Jouw week in het Nederlands: 1 t/m 8 november

Stel je voor dat je een peperduren, hiper moderne bankkluisdeur koopt voor je bedrijf zeg maar.

Je laat hem installeren met zware stalen pinnen, drie dubbelen sloten.

Van die biometerische scanners waarschijnlijk?

Ja, precies, echt het hele pakket.

Maar vervolgens laat je het raam aan de achterkant van je panth gewoon wijd openstaan.

Dat is niet heel handig.

Nee, en waarom?

Simpelweg om dat de handleiding van het nieuwe alarmsysteem op de achterkant een kortingskode voor de supermarkt dat gepriënt,

waardoor je dacht dat het reclame was en het gewoon wijd outpapier gooiden.

Wow, dat klinkt als een van de absurdes sketch of zo.

Klopt, maar het is dus nagenoeg exact wat er gebeurde bij een kleine supermarkt in de buurt.

Bizar.

En dat is nog maar een van de verhaalheid onze bronnen van deze week.

Dus welkom bij onze uitgebreiden analyse.

We duiken vandaag in de materie rondom een fascinerend vraagstuk over de systemen die we bouwen.

En dan hebben we het over alle lijstwoord in systemen.

Het is precies of het nu gaat om digitale netwerken, miljarden kostende infrastructuur of de visieke veiligheid van onze straten.

We gaan kijken naar drie ogen schijnlijk totaal ongereleteerde verhalen.

Ja, we hebben een haperende supermarktcoolkast.

Een gigantisch spoorlijnproject in Mexico.

En een vervoegstende brand in een lokale trouwjeurke winkel.

Inderdaad.

En kijk, op het eerst gezicht, denk je, wat hebben we die met elkaar te maken.

Maar het doel van onze duik in de materie vandaag, onze echte missie, is ondecken hoe in al deze systemen één cruciaal dinget verschil maakt.

De menselijke factor.

En dat is echt een enorme blinde vlek in bijna elke groot systeem ontwerp.

We hebben vaak de nijging om puur te denken in termen van absoluut de efficiëntie.

Weet je wel?

Ja, alles moet frikzieloos werken.

Exact.

Beleid wordt van bovenaf uitgerold.

En dan is de verwachting gewoon de werkelijkheid pas zich wel aan de Theoriaan.

Waar het gebeurt dus niet?

Nee.

En dan deze drie bronnen zo treffend laten zien is dat als we blind vertrouwen op plannen en systeemen en we vergeten de mensen achter die systemen, dan gaat het miss.

Als je niet ontwerpt voor de mens, ontwerpt het systeem uiteindelijk zijn eigen ondergang.

Nou, laten we dan maar meteen beginnen bij de absolute maakroschouw.

We kijken naar de documenten rondom een gigantisch infrastructuurproject in Mexico.

Ja, het mega project.

Precies.

De overheid wil daar de Atlantische en de Stille-Oceaan met elkaar verbinden via een nieuw spoorlijn over het smalse stukje van het land.

De landen aan weerszijden van de Atlantische en de Stille Oceaan.

Het moet eigenlijk een soort gigantisch logistiek alternatief voor het pandema kanaal worden.

Precies, enormes gaal dus.

En in die bronnen volgen we Lucia.

Zij is een senior planner op het ministerie van transport helemaal in Mexico stad.

En zij krijgt van haar baas een manier ramirez de nogal simpele mededeling dat de regering groen ligt heeft gegeven.

Gewoon, bam, we gaan beginnen.

Ja, het budget is er, de politieke wil is er, dus er moet direct gebouwd worden zeg maar.

Maar ramirez negeert daarbij volledig het feit dat er nog geen enkele strukturele goedkeuring is van de lokale bevolking langs de route.

No.

Hij zegt in feite gewoon, we drukken dit er wel even doorheen.

Oké, laten we dit even uitpakken want toen ik dit last, moest ik echt direct denken aan hoe mensen zo'n simulatie game spelen.

