Supermarkten stappen op: wie bepaalt straks de regels?

Tim: Hé, jij daar.

Ja, jij die net je boodschappen hebt gedaan bij de Jumbo of Albert Heijn.

Stel je voor: die supermarkten zeggen ineens: wij stoppen met de grootste baas-club van Nederland.

Wat betekent dat voor jouw portemonnee?

Blijf luisteren, want Pieter en ik gaan het je haarfijn uitleggen.

Pieter: Mijn goede vriend Tim, gij spreekt alweer in raadselen.

Baas-club?

Portemonnee?

Ik dacht dat wij spraken over de dagelijkse handel en wandel.

Hm-hm, ik ben benieuwd naar uw uitleg.

Tim: Pieter, jij hebt gelijk: ik spring er meteen in.

Maar dit nieuws is zo groot dat ik je even wilde meeslepen.

Vandaag: supermarkten en grote winkelbedrijven stappen uit VNO-NCW, de machtigste werkgeversorganisatie van Nederland.

Ze zijn boos over de contributie en vinden dat de club niet genoeg voor hen doet.

Pieter: Contributie?

Dat klinkt als het geld dat men betaalt om lid te zijn van een gilde of vereniging.

In mijn tijd betaalden kooplieden voor een plek in de beurs of het gilde.

Maar waarom zou men uit een gilde stappen?

Dat was immers een teken van aanzien.

Tim: Precies, contributie is lidmaatschapsgeld.

Maar deze bedrijven zeggen: het wordt te duur en we krijgen er te weinig voor terug.

Het gaat om twee brancheorganisaties: het CBL voor supermarkten zoals Jumbo en Albert Heijn, en de RND voor winkels zoals Kruidvat en Mediamarkt.

Samen stoppen ze per 1 januari 2027.

Pieter: Brancheorganisaties?

Dat zijn toch verzamelingen van winkeliers die samen de belangen behartigen?

In Amsterdam hadden wij het gilde van de kruideniers, maar dat was meer voor de eer.

Hm-hm, vertelt gij mij nu dat die grote heren uit onvrede vertrekken?

Tim: Ja!

En dat is nog niet alles.

Ze zijn vooral boos omdat VNO-NCW te weinig lobbyt voor hun belangen.

Lobby is als je probeert de regering te beïnvloeden.

En er is onvrede over het plan om het minimumloon te verhogen, vooral voor jongeren van 16 tot 20 jaar.

Die gaan meer verdienen.

Pieter: Ah, het minimumloon.

In mijn tijd hadden wij dat niet.

Een knecht kreeg wat de meester hem toestond, en dat was vaak niet veel.

Maar ik begrijp dat de winkeliers vrezen dat hogere lonen hun winst schaden?

Dat is toch het spel van de handel?

Tim: Klopt, Pieter.

De supermarkten zeggen: wij betalen veel contributie, maar VNO-NCW komt niet op voor onze belangen.

En nu is er een nieuwe voorzitter, Coen van Oostrom, een vastgoedmiljonair.

Hij sprak zich uit tegen het verhogen van de AOW-leeftijd.

Maar de detailhandel voelt zich niet gehoord.

Pieter: Vastgoedmiljonair?

Dat klinkt als een heer die zijn fortuin maakt met stenen en grond.

Maar waarom zou een huizenbaron de baas zijn over een club van winkeliers?

Dat is alsof men een visser tot hoofd maakt van de bakkersgilde.

Tim: Haha, goede vergelijking!

Maar het is nog gekker.

De RND zegt: ons besluit is nog niet definitief.

Ze hopen voor het einde van het jaar toch nog tot overeenstemming te komen.

Dus het is een soort spel: we dreigen weg te gaan, maar misschien blijven we toch als jullie ons meer geven.

Pieter: Een spel van dreigen en onderhandelen, dat herken ik uit de handel.

Maar ik vraag mij af: wat betekent dit voor de gewone burger?

De man die zijn brood en kaas koopt bij de winkel om de hoek?

Tim: Goede vraag.

Als supermarkten minder invloed hebben op de regering, kan dat gevolgen hebben voor prijzen en lonen.

