Koude Douche in de Bibliotheek

Op maandagochtend rook de bibliotheek aan de Spui naar natte jassen en koffie.

Buiten was Den Haag grijs, maar binnen brandden zachte lampen.

Ik heet Rick en ik geef Nederlands aan volwassenen.

Op mijn tafel lag een krant, naast mijn rode pen en een half broodje kaas.

Dat broodje keek al een beetje droevig, zoals broodjes dat kunnen rond tien uur.

Bovenaan de krant stond een bericht over Wim Hof.

Veel mensen kennen hem als de man die graag in koud water zit.

Hij laat ook zien hoe hij ademt in de kou.

Nu is een boek over zijn leven gekozen tot beste boek van het jaar.

Het boek prijst hem niet alleen, maar stelt ook lastige vragen.

Farid kwam als eerste binnen.

Zijn jas maakte een nat geluid op de stoel.

Hij wreef in zijn handen en keek naar de krant.

'Is dat die man van de koude ton?' vroeg hij.

'Ja,' zei ik.

'En van de ademlessen.' 'Mijn neef doet dat ook,' zei Farid.

'Hij doucht elke ochtend koud.

Daarna praat hij tien minuten te hard.' Ik moest lachen.

'Misschien wordt hij wakkerder dan de rest van de straat.' Even later kwamen Meike en Olga binnen.

Meike zette haar tas op tafel en haalde haar bril uit een doosje.

Olga had een gele sjaal om, zo fel dat de hele hoek warmer leek.

'Vandaag praten we over een boek in het nieuws,' zei ik.

'Maar we maken er geen les over helden van.

We praten over lezen, vragen en zelf nadenken.' Meike pakte haar koffie vast met twee handen.

'Ik vind kou best goed,' zei ze.

'Maar mijn koffie moet warm blijven.' Olga las de kop langzaam.

Daarna keek ze op.

'Waarom krijgt zo'n boek zoveel aandacht?

Het is toch gewoon een man met koud water?' 'Goede vraag,' zei ik.

'Sommige mensen vertellen een sterk verhaal over zichzelf.

Dan willen anderen weten wat er klopt.

Een schrijver kan praten met familie, vrienden en mensen die erbij waren.' Farid trok zijn wenkbrauwen op.

'Dus het boek zegt niet alleen: wat knap?' 'Precies,' zei ik.

'Het vraagt ook: wie heeft pijn gehad?

Wie heeft iets anders gezien?

En wat leren wij daarvan?' Het werd even stil.

Je hoorde alleen het zachte tikken van regen tegen het raam.

In de hoek piepte een printer.

Dat geluid past altijd bij bibliotheken, alsof papier zelf wil meepraten.

Ik vroeg de groep om drie zinnen te schrijven.

De eerste zin moest gaan over kou.

De tweede over een bekend persoon.

De derde over een vraag die je niet durft te stellen.

Farid schreef snel.

Meike dacht lang na.

Olga keek naar buiten en draaide aan haar pen.

Na vijf minuten las Farid voor: 'Kou maakt mij wakker, maar niet blij.

Bekende mensen lijken soms groter dan ze zijn.

Mijn vraag is: wie ruimt de koude badkamer op?' Iedereen lachte.

Zelfs de vrouw achter de balie keek even op.

Meike las daarna rustig voor.

'Kou doet pijn aan mijn vingers.

Een bekend persoon heeft ook gewone dagen.

Mijn vraag is: luisteren wij nog als het verhaal minder mooi wordt?' Die zin bleef hangen.

Ik voelde dat de les ineens serieuzer werd.

Dat mag ook.

Taal is niet alleen woorden leren.

Taal is ook leren hoe je naar iemand luistert.

Na de les liep ik naar een kleine boekwinkel in de Boekhorststraat.

De straat rook naar regen, brood en natte steen.

In de winkel was het stil.

Mo, de verkoper, stond achter de kassa en plakte een sticker op een stapel boeken.

'Heb je het boek over Wim Hof nog?' vroeg ik.

'Nog één,' zei Mo.

'Het gaat snel vandaag.' 'Komt dat door de keuze voor boek van het jaar?' 'Zeker,' zei hij.

'En door kou.

Nederlanders houden van praten over weer, water en rare plannen.' Ik kocht het boek en stopte het in mijn tas.

Mo keek naar mijn dunne jas.

'Ga je nu ook in koud water zitten?' vroeg hij.

'Ik begin met koude handen aan mijn fiets,' zei ik.

'Dat is voor vandaag genoeg.' Thuis legde ik het boek naast mijn thee.

De kamer rook naar citroen en nat wol.

Ik dacht aan mijn cursisten.

Ze hadden niet alleen nieuwe woorden geleerd.

Ze hadden ook geleerd dat een mooi verhaal soms meer kanten heeft.

Ik sloeg het boek open en las de eerste bladzijde.

Buiten werd het langzaam donker.

Ik besloot dat we volgende les verder zouden praten.

Niet om iemand naar beneden te halen, maar om beter te kijken.

Dat is soms al spannend genoeg.

Ik nam een slok thee en glimlachte.

Koude douches laat ik graag aan anderen over.

Tot de volgende keer.