Zoals Sim City.

Oh ja.

Dat je de burgemeester bent, je kijkt van bovenaf naar je scherm en je trekt gewoon met je muis een sportijn de wars door een woonwijk heen.

Ja, en die feitvele poppietjes klagen toch niet?

Exact, het maakt niet uit of daar virtuele bewoners zitten, de code van het spel voert gewoon jouw klik uit.

En die ramirez lijkt te denken dat de echte wereld ook gewoon zo werkt.

Ja, ik snap de vergelijking met zo'n game helemaal, maar als we dit verbinden met het groterde plaatje, in de realiteit is deze manier van denken nog veel gevaarlijker.

Hoe bedoel je?

Nou, kijk in zo'n spel gehoorzaam te code gewoon braaf aan jouw input, maar in de echte wereld lukt de man als ramirez op een voorkomen achter haal de socialeconomische teorie.

Die top-down-theorie toch?

Ja, de aanname dat als je maar een enorme kapitaalinjectie in een regio pomp, dat het automatisch leidt tot meegaantheid van de bewoners.

Hij gaat toch onklakeloos vanuit dat beloofde economische groei, de locale cultuur en de historische grieven sommereven overschrijft.

Ja, dat ze wel blijzen, dus zijn met het geld.

Precies, maar Lucia, die planner, die weiger dus mee te gaan in die teorie.

Wat doet ze? Ze stopt letterlijk in een bus.

Ja, geweldig is dat. Ze rijst helemaal naar het zuiden, naar het doordje zon gewoon om met eigen ogen te bekijken.

En ze komt eraan, en de bronnen beschrijven heel mooi hoe ze het stof en de uitlaatgassen ruikt.

Ze ziet die overboekende oude treinsporen liggen.

Ja, en er gaat ze praten met burgemeester Flores, en naast die oude door onkruid overwoekende sporen,

realiseert ze zich ineens, de komst van de nieuwe trein gaat hier helemaal niet alleen om transport.

Nee, het rakt oude wonden open.

Precies, er is veel verdriet over die vorige spoorlijn die gesloten werd, dat heeft die gemeenschapdestijds ontzettend veel barnen gekoos.

Dus Lucia rijds terug naar de hoofdstad en doet iets wat in zo'n bureaucratie eigenlijk bijna ondenkbaar is.

Ze trekt keihard aan de handrem.

Ja, ze past het plan aan, totaal tegen de zin van herbasen.

Ze dwingt Ramírez eens om het project te vertragen, puur om eerst die dorpen in te gaan en lokaal draagvlak op te bouwen.

Gewoon met de mensen praten.

Ja, maar hier wil ik toch even tegengegas geven, want Luister, het klinkt natuurlijk allemaal heel nopel.

Ik voel een maar aan komen.

Ja, maar is het niet ook gewoon ontzettend inefiant?

Ja, als ik een belasting betaler in Mexico was, zou ik misschien wel zeggen, hallo, het budget is rond, we hebben die economische impuls keihard nodig.

En nu is dat allemaal stil.

Ja, deze plan er kost ons nu miljoenen aan vertraging door einde loos met elk lokaal dorpje een tekrantjes te gaan houden.

Was dit niet gewoon gigantische kapitaal voor niet te gingen?

Nou ja, kijk, vanuit hun puur kwartal gedreven spredschietloog ik, lijkt dat misschien zo.

Precies.

Maar je moet echt kijken naar de meegenismen van infrastructuurprotesten.

Wat er hier is als efficiëntie zag, dus gewoon snel beginnen.

Dat is in de werkelijkheid een garantie voor katastrofvale kosten overschrijdingen.

Omdat de mensen dan in opstand komen?

Precies.

Precies.

Als je een fysiek netwerk probeert uit te rollen, zonder de lokale realiteit mee te nemen, dan vergeert die genegere bevolking eigenlijk als ons soort verborgen belasting op je project.

