De Hongerspelen: Overleven of sterven in Panem

Stel je voor: jij bent twaalf jaar oud.

Of veertien.

Of zestien.

Op een ochtend sta je in een groot plein met honderden andere kinderen.

Iedereen is stil.

Iedereen is bang.

En dan roept iemand een naam op.

Misschien is het jouw naam.

Als dat zo is, moet jij naar het midden van het plein lopen.

En dan moet jij gaan vechten.

Niet voor een prijs.

Niet voor een trofee.

Maar voor je leven.

En er is maar één winnaar.

Welkom bij Boekisodes, de dagelijkse podcast van Dutch Fluency.

Ik ben Rick, en vandaag vertel ik je het verhaal van 'De Hongerspelen'.

Dit boek is geschreven door de Amerikaanse schrijfster Suzanne Collins en verscheen in tweeduizend acht.

Het is het eerste deel van een trilogie, dat wil zeggen, een reeks van drie boeken.

Maar dit eerste boek staat ook prima op zichzelf.

Het is spannend, het is ontroerend, en het laat je nadenken.

Klaar?

Dan beginnen we.

Het verhaal speelt zich af in de toekomst.

Niet in een mooie toekomst met vliegende auto's en gelukkige mensen.

Nee, in een donkere toekomst.

Het land heet Panem.

Panem ligt op de plek waar vroeger de Verenigde Staten waren.

Het land bestaat uit de Hoofdstad, die ze 'de Hoofdstad' noemen, en twaalf districten.

De Hoofdstad is rijk.

Heel erg rijk.

De mensen daar hebben mooie kleren, lekker eten en alles wat ze willen.

De districten zijn arm.

Sommige zijn heel arm.

De mensen in de districten werken hard, maar ze hebben weinig.

Ze hebben bijna geen eten.

Ze leven in angst.

Waarom leven ze in angst?

Omdat er lang geleden een opstand was.

De districten probeerden te vechten tegen de Hoofdstad.

Maar ze verloren.

En als straf, als herinnering dat ze nooit meer mogen proberen te winnen, organiseert de Hoofdstad elk jaar iets verschrikkelijks: de Hongerspelen.

De Hongerspelen zijn een wedstrijd.

Elk district moet twee kinderen sturen, een jongen en een meisje, tussen twaalf en achttien jaar oud.

Deze kinderen heten 'tributen'.

De vierentwintig tributen worden naar een grote arena gebracht.

Die arena kan een bos zijn, een woestijn, een berg, alles is mogelijk.

En dan moeten ze vechten.

Ze moeten vechten totdat er maar één iemand over is.

De laatste persoon die nog leeft, wint.

En die winnaar krijgt eten, geld en roem voor zijn district.

Nu weet je waar het verhaal over gaat.

Maar wie zijn de mensen in dit verhaal?

Onze hoofdpersoon heet Katniss Everdeen.

Ze is zestien jaar oud en woont in District Twaalf.

District Twaalf is een van de armste districten.

De mensen daar werken in de mijnen, dat zijn diepe gaten in de grond waar ze kolen uit halen.

Katniss woont met haar moeder en haar jongere zusje Prim.

Prim is twaalf jaar oud.

Ze is lief en zacht en Katniss houdt heel veel van haar.

Katniss is sterk.

Ze is slim.

Ze kan heel goed jagen, dat wil zeggen, ze gaat het bos in en vangt dieren voor eten.

Dit is eigenlijk verboden, maar ze doet het toch, want anders heeft haar familie niets te eten.

Ze kan ook heel goed schieten met een pijl en boog.

Dit wordt later heel belangrijk.

Dan is er Peeta Mellark.

Hij is ook zestien jaar oud en ook uit District Twaalf.

Zijn vader heeft een bakkerij.

Peeta is vriendelijk en eerlijk.

Hij kan goed praten met mensen.

Hij is verliefd op Katniss, maar Katniss weet dat nog niet.

En dan is er Haymitch Abernathy.

