed.

De oppositie vraagt een prijs voor haar steun

en het kabinet moet beslissen hoeveel het wil betalen.

Maar het geld is beperkt, dus het is puzzelen.

En dat doen ze met de brief van Heinen.

Die brief is het startschot voor de onderhandelingen.

En de vakbonden dan.

Die komen weer aan tafel als de bezuinigingen uit de boeken zijn.

Dat hoorde ik spekman zeggen.

Dat kan al volgende week zijn.

Dus dat wordt spannend.

De bonden willen zekerheid voor hun leden.

En het kabinet wil besparen.

Dat wordt een hard gevecht.

Ik hoop dat ze eruit komen voor de mensen.

Ja, en dat is precies waar het om gaat.

Echte mensen.

Mensen met een arbeidsongeschiktheidsverzekering.

Mensen die werkloos worden.

Die willen weten waar ze aan toe zijn.

Daarom is die brief zo belangrijk.

En daarom kijken de oppositiepartijen

en met een vergrootglas naar.

Ze willen geen loze beloftes.

Vertrouwen is alles.

In de handel zeggen we een man een man, een woord een woord.

Een woord.

Als het kabinet belooft iets te doen,

moet het dat nakomen.

Anders verliest het z'n geloofwaardigheid.

En dan komt er geen deal.

Dat is de les van vandaag.

En dat brengt me bij het leerpunt van vandaag.

We hebben het al even over in afwachting van gehad.

Maar er is nog een nuttige uitdrukking.

Afhankelijk van.

Dat betekent dat iets afhangt van iets anders.

Je kunt zeggen het feest is afhankelijk van het weer.

Dat is simpel.

En een betere zin?

De besparing is afhankelijk van de onderhandelingen met de bonden.

Dus als de bonden niet mee werken, komt er geen besparing.

Snap je?

Ja, afhankelijk van.

Dat is een goede.

In mijn tijd zeiden we dat hangt af van de wind.

Dus als de wind niet goed is, komt het schip niet aan.

Zo is het ook met de politiek.

Alles hangt af van elkaar.

Mooi.

Geef nog een voorbeeld?

Natuurlijk.

Simpel.

Ik ben afhankelijk van mijn fiets.

En een betere zin?

De oppositie is afhankelijk van de brief van minister Heinen om te beslissen of ze steun geeft.

Dus je gebruikt het als iets of iemand anders de uitkomst bepaald.

Let op.

Je zegt afhankelijk van.

Niet afhankelijk voor.

Dat is een veelgemaakte fout.

Dus luisteraar.

Onthoud.

Afhankelijk van.

Plus een zelfstandig naamwoord.

En in afwachting van.

Als je wacht.

Twee nuttige uitdrukkingen.

En denken aan.

De politiek is soms een toneelstuk.

Maar de gevolgen zijn echt.

Blijf dus opletten.

Versies.

En dat was deel twee.

We hebben het gehad over de brief van Heinen, de vakbonden.

Het gat van drie miljard.

De voorjaarsnota.

Box drie.

En de moeilijke woorden.

Ik hoop dat je iets hebt geleerd.

Wil je meer van dit soort gesprekken?

Ga naar nieuws door de tijd.com en praat mee.

Daar kun je vragen stellen en reageren.

Tot de volgende keer.

Tot ziens luisteraar.

En onthoud.

Vertrouwen komt te voet.

En gaat te paard.

Dus wees zuinig op je vertrouwen.

In de politiek.

En in het leven.

Vaar wel.

Bedankt voor het luisteren.

naar Dutch Fluency.

Op Dutch Fluency.com vind je de transcript en oefeningen.

Spreek Nederlands.

Zelfs als je stottert.

Tot de volgende keer.