Ze blockeren de boel.

Ja, ze gaan protesteren, zitten tractoren op de weg, ze spannen rechtszaken aan, en elke dag dat die dure bouwmensje een stilstaan door zo'n blockade,

dat kost een veel fout van de tijd en het geld dat Lucia investeren in die bijeenkomsten vooraf.

Ah, dus ze was eigenlijk geen belastinggeld aan het verspillen?

Er waren er niet.

Ze was juist een keihard risico-management aan het doen.

Door vooraf draagvlak te creëren, dekte ze de politiek en sociale risico's af.

Ja, ze kocht als het waren een soort sociale verzekering voor het project.

En dat werkte.

Behoorlijk goed zelfs.

Ja, want uit de rapporten blijkt dat er bij de start van de bouw nul protesten waren, gewoon nul.

Dat is ongekend voor zo'n meegeproject.

Er kwam zelfs een oude man naar voren die hoopte dat zijn klein zoon er komt gaan werken.

Lucia had het project gepersonaliseerd, ze gaf een hoop op banen.

Ja, ze maakte het minstelijk.

En weet je, jij als luisteraar als je wel een project leidt op je werk, hoe klein ook,

herken je dit misschien wel?

Dat je iets forceert.

Ja, hoe vaak proberen we niet een nieuw proces of systeem op ons werker doorheen te drukken,

omdat de directie het wil, te wel me vergeten de mensen te spreken die je dat werkelijk moeten gaan gebruiken.

En precies dat negeren van de locale realiteit.

Dat brengt ons heel mooi bij een heel ander type systeem.

Want diezelfde blinde flak die we hier een fysieke infrastructuur zien,

die wordt in digitale netwerken echt genadeloos afgestraft.

Oh, absoluut.

En om reken van oog voor de menselijke eind gebruiken is dan niet zo maar slordig,

het is een actiefijligheidssvietico.

Ja, en dat is een perfect bruggetje naar onze tweede bron.

Hier wordt het pas echt ingezend, want we verplaatsen ons van de broerige oerwoude in Mexico

naar een frisse vrijdag ochtend in Den Haag.

Een totaal andere wereld.

Ja, we volgen Rick, de verteller van het Nocee,

en die look binnen bij de kleine buurt supermarkt van Elz.

Elz is een ontzettend hard werken ondernemer, maar er is totaal paniek in de wrinkle.

Alles is mis.

Ja, haar gloednieuwe peperdure koekassen zijn warm.

De melkens lauw, het hele systeem lichtplat,

dus ze moet wacht op Karim haar IT-specialist.

En Karim ontdekt al vrij snel de oorzaak.

De koelkasten zijn gehackt via het internet.

Ja, even serieus.

Onbekenden in het buitenland hebben gewoon op afstand de temperatuurinstellingen gemanipuleerd.

Wat bij mij en waarschijnlijk beveluisterast directe vragen oproept.

Waarom in vredes naam hankt een koelkast in een kleine supermarkt aan het internet?

Ja, dat dacht ik dus ook.

Maar goed, dit is het concept van het internet of things of IoT, zeg maar.

Fabrikanten rusten tegenwoordig werkelijk alle apparaten uit met netwerkkaarten.

Waar? Wat is er dan het nut van?

Ja, het meegenisme herachter is dat de leveranciën op afstand de prestaties kan wonitoren.

Ze kunnen voorspeellend onderhoud doen voor dat een onderdeel überhaupt stuk gaat.

En energie veel efficiënter verdelen.

Oké, dat klinkt in teorie fantastisch efficiënt.

In teoria, maar technisch gezien betekent dit gewoon dat de koelkast nu een IP-adres heeft.

Het is een open verbinding met de buitenwield.

En als je die verbinding niet beveiligt, dat is alsof je in een enorme kantor gebouw geavanceerd lopen systeem aanlegt.

