B1 Dutch News Podcast: Real Dutch News Without The Overload

Soms zelfs een beetje bot, we draaien daar liever niet omheen, zeg maar.

Nee, we zeggen gewoon waar het op staat.

Precies. Maar wist je dat het kletsen bij de koffieautomaat op kantoor,

op zo'n typische maandagochtend, eigenlijk een heel subtiel overlevingsmechanisme is.

Oh, wow. Een overlevingsmechanisme?

Ja. Je staat daar te wachten tot je cappuccino klaar is,

de regen tikt tegen het raam. En ineens begint een collega over het nieuws van het weekend.

En dan vraag ik me af, waarom beginnen we daar altijd over?

Is dat gewoon zomaar kletsen of proberen we op dat moment grote ingewikkelde emoties te verwerken?

Voordat we echt aan het werk gaan?

Ik denk eerlijk gezegd, absoluut dat laatste.

We gebruiken dat soort terloopse gesprekjes echt om even de thermometer in de kamer te steken.

De thermometer? Hoe bedoel je dat?

Ja, om te checken van, hoe denk jij over de wereld?

Wat voel je daarbij? Het nieuws is eigenlijk alleen maar een handig excuus om even echt contact te maken met elkaar.

En dat brengt ons meteen bij onze missie voor vandaag.

Welkom bij deze diepgaande verkenning.

Als jij de Nederlandse taal leert en je zit zelf ongeveer op dat B1 niveau,

dan merk je vast dat de taal op straat echt heel anders klinkt dan in je lesboek.

Ja, die boeken zijn natuurlijk perfect voor de grammatica regels.

Precies, maar ze bereiden je niet altijd voorop met je een stevige discussie met je buurvrouw of zo iets.

Vandaag maken we een taalkundige en culturelerijs door de Nederlandse week.

We kijken naar een hele diverse stapel nieuwsverhalen van een gewijkerde repper in de museum tot Pevas in het vriesewater.

En ook grote tekfusies en het leven in een opvangcentrum komen voorbij.

Klopt. En het gaat er vandaag niet alleen om wat er precies gebeurt.

Maar vooral, hoe we er in het Nederlandse overpraten.

We gaan samen een paar van die heel bekende leerderspijnen oplossen.

Van die momenten dat je gewoon wasloopt in een gesprek.

En we doen het helemaal zonder schamte.

Zeker weten, geen strak lesplan wel de handvatten om dat koffiepraatje te overleven.

Laten we meteen kijken naar iets wat in elke taal superlastig is, een grenzaam geven, gewoon neidurven zeggen.

Of ja, dat is altijd moeilijk.

Echt wel.

In onze bronne zien we twee verhalen die hier perfect bij aansluiten.

Het eerste verhaal gaat over zannen en Thomas.

Ze staan bij de koffie-maschinen op kantor en bespreken een beroemdaamerikanse repper.

En die repper wilde een museum over de Tweede Wereldoorlog bezoeken,

maar het museum wijgerde hem binnen te laten.

Vanwege die eerderen uitspraken die jij had gedaan toch?

Ja, precies.

Vanwege eerderen antisemitische uitspraken.

Het museum zij eigenlijk gewoon keihard neen.

En omdat moeilijke woord even uit te leggen, antisemitisch betekent dat iemand haten draagende dingen zegt specifiek tegen jootse mensen.

Dus dat museum besloot, we geven deze persoon geen podium hier.

Helder.

En dan hebben we een tweede verhaal, heel ander niveau.

Namelijk bij Mark en Lieke op kantor.

Dit gaat niet over Wereld nieuws, maar over kantorpolitiek.

Hun manager, Meneer de Fris,

die gedraagt zich ineens als een soort strengenamerikanse politicus.

Wacht wat dat Meneer de Fris gedaan dan?

Nou, hij is dus een compleet onderzoek gestart naar wie er 20 pagina's over een privé vakantie naar Spanje heeft geprint op de kleurenprinter.

20 velletjes papier.

Oh, serieus, dat klinkt een beetje, ja, een beetje bizarre.

Ik vind het echt lagwekkend.

Het is toch absurd om zo manager te vergelijken met een museum dat een bloed serieus maatschappelijk stampend in neemt.

Nou, het klink misschien lagwekkend, ja.