Hij is de enige winnaar van de Hongerspelen die ooit uit District Twaalf is gekomen.

Hij is nu een oude, dronken man.

Maar hij is slim.

Hij wordt de begeleider van Katniss en Peeta, dat wil zeggen, hij helpt hen om te overleven.

Nu gaan we het verhaal vertellen.

We beginnen op een dag die 'de Oogst' heet.

Dat is de dag waarop de namen worden opgeroepen.

Katniss staat in het plein van District Twaalf.

Ze is nerveus.

Haar naam staat meerdere keren in de pot, want arme kinderen kunnen extra kansen nemen voor meer eten.

Maar ze hoopt dat haar naam niet wordt opgeroepen.

Ze hoopt vooral dat de naam van Prim niet wordt opgeroepen.

Prim doet voor de eerste keer mee.

Haar naam staat maar één keer in de pot.

De vrouw die de namen opnoemt heet Effie Trinket.

Ze is vrolijk en kleurrijk, ze komt uit de Hoofdstad.

Ze steekt haar hand in de pot voor de meisjes en trekt een papiertje eruit.

Ze leest de naam voor.

"Primrose Everdeen." Katniss voelt haar hart stoppen.

Prim.

Haar kleine zusje.

Ze kijkt naar Prim, die naar voren loopt, bleek en bang.

En dan doet Katniss iets wat niemand verwacht.

Ze roept: "Ik meld me aan!

Ik ga in haar plaats!" Dit mag.

Als iemand zich vrijwillig meldt, mag die persoon het tribute worden.

Maar in de arme districten doet bijna niemand dit, want niemand wil gaan.

Katniss doet het wel.

Ze gaat in de plaats van haar zusje.

Ze omhelst Prim snel en dan staat ze in het midden van het plein.

Ze is nu een tribute van de Hongerspelen.

Dan wordt de naam van de jongen opgeroepen.

Het is Peeta Mellark.

Katniss en Peeta kijken elkaar aan.

Ze kennen elkaar een beetje.

Ooit, jaren geleden, gaf Peeta haar een stuk brood toen ze bijna dood van de honger was.

Ze heeft dat nooit vergeten.

Ze worden allebei op een trein gezet naar de Hoofdstad.

De trein is luxe, er is veel eten.

Haymitch is ook op de trein.

Hij is dronken.

Maar Katniss praat met hem en hij begint haar te helpen.

Hij zegt: "Je moet er goed uitzien.

Je moet mensen laten houden van jou.

Sponsors zijn belangrijk." Sponsors zijn rijke mensen uit de Hoofdstad die cadeautjes kunnen sturen naar tributen in de arena.

Medicijnen, eten, wapens.

Een sponsor kan je leven redden.

In de Hoofdstad worden Katniss en Peeta klaargemaakt voor de spelen.

Ze krijgen mooie kleren.

Er is een groot feest.

Er zijn interviews op televisie.

Iedereen in Panem kijkt naar de Hongerspelen op tv.

Het is vermaak voor de rijke mensen in de Hoofdstad.

Tijdens het interview zegt Peeta iets verrassends.

Hij zegt dat hij verliefd is op Katniss.

Katniss is boos.

Ze denkt dat hij dit doet om haar zwak te laten lijken.

Maar Haymitch legt uit dat dit juist slim is.

Als mensen denken dat Peeta en Katniss verliefd zijn, vinden ze hen sympathiek.

Dan krijgen ze meer sponsors.

Katniss begrijpt het spel nu beter.

Dan beginnen de spelen.

De vierentwintig tributen staan op een grote cirkel.

In het midden liggen wapens en eten.

Dit heet de Hoorndes des Overvloeds.

Het is gevaarlijk om daarheen te lopen, want andere tributen wachten daar ook.

Katniss besluit snel weg te rennen naar het bos.

Ze pakt onderweg een rugzak.

Ze hoort mensen schreeuwen achter haar.

Ze rent door.