Maar je vergeet te registreren wie die loper eigenlijk in z'n jaszaak heeft zitten.

Ja, en daar komen we terug op die bankluis analogie uit de intro.

Want Elz verdedigt zich tegenover Karim en roept.

Maar onze voordeur heeft twee zware sloten.

Ja, aandoenlijk bijna.

Ze snapt fysieke veiligheid ontzettend goed, investeert daarin.

Maar ze heeft gewoon geen flau benul van die onzichtbare digitale architektuur.

Nee.

De leveranciën had in dit geval een soort digitale achterdeur,

wijd open laten staan voor hun eigen updates.

En toen ontdekte hackers die achterdeur.

Maar de echte schok voor mij in dit verhaal?

Dat is die brief.

Ja, toen bleek dat de leverancier hen wel had gewaarschuwd.

Er was daar een brief gestuurd over een belangrijke aanpassing in de beveiliging

en dat er nieuwe code nodig was.

Alleen, Els had die brief gewoon bij het oud papier gegooid.

Ja, pijnlijk.

Maar eerlijk, ik had er wel een beetje moeite mee.

We hebben het hier wel over een volwassen ondernemer met verantwoordelijkheid.

Dus het is niet gewoon ontzettend naar dat Els een brief over een belangrijke aanpassing

ongeopend of ongelezen weg te gooien.

Nou.

Je laat dat raam uit mijn voorbeeld er ook niet bewust open staan.

Nee, oké, ik ben het ergens wel met je eens,

dat zij uiteindelijk verantwoordelijk is voor haar eigen winkel.

Maar wat hier fascinerend is als we puur naar het psychologische gedrag kijken.

Oké.

We snijden hier eigenlijk een fundamenteel ontwerpprobleem in communicatie aan.

Het is een kwestie van UX-design, user experience,

maar dan toegepast op veiligheidsprotocollen.

Hoe zo?

Wat was er mis met die brief dan?

Waarom is dat een probleem?

Omdat op de achterkant van dat zogenaamde envelopje het belangrijke document

doodleuk drie kortingsacties stonden geprint.

Oh ja, waarschuwing met korting noemde Rick dat in de bron...

precies.

En psychologisch gezien gebeurt er dan iets heel specifiek in het menselijk brein.

Zodra onze hersenen.

Een commerciële prikkel, zoals een kortingscode registreren,

dan categoriseert het hele object direct als reclamemateriaal.

Dus je degradert het meteen?

Ja, je devalueert de cognitieve urgentie van je eigen veiligheidswaarschuwing,

letterlijk tot nul.

Ze dacht gewoon oh aanbiedingen, hup in de bak.

Wow, ja.

Dus de afdeling marketing van die leverancier heeft per ongeluk het hele beveiligingsprotocol

van de IT-afdeling gesaboteerd, zeg maar.

Ja, bizarre eigenlijk.

Maar het gaat ook verder dan alleen een slechte laag van een prijsje.

Karim de IT'er legt echt zijn vinger op de zere plek in het verhaal.

Hij zegt als niemand controleert of het werk gedaan is,

blijft iedereen denken dat een ander het wel regelt.

Ja, kijk, en dat is de klassieke verwatering van verantwoordelijkheid

in dit soort geautomatiseerde systemen.

Hoe werkt dat dan bij zo'n bedrijf?

Ja, het bedrijf dat die koffiemachine levert, die leunt volledig op hun eigen strakke proces.

Hun systeem heeft automatisch een waarschuwing gegenereerd.

De brief is fysiek geprint en verstuurd.

En dus zet het systeem ergens een mooi groen vinkje in het database.

Vinkje voor perfect.

Precies?

Ze beschouwen veiligheid puur als een zenderprobleem.

En niet als een ontvangerprobleem.

Ah ja.

Ze vergeten zich de menselijke vraag te stellen.