Maar als je kijkt naar de psychologie erachter, dan zie je dat beide verhalen over exact hetzelfde thema gaan.

Namelijk macht, regels en het stellen van een grens.

Dus die harde nee is in de kern hetzelfde?

Ja, het museum gebruikt zijn macht om een harde neet te verkopen.

En die manager gebruikt zijn kleine beetje macht over, nou ja, zo iets stoms als papier.

Voor jou als taalleerder is dit denk ik zo'n herkenbare pijn.

Stel, je zit in een vergaadering, je bent het ergens totaal niet mee eens, je wil een grens aangeven,

maar je bent gewoon bang dat je te bot of onbeleft, klinkt in het Nederlands en dus zeg je maar niks.

En dat is nergens voor nodig.

Zelfs Nederlanders vinden dit soms lastig hoor, echt waar.

Als je die woorden niet zoek niet kunt vinden, dan gebruik je vaak een hele simpule basis in.

Zo iets als, ik vind dit niet goed.

Ja, ik vind dit niet goed. Dat klinkt bijna als een klein kind, toch?

Precies, het is grammaticale oké, maar het is niet heel krachtig.

De geupgradenzin geïnspireert door dat museumvahal, klinkt veel natuurlijker.

Bijvoorbeeld, het museum vond dat onacceptabel.

Oh, onacceptabel? Dat klinkt meteen heel stellen.

Ja, of als je het over jezelf hebt, zeg je gewoon, ik ben het er helemaal niet mee eens.

Dat is echt een perfecte b1 in om te hoefenen.

Ik ben het er helemaal niet mee eens.

Mooi. We hebben ook altijd een simpel actie voor je.

Kies vandaag 1 ding op tv of in de krant waar je het absolut niet mee eens bent.

En roep gewoon hard op in je woonkamer.

Ik ben het er helemaal niet mee eens.

Ja, gewoon even lekker oefenen met die klanken.

Maar goed, grenzen aan geven is 1 ding.

We zagen nog iets in het nieuws, kritisch blijven kijken.

We springen even naar een bibliotheek in Den Haag.

Daar praat taal docente Rick met zijn kersisten over een nieuw nog een kritisch boek over Wim Hof.

De eisman. Je weet wel die man van het eiskoude water en die aardemhaling.

Ja, die eisman die kent iedereen wel.

Precies.

Dat boek stelt op eens lastige vragen over zijn metoden.

En tegelakker tijd lasen we een verhaal uit een lunchroom in Utrecht.

Bram en Lotten praat er daarover tegenbedrijf solvinity.

Dat is het bedrijf achter onze inlog op digidee.

Ah ja, digidee gebruiken we overal voor hier.

Blastingen, de doctor, heel belangrijk.

Zeker. Dat bedrijf wil de fuzeren, dus samen gaan met een ander bedrijf.

Maar de overheid stakt er een stokje voor.

Ze blokkeerde de boel.

Simple weg uit grote angst voor de veiligheid van onze persoonlijke data.

Ja, logisch.

En wat verbind deze verhalen nou eigenlijk?

Nou, niet alles is wat het lijkt.

Je hebt een nationale helpt in ijswater en een superhandige app.

Maar we moeten niet alleen maar klappen en applaudiseren.

We moeten kritische vragen stellen, toch?

Exact.

Altijd kijken naar de andere kant van het verhaal.

En daar zit ook weer zo'n enorme leerder spuin.

Beeld je in.

Je staat in een groepje, iemand deelt een heel complex nieuwsbericht.

Je wil wel meedoen, maar je durft geen vragen te stellen.

Ja, omdat je bang bent, dat je doem overkomt,

of omdat je net wat een woordje niet kan vinden.

Ja, die schaamte is zo herkenbaar.

Wat mensen dan vaak doen, is terugvallen op de simpelste vraag.

Waarom is dat zo?

Waarom is dat zo? Is een prima vraag, toch?

Nou, het is niet fout, maar docent Rick liet zijn kersisten

een veel mooire vloeiende upgrade zien.

Hij zei, probeer eens wat leren wij daarvan.

Of de absoluuteklassieker voor dit niveau,

ik vraag me af wat de gevolgen zijn.

Wow, ik vraag me af wat de gevolgen zijn.

Dat klinkt meteen als of je de boel heel diep analyseert.