In de arena is Katniss alleen.

Ze klimt in bomen om te slapen.

Ze zoekt water.

Ze gebruikt haar jachtvaardigheden om te overleven.

Ze is goed in dit soort dingen.

Maar er is een groep gevaarlijke tributen.

Ze werken samen.

Ze heten de Carrière-tributen.

Dit zijn kinderen uit de rijkere districten, District Een en District Twee.

Ze trainen al hun hele leven voor de Hongerspelen.

Ze zijn sterk en gevaarlijk.

En Peeta is bij hen.

Katniss begrijpt niet waarom.

Op een nacht klimt Katniss in een boom en ziet ze de Carrières onder haar.

Ze kan niet ontsnappen.

Maar dan ziet ze iets.

In een andere boom zit een meisje.

Ze heet Rue.

Prim is twaalf jaar oud, net als Prim.

Ze is klein maar slim.

Katniss wijst naar een nest van wespen boven de Carrières.

Gevaarlijke wespen, die in het boek 'Tracker Jackers' worden genoemd.

Katniss snijdt het nest door en het valt op de Carrières.

Katniss en Rue rennen weg.

Maar Katniss wordt ook gestoken.

Ze valt uit de boom en wordt ziek van het gif.

Rue helpt haar.

Ze zoekt medicijnplanten en legt ze op de steken van Katniss.

Langzaam wordt Katniss beter.

Katniss en Rue worden vriendinnen.

Ze maken een plan samen.

Rue vertelt waar de Carrières hun eten bewaren.

Als ze dat eten vernietigen, worden de Carrières zwakker.

Katniss gaat naar de voorraad en vernietigt die.

Ze ontsnapt.

Maar als ze terugkomt, vindt ze Rue.

Rue is gevangen in een net.

Een andere tribute, een jongen, heeft haar gevangen.

Hij steekt Rue met een speer.

Katniss schiet de jongen neer met haar pijl en boog.

Maar het is te laat voor Rue.

Rue sterft in de armen van Katniss.

Katniss is verdrietig.

Ze zingt een liedje voor Rue terwijl ze sterft.

Dan legt ze bloemen om Rue heen.

Het is een teken van respect.

En het is ook een teken van verzet, van protest, tegen de Hongerspelen.

Dan wordt er een aankondiging gedaan.

Een stem zegt: "Er is een verandering in de regels gekomen.

Dit jaar kunnen twee tributen winnen, als ze allebei uit hetzelfde district komen." Katniss denkt meteen aan Peeta.

Ze gaat hem zoeken.

Ze vindt hem bij een rivier.

Hij is gewond.

Zijn been is heel erg ziek.

Ze verbergen zich en Katniss zorgt voor hem.

Ze spelen het spel van de verliefde stel.

Ze kussen elkaar.

Ze doen alsof ze heel erg verliefd zijn.

De mensen thuis vinden dit prachtig.

De sponsors sturen medicijnen.

Met de medicijnen wordt Peeta beter.

Maar er zijn nog andere tributen.

De gevaarlijkste zijn de Carrières.

En er is een grote, sterke man die 'Cato' heet.

Hij is de gevaarlijkste van allemaal.

Aan het einde zijn er nog maar drie tributen over: Katniss, Peeta en Cato.

Dan komt er iets verschrikkelijks de arena in: grote, gemuteerde dieren.

Dat wil zeggen, dieren die door mensen zijn veranderd en gevaarlijker zijn gemaakt.

Ze jagen op de drie tributen.

Katniss en Peeta klimmen op een groot platform.

Cato klimt ook.

Cato grijpt Peeta en houdt hem vast als een schild.

Als Katniss schiet, laat hij Peeta los.

De dieren pakken Cato.

Het duurt lang voordat hij sterft.

Katniss schiet hem neer om zijn pijn te stoppen.

Nu zijn alleen Katniss en Peeta nog over.

Ze wachten op de aankondiging dat ze gewonnen hebben.

Maar die aankondiging komt niet.