Beeld je Els in, een vrouw die 70 uur per week bezig is met leveranciers,

vakken vullen en personeel roosteren, beeld je in dat ze opeens,

hoe ze een firmware-update moet uitvoeren op hun koffiemachine.

Nee, natuurlijk niet.

En haar reactie, nadat ze duizenden euro's aan bedorven producten moet weggooien,

wat haar letterlijk haar vakantie geld kost, heel zuur.

Heel zuur.

Maar haar reactie is briljant.

Ze neemt daar verlies, houdt het wel uit, maar pakt wel direct de telefoon.

Ze eist gewoon de directie van de leveranciër te spreken.

En ze zegt, luister, geen brieven meer met technische termen.

Vanaf nu bellen jullie me op en lopen we samen de stappen door.

Zender dwingt gewaar.

Ja, ze eist eigenlijk dat de menselijke frictie,

dus het contact, dat technologie juist probeert, weg te nemen,

weer wordt teruggeplaatst in een systeem.

Omdat ze heel goed inziet dat een veiligheidssysteem zonder menselijke verificatie,

gewoon een heel machteloos veiligheidssysteem is.

Precies.

Kijk, in Mexico zagen we Lucía het hele proces vertragen om het menselijk te maken.

Hier zien we Els die het geautomatiseerde, onverschillige systeem weigert.

En ze dwingt die leveranciër om weer een gesprek van mens tot mens te voeren.

Prachtig.

Maar dan komen we bij een belangrijk kant op punt in onze analysen.

Vertel.

Want kijk bij elst en de koelkasten zagen we dat het valen van de communicatie resulteerde

in financiële schade.

Dat is ontzettend zuur, maar ergens wel overkomelijk.

Ja, het is maar geld.

Precies.

Maar wat gebeurt er nou als het valen van een systeem, of liever gezegd, een ongekent gebrek

aan menselijke voorstellingsvermogen, resulteert in een onomkeerbaar hardverscheurend

verlies.

Ja, dit was echt een heftig verhaal.

Onze laatste bron brengt ons opnieuw naar Den Haag.

Het is een donderdaghochtend.

Rick zit in een lokaal café met een krant en hij leest iets wat haast niet te bevatten is.

De trouw juurke winkel van Willemijn is tot de grond toe afgebrand.

Ja, en dit was niet zo maar een winkel, he?

Dit was een plek waar ze 20 jaar lang aan had gebouwd.

20 jaar, levenswerk.

Zij bonden de bruiden aan hun jurk, het was er ook altijd druk naar.

Nieuwe stoffen en haar roze stond in de tekst.

Het was echt een institut in die buurt.

Ja, en de toedracht van die brand.

Ik vind het bijna moeilijk om hard te zeggen, want het is zo een soort tragische stupiditeit.

Het is echt onvoestelbaar.

Er braken ze nog twee broers in en zei wilde de duurste bruidsjurken stelen om die vervolgens

raastend snel anoniem via het internet te verkopen.

Dus wat betreft, ze hadden best een aardig begrip van de digitale transactionele wereld.

Ze wisten hoe ze sporen moesten wissen, online.

Maar eenmaal in die pik donkere viesieke winkel hadden ze licht nodig om te zien welke

jorke duur waren.

En in plaats van, ik noem maar wat, een zaklamp te gebruiken of zaklamp op een telefoon.

Staken een kaars aan.

Ze stak een kaars aan.

Dus wat betekent dit allemaal?

Je staat daar?

De midden van honderden jorke, van zijden, van tuelen en andere extreem ontvlandbare stofen met open vuur.

Het is de asymmetrie van hun intelligentsie die hier echt verbijsterd en het is.

Ja, goed gezegd.

Ze proberen heel slimmen, high-tech, digitale afzetmarkt te gebruiken, maar ze begraan echt een

middeleeuwse fout in die viesieke wereld.

En het gaat mis?

Ja.

Ze laten het in die kaars vallen.

De vlammen grijpen razen snel om zich heen.

Die jongens raken in complete paniek en vluchten.