Maar het belangrijkste is: dit laat zien dat zelfs grote bedrijven ontevreden kunnen zijn met hun eigen club.

En dat is goed om te weten, want het gaat ook over jouw werk en boodgeld.

Pieter: Gij spreekt over boodgeld, maar ik denk dat gij het loon bedoelt.

In mijn tijd spraken wij over daghuur.

Maar ik begrijp uw punt: als de grote heren ruziën, voelt de kleine man de gevolgen in zijn beurs.

Tim: Precies.

En nu we het toch over taal hebben: laten we even stilstaan bij een mooi woord uit dit nieuws: 'uitstappen uit'.

Dat gebruik je als je stopt met een club of organisatie.

Bijvoorbeeld: 'Ik stap uit de voetbalclub.' Maar je kunt ook zeggen: 'Hij is uit het bestuur gestapt.'

Pieter: Een nuttige uitdrukking, zeker voor kooplieden die uit een gilde stappen.

Maar ik hoor ook vaak 'opzeggen'.

De supermarkten zeggen het lidmaatschap op.

Dat is toch hetzelfde?

Tim: Bijna!

'Opzeggen' is formeler en gaat over een abonnement of contract.

'Uitstappen' is meer informeel en gaat over actief deelnemen aan een groep.

Dus: 'Ik zeg mijn lidmaatschap van de sportschool op' en 'Ik stap uit de vereniging.' Klein verschil, maar handig om te weten.

Pieter: Dank voor de verduidelijking, Tim.

Maar vertel mij eens: hoe kijkt men in uw tijd, het jaar 2250, naar zulke conflicten?

Zijn er nog wel ondernemersorganisaties?

Tim: In 2250 hebben we geen VNO-NCW meer.

Bedrijven werken in netwerken van tijdelijke samenwerkingsverbanden, gebaseerd op vertrouwen en data.

Als een bedrijf niet tevreden is, stapt het gewoon digitaal uit en zoekt een nieuw netwerk.

Geen gedoe met contributie, maar wel veel onderhandelen.

Pieter: Dat klinkt als een vloeiende handel, maar ook onrustig.

In mijn tijd was het gilde een rots in de branding.

Men wist waar men aan toe was.

Maar ik begrijp dat de moderne tijd vraagt om flexibiliteit.

Hm-hm, laten wij terugkeren naar het nieuws.

Tim: Goed idee.

Een belangrijk detail: de twee brancheorganisaties hebben nu samen één bestuurszetel in het dagelijks bestuur van VNO-NCW.

En Ahold Delhaize, het moederbedrijf van Albert Heijn, heeft een eigen bestuurslid.

Dat betekent dat ze toch al invloed hadden, maar blijkbaar niet genoeg.

Pieter: Een bestuurszetel is als een stoel aan de tafel van de macht.

Maar als men die stoel heeft en nog niet tevreden is, dan is de onvrede diep.

Het doet mij denken aan de tijd dat de graanhandelaren uit de Amsterdamse beurs stapten omdat zij vonden dat de regels hen benadeelden.

Tim: Zie je, Pieter, jij begrijpt het.

En wat ook opvalt: de bronnen zeggen dat de onvrede vooral gaat over het minimumloon.

Jongeren van 16 tot 20 jaar gaan vanaf volgend jaar meer verdienen.

Dat kost de supermarkten geld, en zij willen dat VNO-NCW daartegen lobbyt.

Pieter: Dus de winkeliers willen dat de lonen laag blijven, terwijl de regering de lonen wil verhogen.

Dat is een klassiek conflict tussen werkgever en werknemer.

In mijn tijd losten wij dat op met een glas bier en een handdruk, maar tegenwoordig lijkt het via brieven en organisaties te gaan.

Tim: Helaas, Pieter, bier en handdrukken werken niet meer in 2026.

Maar het is wel interessant: de nieuwe voorzitter Coen van Oostrom zei ook dat de AOW-leeftijd niet omhoog moet.

Dat is precies het tegenovergestelde van wat de supermarkten willen.