Dan zegt de stem: "Sorry, de verandering van de regels is teruggedraaid.

Er kan maar één winnaar zijn." Katniss en Peeta kijken elkaar aan.

Ze weigeren te vechten.

Katniss heeft een idee.

Ze pakt de giftige bessen die ze eerder in de arena heeft gevonden.

Ze geeft de helft aan Peeta.

Ze zeggen tegelijkertijd dat ze de bessen zullen opeten.

Als ze allebei sterven, is er geen winnaar.

En de Hoofdstad wil een winnaar.

Ze hebben de Hoofdstad in een hoek gedreven.

Op het laatste moment roept de stem: "Stop!

Wacht!

De winnaars van de Tweeenzeventigste Hongerspelen zijn Katniss Everdeen en Peeta Mellark uit District Twaalf!" Ze hebben gewonnen.

Ze zijn allebei levend.

Maar als ze later in de trein zitten, op weg naar huis, vertelt Haymitch aan Katniss dat ze iets gevaarlijks heeft gedaan.

Ze heeft de Hoofdstad voor gek gezet.

Ze heeft laten zien dat de regels kunnen worden gebroken.

De leider van Panem, President Snow, is niet blij.

Katniss heeft een kleine opstand begonnen.

En dat zal gevolgen hebben.

Wat zegt dit boek over de wereld?

Wat wil Suzanne Collins ons vertellen?

Het eerste thema is macht.

In Panem heeft de Hoofdstad alle macht.

Ze gebruiken die macht om mensen bang te maken.

De Hongerspelen zijn er niet alleen om te straffen.

Ze zijn er ook om te laten zien wie de baas is.

Als je kinderen van mensen kunt afpakken en ze kunt laten sterven op televisie, dan laat je zien dat je alles kunt doen.

Mensen die bang zijn, vechten niet terug.

Dit is een verhaal over hoe macht werkt in een oneerlijke wereld.

Het tweede thema is media en vermaak.

De Hongerspelen zijn een tv-show.

De mensen in de Hoofdstad kijken ernaar alsof het een sport is.

Ze vinden het leuk.

Ze stemmen op hun favoriete tribute.

Dit klinkt misschien ver weg, maar Collins schreef dit boek deels als reactie op de realityshows die ze op televisie zag.

Shows waar mensen tegen elkaar strijden voor vermaak van het publiek.

Ze vroeg zich af: hoe ver kan dit gaan?

Hoe ver laten mensen het gaan als het vermaak is?

Het derde thema is overleven en keuzes.

Katniss maakt de hele tijd moeilijke keuzes.

Ze meldt zich aan voor de Hongerspelen om haar zusje te redden.

Ze maakt vriendschap met Rue, ook al weet ze dat Rue misschien haar vijand is.

Ze zorgt voor Peeta, ook al weet ze niet of ze hem vertrouwt.

Elke keuze kost haar iets.

Dit boek laat zien dat overleven niet alleen gaat over sterk zijn.

Het gaat ook over wie je wilt zijn.

Het vierde thema is verzet.

Katniss is niet van plan een rebel te zijn.

Ze wil gewoon haar familie beschermen.

Maar door kleine dingen, zoals bloemen leggen bij Rue, of bessen eten om de regels te breken, wordt ze een symbool.

Een symbool is iets wat voor iets anders staat.

Katniss staat voor hoop.

En hoop is gevaarlijk voor mensen die macht willen houden.

Dit boek verscheen in tweeduizend acht, maar de thema's zijn vandaag nog steeds relevant.

Dat wil zeggen, ze zijn nog steeds belangrijk en herkenbaar.

We zien overal in de wereld landen waar mensen weinig vrijheid hebben.

We zien media die mensen manipuleren.

We zien grote verschillen tussen rijk en arm.

Collins heeft een verhaal geschreven dat voelt als een avontuur, maar ook als een spiegel.

Je kijkt naar Panem en je denkt: dit lijkt ergens op.