Een 20 jaar aan dromen, brandt gewoon tot de grond toe af.

Honderden droomen van aanstandenbruiden, in één klap weg.

Het is afschuwelijk.

En dit is dus waar we de pijnlijke ironie en de absurditeit van onze moderne systemen in de praktijk

zien.

We leven in een hypergecontroleerde samenleving.

Deze jongens wilden anonym blijven, door alles online te doen, maar ze vergaten voor het

gemak even dat ze zich in een viesieke stad bevonden die inmiddels is veranderd in een soort panoptikom.

Overal camera's.

Overal.

Terwijl zij binnen met een kaarslipen te stuntelen, werden hun gezichten, hun auto, hun hele vleugdroeten,

fijnloos vastgelegd door een hoogwaardige beveiligingscamera van een kantorpand aan de overkant van de

straat.

Binnen 24 uur had de politie zat te pakken.

Maar dit roept wel een belangrijke vraag op.

Hoe geavanceerd dat camera-systeem van de overbuur van ook was, het kan de brand natuurlijk

niet voorkomen.

Het systeem kon erin achteraf de daters aanwijzen.

Dat is waar.

Systemen, protocolen en camera's zijn volstrekt weerloos tegen de grenzenloze onvoerspelbaarheid,

soms gewoon simpelweg de domheid van menselijke handelen.

Een camera blust geen brand weet je wel en een camera het troost al helemaal geen ondernemer.

Nee, ik zeg het.

En dat brengt ons bij de reactie van de gemeenschap naar die brand.

Wat voor mij echt het hart van deze bron is.

Kijk, willen mijn stataar in de ass van haar winkel, het ruikt helemaal naar roetem brand,

je verwacht pure woede, je verwacht dat ze compleet instort.

Logisch.

Maar dan gebeurt er iets wat je in geen enkele economische of systeemtheoretische blaudere kunt

vangen.

De buurt staat op.

Ja, prachtig was dat.

Klanten komen langs met een zee van bloemen.

Een buurvrouw bakte een reuzachtig appel daar wat zo'n klein, liefgebaar is dat even die verschrikkelijke

geur van brand verdrijft.

Ja, geweldig.

En het meest aangrijpende vond ik een bruid die haar eigen betaalde jurkens kwijtgeraakt in de

vlammen, die staat huilend voor de winkel.

En ze zegt niet, waar is mijn geld nee, ze zegt tegenwele mijn, jij hebt mij zo mooi gemaakt,

nu ga ik jou helpen.

Maar, ja, als we dit analytisch bekijken, we zien hier de absolute botzing tussen twee totaal verschillende

werelde eigenlijk.

Hoe zie jij die botzing dan?

Nou, aan de ene kant heb je die inbrekers.

Zij opereren vanuit een zuiver transactionele mindset, inbreken, stelen, online verkopen, cashen.

Een totaal kille berekeningszonder enig bezet van de impact op de mensdrachten.

Ja, no-inlevingsvermogen.

Precies.

En aan de andere kant zie je die locale gemeenschap, die opereren vanuit een warme relationele mindset.

Kijk, die appeltaart en de hoop van die bruid financieel gezien slaat het nergens op.

Het is een volstrekt irationele economie.

Maar het werkt wel.

Ja, want het is exact dit onmeetbare wevsel van sociale cohesie, dat de wereldschokdemper

van ons maatschappij vormt.

Vooral op de moment dat al die formalische systemen valen of gewoon te kortsgieten.

Dat heb je prachtig verwoord.

En willen mijn belichaam die virkrachter promeneer die me diebraakte.

Een maand later opens alweer een pop-up-store, die ruikt overigens naar jouw smijningplaats

van rozen.

Ja, die op erin.

En in plaats van te verdrinken in, nou ja, voorkoment de rechte vraag gevoelens over die inbrekers.

Doorbrekt zij de cirkel van woede met en pati.