Dus er is intern ook ruzie.

Pieter: Een voorzitter die tegen de eigen leden ingaat?

Dat is alsof de deken van het gilde de belastingen verhoogt terwijl de kooplieden juist minder willen betalen.

Chaos, mijn vriend, chaos.

Tim: Chaos ja, maar ook een kans.

Want als supermarkten hun eigen weg gaan, kunnen ze misschien beter opkomen voor hun belangen.

Maar de vraag is: helpt dat jou, de luisteraar?

Want als zij minder invloed hebben, kan de regering makkelijker het minimumloon verhogen.

Dat is goed voor jouw portemonnee.

Pieter: Een interessante afweging.

Maar ik hoor dat de tijd bijna om is.

Laten wij de luisteraar niet te lang ophouden.

Tim, wilt gij de les van vandaag samenvatten?

Tim: Graag!

Het leerpunt is: 'uitstappen uit' en 'opzeggen' zijn allebei manieren om te stoppen met iets, maar 'uitstappen' is informeler en gaat over actieve deelname.

Oefen maar: 'Ik stap uit de WhatsApp-groep' of 'Ik zeg mijn abonnement op.' Morgen meer, in deel twee.

Tim: Welkom terug, jij.

We hadden het net over de supermarkten die uit VNO-NCW stappen.

Pieter, jij begreep dat niet helemaal, hè?

Waarom zouden ze weggaan als ze samen sterker zijn?

Pieter: Inderdaad, Tim.

In mijn tijd was het gilde de enige manier om bescherming te krijgen tegen hoge prijzen en oneerlijke handel.

Maar deze winkeliers zeggen dat de contributie te hoog is.

Wat is dat, contributie?

Tim: Contributie is het geld dat je betaalt om lid te zijn van een club.

Denk aan de contributie voor je sportvereniging.

Hier betalen supermarkten elk jaar duizenden euro's aan VNO-NCW, en ze vinden dat ze er te weinig voor terugkrijgen.

Pieter: Ah, dus het is alsof een koopman betaalt voor een plaats in de beurs, maar de beursmeester doet niets voor hem.

Dat begrijp ik.

Maar wat krijgen zij dan niet terug?

Lobby, zei gij?

Tim: Precies, lobbyen is praten met politici om ervoor te zorgen dat de regels gunstig zijn voor jouw bedrijf.

VNO-NCW lobbyt voor alle bedrijven, maar de supermarkten voelen zich vergeten.

Ze willen dat het minimumloon niet stijgt, want dat kost hen geld.

Pieter: Het minimumloon, dat is het laagste bedrag dat een werkgever moet betalen?

In mijn tijd was er geen vast loon, wij onderhandelden per persoon.

Maar ik hoor dat jongeren tussen 16 en 20 jaar meer gaan verdienen.

Dat klinkt rechtvaardig.

Tim: Ja, maar de supermarkten zien dat als een probleem.

Stel je voor, jij werkt in een supermarkt en je bent 17.

Vanaf volgend jaar krijg je meer salaris.

Dat is goed voor jou, maar de eigenaar moet dat betalen.

Vandaar de onvrede.

Pieter: Dus de winkeliers willen dat de lonen laag blijven, terwijl de regering de lonen wil verhogen.

Dat is een klassiek conflict tussen werkgever en werknemer.

In mijn tijd losten wij dat op met een glas bier en een handdruk, maar tegenwoordig lijkt het via brieven en organisaties te gaan.

Tim: Helaas, Pieter, bier en handdrukken werken niet meer in 2026.

Maar het is wel interessant: de nieuwe voorzitter Coen van Oostrom zei ook dat de AOW-leeftijd niet omhoog moet.

Dat is precies het tegenovergestelde van wat de supermarkten willen.

Dus er is intern ook ruzie.

Pieter: Een voorzitter die tegen de eigen leden ingaat?

Dat is alsof de deken van het gilde de belastingen verhoogt terwijl de kooplieden juist minder willen betalen.

Chaos, mijn vriend, chaos.

Tim: Chaos ja, maar ook een kans.