Hoe eindigt het boek?

Katniss en Peeta komen thuis in District Twaalf.

Ze worden ontvangen als helden.

Iedereen is blij.

Maar Katniss voelt zich niet blij.

Ze weet dat er gevaar komt.

President Snow is boos op haar.

En Peeta is boos op haar, omdat hij heeft ontdekt dat haar liefde voor hem niet helemaal echt was.

Of was het toch echt?

Katniss weet het zelf ook niet goed.

Dit is het einde van het eerste boek.

Maar het is duidelijk dat het verhaal nog niet klaar is.

Er komen twee boeken meer: 'Vlam' en 'Spotgaai'.

In die boeken wordt Katniss steeds meer een symbool van de opstand.

Maar dat is een verhaal voor een andere keer.

Waarom is dit boek de moeite van het luisteren waard?

Omdat het je meteen pakt.

Al op de eerste pagina wil je weten wat er gaat gebeuren.

Omdat Katniss een echte persoon voelt.

Ze is niet perfect.

Ze maakt fouten.

Ze is bang.

Maar ze doet wat ze moet doen.

En omdat dit boek je laat nadenken.

Over macht.

Over eerlijkheid.

Over wat jij zou doen als jij in haar schoenen stond.

'De Hongerspelen' is meer dan een spannend verhaal.

Het is een verhaal over wie wij zijn als mensen.

En dat maakt het tijdloos.

Dat wil zeggen, het is altijd interessant, ook over twintig of vijftig jaar.

Ik hoop dat je deze Boekisode leuk vond.

Als je de volledige transcript wilt lezen, ga dan naar dutchfluency.com slash transcripts.

Tot de volgende keer, bij Dutch Fluency.

Tot de volgende keer, bij Dutch Fluency.

En voor je gaat, wil ik nog iets vertellen over Suzanne Collins, de schrijfster van dit boek.

Ze heeft ook andere boeken geschreven, maar 'De Hongerspelen' is haar bekendste werk.

Ze kreeg het idee voor het verhaal toen ze op een avond zappen was.

Ze zag beelden van een realityprogramma en toen kwamen er beelden van een oorlog voorbij.

Die twee dingen bleven in haar hoofd zitten.

Wat zou er gebeuren als we die twee samenvoegen?

Zo ontstond het idee van een spel waar mensen vechten voor hun leven en andere mensen kijken voor hun plezier.

Dat is een sterk idee, en het maakt het boek bijzonder.

Nu denk je misschien: is dit een boek voor jongeren of voor volwassenen?

Het antwoord is: voor allebei.

Het is geschreven voor jongeren, maar veel volwassenen lezen het ook graag.

Waarom?

Omdat het gaat over dingen die voor iedereen belangrijk zijn.

Het gaat over overleven, over kiezen tussen goed en fout, en over de vraag hoe ver je gaat om te krijgen wat je wilt.

Soms is er geen makkelijk antwoord.

Katniss maakt keuzes die niet altijd goed zijn, maar ze doet het om te overleven.

Daarom kunnen we haar begrijpen, ook al zijn we het niet altijd met haar eens.

Een ander belangrijk thema in het boek is de macht van de media.

De Spelen worden live op televisie uitgezonden.

Iedereen in Panem kijkt.

De mensen in het Capitool kijken met veel plezier.

Ze vinden het spannend en mooi.

De mensen in de districten kijken met angst, maar ze moeten kijken.

Dat is een regel.

Zo laat Suzanne Collins ons zien hoe machtige mensen media kunnen gebruiken om hun macht te behouden.

Ze laten de mensen vermaak zien, zodat ze niet denken aan de echte problemen.

Dat is een slimme manier om mensen stil te houden.

En het is een thema dat vandaag nog steeds belangrijk is.

Want wij kijken ook veel naar televisie en naar het internet.

We moeten ons afvragen: wie beslist wat we zien?

En waarom?

Ook het idee van hoop is heel sterk in dit boek.