Wat zegt ook weer over die daders?

Ze zegt natuurlijk moeten zich gestraft worden, maar ze hoopt paradoxaal genoeg dat ze

er vooral iets van leren.

Ze hoopt dat ze als nog iets goed gaan doen met hun leven.

Dat is echt bijzadig groot moedig.

Het is het vermogen om voorbij het incident te kijken en de mens in de dader te zien, hoe ongelofelijk

dom hun actie ook was.

Ze valt het zelf misschien wel het allerbeste samen als ze zegt, een winkel is meer dan muren

en stof.

Het zijn de mensen.

Ja, en met die ene zin haalt ze eigenlijk de hele rooje draat door al deze brommene.

Zeker weten.

We brengen ze even samen.

We hebben het gehad over de kille logica van projectmenenders, zoals Ramirez en Mexico met zijn

spoorlein.

We hebben gekeken naar de bureaucratische processen van die techleveranciers met hun gehekte

koekast in Den Haag en de transactie gedreven inbrekers in diezelfde stad.

En allemaal geloofden ze ergens dat ze de menselijke factor konden negeren, maar een miljardenspoorlein

is neteloos zonder gemeenschap die hem accepteert.

Een geavanceerd beveiligend protocol is waardeloos als het er uitziet als een reclame volder.

En in winkel of eigenlijk elk systeem stort in als er geen weetstel van menselijke relaties

onderlicht.

En precies dit is, waarom ik de bal, zo aan het einde, graag even direct terugleg bij jou luisterar.

Kijk eens naar je eigen leven.

Of naar je werkweek.

Waar sta jij in dit verhaal?

Vertrouw jij misschien teveel op het proces of de techniek?

Ja, ben je zo een leverancier die je meeltje stuurt en een vinkje zet?

Precies.

Ga je er gewoon vanuit dat het probleem is opgelost, zonder even de mensen te spreken voor

wie je het eigenlijk allemaal doet, leun je teveel op efficiëntie en vergeet je wel eens de

friksy op te zoeken.

Want soms, soms moeten we gewoon de telefoon pakken, zoals elst nu eist, of de dorpen intrekken,

zoals Lucia deed.

En ik denk dat dat onttot slot bij een veel groter en misschien wat provoceren vraagstuk

brengt voor de toekomst.

Oh, kom maar op.

We zagen in die supermarkt hoe technologie, alles verbonden via het internet, expliciet is ontworpen

om de friksy van menselijke contact weg te halen.

Het wordt verkocht als efficiëntie, je hoeft de monteur niet meer te bellen, de koek als meeld

het zelf wel aan de server in de klaut.

Super-efficient.

Ja, maar friksy, dat contact is ook de plek waar relaties ontstaan.

Waar begrijp groeit.

En als in de toekomst nou al ons menselijke contact weg automatiseren om ons leven maar zo

efficiënt mogelijk te maken, automatiseren we het niet prongelijk ook de empathie en de gemeenschap

sindsweg.

Want als we elkaar helemaal niet meer nodig hebben voor de dagelijksen dingen, wie staat er dan

nog op om een appontair te bakken?

Als de winkel plotseling afbrandt, hoe bouwen we efficiënte systemen die ons mens-zijn

niet voorkomen over bodig maken?

Dat is een ontzettend scherper gedacht om mee af te sluiten, we moeten echt blijven oppassen

dat de perfecte systemen die we op papier ontwerpen, ons in de werkelijkheid niet buiten sluiten.

Ontzettend bedankt voor je tijd en de aandacht tijdens deze duik in de materie van deze week.

Zeker weten, bedankt.

Vergeet niet.

Hoe strak en winstgevend we onze wereld ook proberen te structureren met codes en beton, de

echte oplossingen vinden we in de onvoorspelbare, rommelige verbinding tussen mensen.

Blijf nadenken over de systemen om je heen, blijf kritische vragen stellen en heel graag tot onze

volgende analyse.