Want als supermarkten hun eigen weg gaan, kunnen ze misschien beter opkomen voor hun belangen.

Maar de vraag is: helpt dat jou, de luisteraar?

Want als zij minder invloed hebben, kan de regering makkelijker het minimumloon verhogen.

Dat is goed voor jouw portemonnee.

Pieter: Een interessante afweging.

Maar ik hoor dat de tijd bijna om is.

Laten wij de luisteraar niet te lang ophouden.

Tim, wilt gij de les van vandaag samenvatten?

Tim: Graag!

Het leerpunt is: 'uitstappen uit' en 'opzeggen' zijn allebei manieren om te stoppen met iets, maar 'uitstappen' is informeler en gaat over actieve deelname.

Oefen maar: 'Ik stap uit de WhatsApp-groep' of 'Ik zeg mijn abonnement op.' Morgen meer, in deel twee.

Pieter: Wacht, Tim, ik begrijp het verschil nog niet helemaal.

'Uitstappen' klinkt alsof je weggaat terwijl je er nog in zit, maar 'opzeggen' is formeler?

Geef mij nog een voorbeeld.

Tim: Natuurlijk.

Stel, je bent lid van een leesclub.

'Ik stap uit de leesclub' betekent dat je stopt met komen.

'Ik zeg mijn lidmaatschap van de leesclub op' betekent dat je een brief stuurt.

In het nieuws zeggen ze: 'Zij hebben hun lidmaatschap opgezegd.' Dat is netter.

Pieter: Ah, dus het is alsof een zeeman van boord springt bij 'uitstappen', maar bij 'opzeggen' geeft hij eerst een brief aan de kapitein.

Dank u, Tim.

Nu begrijp ik waarom de supermarkten 'opzeggen' gebruiken: het is formeel en definitief.

Tim: Precies!

En de RND zegt dat hun besluit nog niet definitief is, dus zij hopen nog op overeenstemming.

Overeenstemming betekent dat ze het eens worden.

Dat is weer een mooi woord: overeenstemming, van 'overeen' en 'stemmen', alsof jullie dezelfde stem hebben.

Pieter: In de handel noemen wij dat 'accorderen', maar overeenstemming klinkt vriendelijker.

Wat gebeurt er als zij geen overeenstemming vinden?

Dan blijven de supermarkten zonder vertegenwoordiging bij VNO-NCW.

Tim: Ja, en dat betekent dat ze zelf moeten lobbyen.

Of ze sluiten zich aan bij een andere club, zoals EuroCommerce.

Die is Europees en goedkoper.

Pieter, hoe zou jij dat aanpakken in 1850?

Pieter: Ik zou een nieuw gilde stichten met alleen winkeliers.

Samen sterk, maar zonder hoge kosten.

Maar in mijn tijd was de stad Amsterdam de baas, niet een landelijke organisatie.

De politiek was dichterbij.

Tim: Dichterbij, ja.

Nu is het ingewikkelder.

Maar weet je, de luisteraar kan hier iets van leren: als je ontevreden bent over een club, kun je weggaan.

Maar wees slim, zoals de supermarkten: dreig met weggaan om betere voorwaarden te krijgen.

Pieter: Een wijze les.

En onthoud, jij die luistert: of je nu uit een groep stapt of je abonnement opzegt, het is belangrijk om te weten wat je waard bent.

Net als in de handel.

Tim: Mooi gezegd, Pieter.

En daarmee sluiten we deze aflevering af.

Wil je meer weten over hoe je invloed kunt krijgen in een organisatie?

Of heb je vragen over het nieuws?

Ga naar nieuwsdoordetijd.com en praat met ons mee.

Pieter: Ja, bezoek onze digitale spreekkamer.

Daar kunnen wij uw vragen beantwoorden, al ben ik nog niet gewend aan die elektrische schrijfmachines.

Tot morgen, waarde luisteraar.

Tim: Tot dan!

En vergeet niet: oefen met 'uitstappen' en 'opzeggen'.

Zeg maar: 'Ik stap uit de bank' of 'Ik zeg mijn telefoonabonnement op.' Succes!