Katniss heeft niet veel hoop.

Haar leven is hard.

Ze heeft haar vader verloren.

Haar moeder is zwak.

Ze is zelf verantwoordelijk voor haar zusje Prim.

Toch geeft ze niet op.

En als ze opstaat als eerbetoon, wordt ze een symbool.

Niet omdat ze dat wil, maar omdat ze iets doet wat niemand durft.

Ze weigert om alleen maar een slachtoffer te zijn.

Ze speelt het spel, maar ze speelt het op haar eigen manier.

Daardoor geeft ze hoop aan andere mensen.

Ze laat zien dat verzet mogelijk is, ook al ben je klein en zwak.

Dat is een mooie boodschap.

Je kunt groter zijn dan je denkt, als je sterk blijft geloven in wat juist is.

Nu denk je misschien: moet ik de andere boeken ook lezen of horen?

Ja, dat zeker.

Maar luister eerst goed naar dit boek.

Het eerste boek is al heel compleet.

Het heeft een begin, een midden en een eind.

Katniss en Peeta winnen de Spelen, maar de prijs is hoog.

Ze zijn bang.

Ze weten niet wat er komt.

En wij ook niet.

Dat maakt dat je wilt doorlezen.

Het tweede boek, 'Vlam', gaat verder waar dit boek stopt.

Het wordt nog spannender, omdat de mensen beginnen te vechten tegen het Capitool.

En het derde boek, 'Spotgaai', laat zien wat oorlog echt betekent.

Het is niet heldhaftig.

Het is vies, zwaar en verdrietig.

Maar het is wel eerlijk.

De Hongerspelen is dus niet zomaar een avonturenverhaal.

Het is een verhaal over de wereld waarin we leven.

Of beter gezegd, over de wereld die we misschien krijgen als we niet oppassen.

Het is een waarschuwing.

Maar het is ook een verhaal over liefde, vriendschap en opoffering.

Katniss is niet perfect.

Ze twijfelt, ze is bang, en ze maakt fouten.

Maar juist daardoor is ze echt.

En dat is waarom we haar zo goed begrijpen.

Als je dit boek nog niet kent, hoop ik dat je het nu gaat lezen of beluisteren.

En als je het al kent, misschien is nu een goed moment om het nog een keer te doen.

Je zult iets nieuws ontdekken.

Dat is het mooie van een goed boek.

Het blijft je iets geven, elke keer weer.

Deze Boekisode is een onderdeel van een serie bij Dutch Fluency.

We bespreken elke keer een ander boek, op een rustig tempo en in duidelijk Nederlands.

Zo kun je je taal verbeteren en tegelijkertijd genieten van mooie verhalen.

En vergeet niet: je kunt de transcript lezen op dutchfluency.com slash transcripts.

Daar staat alles wat je hier hoort.

Bedankt dat je geluisterd hebt naar deze Boekisode over 'De Hongerspelen'.

Ik hoop dat je iets hebt geleerd, over het boek en over de Nederlandse taal.

Oefenen is belangrijk, en boeken zijn een geweldige manier om dat te doen.

Schrijf of spreek gerust over wat je hebt gehoord.

Hoe vond jij Katniss?

Zou jij ook zo sterk kunnen zijn?

Het zijn vragen om over na te denken.

Of je kunt ze bespreken met een vriend.

Tot slot wil ik je nog één ding meegeven.

Of je nu een boek leest, een film kijkt, of gewoon praat met mensen, blijf nieuwsgierig.

Blijf vragen stellen.

En blijf oefenen met Nederlands.

Want elke stap is een stap vooruit.

Dit was Dutch Fluency.

Ik wens je een fijne dag en veel succes met je taalreis.

Tot de volgende keer, bij Dutch Fluency.

Doe het goed, en vergeet niet: verhalen zijn de beste manier om de wereld te begrijpen.

En jij bent nu een deel van dat verhaal.

Daar heb ik niets meer aan toe te voegen.

Bedankt en tot ziens.