De Stilte na de Storm

Mamadou zat op een oude houten bank voor zijn huis in het dorp Ségou.

De zon brandde fel op de rode aarde, en de wind bracht een geur van stof en droog gras.

Normaal gesproken hoorde je op dit uur kinderen lachen op het plein, maar vandaag was het stil.

Te stil.

Zijn vrouw, Aïcha, kwam naar buiten met een kom water.

'Heb je nieuws gehoord?' vroeg ze zacht.

Mamadou schudde zijn hoofd.

Hij had de hele ochtend naar de radio geluisterd, maar het signaal was zwak.

Wat hij wel hoorde, waren verhalen over groepen die steden in het noorden en zuiden aanvielen.

Het klonk alsof de problemen zich verspreidden als een vuur in het droge gras.

'We moeten nadenken over wat we doen,' zei hij.

'Als de gevechten dichterbij komen, kunnen we niet blijven.' Aïcha keek naar de grond.

Ze dacht aan haar moeder, die te oud was om te reizen.

'Waar moeten we naartoe?' vroeg ze.

'Het is overal onrustig.' Mamadou stond op en liep naar de rand van het dorp.

Daar zag hij een groep mannen bijeenstaan.

Ze spraken met gedempte stemmen.

Een van hen, een oude man met een witte baard, zei: 'We hebben gehoord dat de stad Mopti is aangevallen.

De markt is leeg.

Mensen vluchten naar het zuiden.' Mamadou voelde een knoop in zijn maag.

Mopti was maar twee dagen lopen.

'Wat doen de soldaten?' vroeg hij.

'Ze zijn er, maar ze kunnen niet overal zijn,' antwoordde de oude man.

'Het is alsof de regels van de wereld niet meer gelden.' Die avond zaten Mamadou en Aïcha bij het vuur.

Hun kinderen, twee jongens van acht en tien, speelden met stokken in het zand.

'Papa, waarom zijn er vechtpartijen?' vroeg de oudste.

Mamadou zuchtte.

'Sommige mensen willen macht,' zei hij.

'Ze denken dat geweld de oplossing is.

Maar dat is het nooit.' Hij herinnerde zich een gesprek met een reiziger die vertelde over een land waar vrede was.

'Daar kunnen mensen gewoon naar de markt gaan zonder angst,' had de man gezegd.

Mamadou had er toen om gelachen.

Nu leek het een droom.

De volgende ochtend werd hij wakker van het geluid van een motor.

Een jonge man op een brommer kwam het dorp binnenrijden.

Hij riep: 'Ze komen!

Ze komen naar het zuiden!

Iedereen moet weg!' Paniek brak uit.

Vrouwen pakten snel wat spullen bij elkaar.

Kinderen huilden.

Mamadou liep naar zijn schuur en haalde een oude fiets tevoorschijn.

'Aïcha, neem de kinderen en ga naar het dorp van je broer,' zei hij.

'Het is veiliger daar.' 'En jij?' vroeg ze met tranen in haar ogen.

'Ik blijf om het huis te bewaken,' zei hij.

'Maar ik kom later.' Hij wist dat het een leugen was.

De kans dat hij terugkwam was klein.

Toch wilde hij dat zijn gezin veilig was.

Terwijl Aïcha en de kinderen wegliepen over de stoffige weg, keek Mamadou naar de horizon.

Daar zag hij een wolk van stof.

De aanvallers kwamen dichterbij.

Hij voelde zich machteloos.

Wat kon één man doen tegen zoveel geweld?

Hij dacht aan de woorden van de oude man: 'Soms is de enige manier om te overleven, weg te gaan.' Maar hij kon niet weggaan.

Dit was zijn thuis.

De zon steeg hoger en de hitte werd ondraaglijk.

Mamadou ging naar binnen en sloot de deur.

Hij hoorde schoten in de verte.

Zijn handen trilden.

Hij bad tot de goden van zijn voorouders om bescherming.

Buiten werd het lawaai luider.

Stemmen schreeuwden in een taal die hij niet verstond.

Mamadou kroop in een hoek en bedekte zijn oren.

Hij dacht aan de tijd dat het dorp nog vrolijk was, met muziek en dans.

Dat leek nu een eeuwigheid geleden.

Na een paar uur werd het stil.

Mamadou durfde niet naar buiten te kijken.

Hij hoorde alleen de wind en af en toe een hond die blafte.

Langzaam opende hij de deur.

Het dorp was leeg.

De huizen waren beschadigd, maar stonden nog overeind.

Op de grond lagen stukken stof en gebroken potten.

Mamadou liep naar het plein.

Daar zag hij een oude vrouw zitten.

Ze huilde zacht.

'Ze hebben alles meegenomen,' zei ze.

'Mijn kippen, mijn graan, alles.' Mamadou knielde naast haar.

'We moeten elkaar helpen,' zei hij.

'Samen zijn we sterker.' Hij wist dat de weg naar herstel lang zou zijn.

Maar hij gaf de hoop niet op.

Want zonder hoop is er niets.

Tot de volgende keer.