Maar maak je in het leven zo niet ontzettend vermoeiend,

altijd maar twijfelen, kersist Olga in dat verhaal over Wim Hof

zijt ook gewoon heel nuchter.

Het is toch gewoon een man met koud water?

Ah, ja, Olga had daar een prachtige nuchteren opmerking,

maar Rick gebruikte dat juist om te benadrukken

dat taal leren niet alleen maar woordje standp is.

Het is ook leren luisteren als een verhaal minder mooi of wat minder simpel wordt,

zoals bij die data van die idee.

Dat klopt helemaal, dus jouw actie voor deze sexy

zet bij het volgende verhaal in deze podcast,

sorry, deze verkening, even een ding beeldig vraagteken.

Vraag je zelf hard op af.

Wat leren we hiervan?

Goeie actie, laten we naar dat volgende verhaal gaan dan?

Ja, want we gaan het hebben over zorgen dicht bij huis.

We gaan naar een kille zaterdag ochtend in Friseland.

Jeroen staat daar in zijn zwembroek helemaal klaar voor een frisse duik in het meer.

Klingt koud?

Ja, best wel.

Maar zijn buurvrouw Ells, die houdt hem ineens tegen.

Er is PFAS gevonden in alle het vriesse water.

En PFAS, dat is een hele hard nekkige chemische stof.

Dus hup zijn veilige ochtendroutine is plotseling helemaal weg.

Dat is best wel schrikken als dat in je eigen zwemwater zit.

Precies.

En het wordt nog persoonlijker.

We hebben ook een heel in teamverhaal uit delft.

Vader Sander zit op de bank.

Hij leest op zijn tablet het vreselijke neus over Lihanna.

Dat is een elf jaarig meisje in Frankrijk dat helaas door een misdrijf om het leven is gebracht.

Heel verdrietig allemaal.

Heel naar nieuws.

Zeker.

En Sander kijkt op en hij besluit uit een enorme beschermingsdrang om onverwacht met zijn eigen elf jaar gedochter Venna

mee te lopen naar haar vriendinnetje.

Terwijl het maar tien minuten fietsen is.

Dit laat zo goed zien hoe abstract nieuws dat je dingen als...

internationale misdrijven of milieuvervuiling ineens heel tastbaar wordt en ook beangstigend.

Ja, het voelt als of je veilig in je warme huis zit en plotsling wijdt er via je tablet of je kranten...

eiskoude wind naar binnen.

Hoe bescherm jezelfdartegen?

Zoals Sander deed, je kunt de grote wereld natuurlijk niet in één dag veranderen.

Maar je kunt wel je eigen kleine omgeving in de gaten houden.

En als iemand in jou omgeving zeggen, kolea, dit soort verdrietig nieuws in het Nederlands met je deelt,

dan klap je als taalje er vaak dicht.

Je voelt de empathie wel, maar je kan de juiste, respectvolle worden niet vinden.

Ja, je bent zo bang om iets verkeerd te zeggen op een kwetsbaar moment.

De basis in die mensen dan vaak gebruiken is, dat is niet leuk.

Oei, dat is niet leuk, klingt wel heel op een vlakkig bij zulkzwaar nieuws.

Dat zeg je als het regent op je verjaarrag.

Precies, dat deckt de lading niet.

De upgrade is hier wat een ontzettend tristig situatie.

Dat thond meteen veel meer medeleven.

Of als je iemand's keuze steund, zoals Buurvrouw Els, die jueroen uit het water hield,

dat lijkt me een heel verstandige keuze voor nu.

Wat een ontzettend tristig situatie, dat is een hele mooie zin om paraten te hebben.

En jouw actie hierbij voor de luisteraar?

Led vandaag is op de melodie van je stem.

Als je medeleven toont met die zin, spreek hem dan net iets zachter en trager uit.

Probeer het maar eens.

Mooi.

Stem gebruikt doet zo veel in communicatie en over communicatie en actie gesproken.

We zagen nog meer menselijkheid in moeilijke tijden, we gaan naar heem steden.

Docent Rick en Bloemenverkoper Mees sluiten hun kraam na een arrestatie in de wijk.

Er was een dreiging bij een religieusgebouw.

Dat zorgt natuurlijk meteen voor heel veel spanning in zo'n buurt.

En wat doen ze?

Ze brengen samen witte tulpen als steun, zoals Vara de bakker het zo prachtig zei.

Nederlanders praten nou eenmaal beter met iets in een hand.

Dat is echt zo'n typische uitspraak prachtig.

Ja, he.

En we zagen iets vergelijkbaar in Zijsd.

Verpleeg kundige bram en lotten werken daar in een zwaar beveiligd centrum

voor mensen zonder geldige papieren.

Overgens, we blijven hier Strikneutraal, we delen puur wat er in de verhalen staat.

Zonder politieke stelling te nemen over het asielbeleid of de dreigingen.

Uiteraard.

Er was een rapport verschijnen over veel geweld en stress in dat centrum.

Maar te midden van al die stress zien we bram.

Hij behandelt de zere arm van bewoner aan meer, die prongelijk was geduurd.

En hij geeft hem heel kalem een koudcompress.

Ja, en dit is exacte connectie tussen bij de situaties.

Wanneer die hele grote systemen, zoals veiligheid in een stad of de zorg in een asielcentrum,

haperen, of onveilig voelen?

Ja, precies, als ze onveilig voelen, dan zijn het die hele kleine,

diep menselijke acties die ons al samenleving bij elkaar houden.

Maar wacht even, we zijn nu niet een beetje heel erg naiv.

Kunnen een bosje witte tulpen of een simpel koudcompress nou echt een antwoord zijn,

op zulke complexen en enorme problemen?

Nee, natuurlijk niet.

Ze veranderen het systemen absoluut niet,

maar zoals Rick later in de treinen zijn notitieboekje opschrijf,

luisteren, helpen, blijven.

Sons is zo'n klein simpel gebouw het enige,

maar eigenlijk ook het allersterkste wat we als mensen hebben.

Dat is waar.

En als luisteraar wil je soms ook helpen,

je ziet dat iemand het moeilijk heeft,

maar je weet gewoon niet hoe je dat in het Nederlands moet aanbieden,

zonder heel opdringerig te klinken.

Ja, je wilt niet overkomen alsof je je ermee bemoeit.

De basiszin is dan vaak heel direct, ik help jou.

Ik help jou.

Klinkt wel heel erg als een soort superheld die even de boel komt redden.

Precies, en dat kan voor de ander wat heftig zijn.

De vriendelijke, veel vloeiendere upgrade is,

geïnspireerd op varen en Rick,

we kunnen aardig zijn voor mensen die bang zijn.

Of als je direct tegen iemand zegt,

ik wil graag iets voor je betekenen.

Ik wil graag iets voor je betekenen.

Oh wow, die vind ik heel erg mooi.

Het is veel zachter dan ik lost het wel op.

Ja, het geeft de andere ruimte.

En jouw actie hier vindt het werkwoord in die zin, dus betekenen.

En bedenken hoe je deze hele zin vandaag nog in een appje of bericht je

naar een boomman of collega kunt sturen als kleingebaar.

Een hele tasbare actie, mooi.

En daarmee zijn we eigenlijk al weer aan het einde van deze diepgaande verkenning.

We hebben echt veel behandeld.

Ja, zeker, het was een flinke reis.

Absoluut, als luisterdien je echt een schouderklopje.

Je hebt vandaag niet alleen maar saaien wortjes geleerd.

Je bent echte diep te ingegaan over hoe Nederlanders zich voelen bij het nieuws.

Van die harde neider verzegen en heel kritisch nadenken tot op rechten zorg en menselijkheid tonen

met dat kouw compress.

En ik wil je er heel liefdevol aan een renneren.

Je Nederland zoeft echt niet perfect te zijn.

Nee, gelukkig niet.

Het gaat helemaal niet om een vlekkeloze grammatica.

Het gaat pure om de moed die je toont om verbinding te maken met de mensen om je heen.

Dat heb je heel mooi gezegd.

Ik wil jullie allemaal iets prikkelens mee geven om over na te denken.

De volgende keer dat jij daar bij de koffieautomaat of bij de bloemenkraam staat

en iemand begint ineens uit het niets over het nieuws,

bedenkt dan dat ze misschien helemaal niet op zoek zijn naar een feitelijke politieke discussie.

Hmm, precies.

Welke van onze upgradezinnen ga jij op dat moment gebruiken om echt contact te maken.

Denk daar maar eens over na.

Heel erg bedankt voor het luisteren en we zien elkaar de volgende keer.

Tot de volgende keer.