Terug naar de Derde Verdieping

Ik ben Rick, een leraar uit Den Haag, en ik dacht altijd dat mijn werk vooral bestond uit uitleggen, luisteren en soms doen alsof ik niet zie dat iemand huiswerk op zijn telefoon zoekt.

Maar op een dinsdagavond belde Mina, een oud-cursist van mij uit Amsterdam-Osdorp, en toen werd taal ineens iets heel anders.

Geen oefening met bijzinnen, maar een manier om rustig te blijven. ‘Rick,’ zei ze, ‘we mogen straks misschien terug naar huis.

Ze zeggen dat de woningen weer veilig zijn.’ Op de achtergrond hoorde ik piepende sportschoenen op een vloer.

Ze zat in een sporthal, samen met andere bewoners uit haar flat.

De avond ervoor was er een explosie geweest bij de ingang van het gebouw.

Ramen waren kapotgesprongen, deuren waren ontzet en de bewoners waren snel naar buiten gebracht.

Niemand uit haar portiek was ernstig gewond geraakt, maar de schrik had zich overal vastgezet, in jassen, stemmen en plastic bekertjes koffie.

Ik reed naar Osdorp, omdat Mina geen familie in de buurt had en omdat ik, eerlijk gezegd, ook nieuwsgierig was.

Een leraar noemt dat graag maatschappelijke betrokkenheid.

Mijn neef noemt het bemoeienis met benzinekosten.

In de sporthal rook het naar koffie, natte schoenen en mandarijnen.

Aan een lange tafel zat Mina met haar buurman Henk, een man met een grijze snor en een tas vol kamerplanten.

Hij had drie planten meegenomen toen hij het huis moest verlaten. ‘Mensen redden hun paspoort,’ zei hij. ‘Ik red mijn geraniums.

Ieder zijn administratie.’ Mina lachte kort.

Ze droeg een dikke blauwe trui en hield haar sleutelbos in haar hand, alsof de sleutels konden bewijzen dat haar gewone leven nog bestond.

Naast haar zat Yara, een meisje van tien, met een schrift op schoot.

Ze tekende de flat als een groot rechthoekig dier met heel veel ogen. ‘Heeft de muur pijn?’ vroeg Yara ineens.

Henk keek naar zijn planten.

Mina keek naar mij, alsof ik als taalleraar ook verstand moest hebben van muren met gevoelens. ‘Muren voelen geen pijn,’ zei ik. ‘Maar mensen wel.

Daarom wordt er eerst goed gekeken of iedereen veilig terug kan.’ Even later kwam een medewerker van de gemeente de hal binnen.

Hij had een geel hesje aan en een map onder zijn arm.

Hij sprak helder, maar zijn zinnen waren zo netjes dat ze bijna glommen.

De gasleiding was afgesloten en getest.

De trappen, vloeren en muren waren bekeken door technische onderzoekers.

Er was schade, maar niet op een manier die direct gevaar gaf voor de meeste woningen.

Bewoners van de derde tot en met de achtste verdieping mochten terug, als zij dat wilden.

Een paar huizen dicht bij de ingang zouden nog dicht blijven. ‘Als u teruggaat,’ zei hij, ‘kunt u schrikken van de geur, het glas en de sporen van rook.

Er zijn mensen aanwezig die kunnen helpen.’ Een vrouw achter ons stak haar hand op. ‘En als mijn zoontje vannacht niet durft te slapen?’ De man zweeg even.

Dat was misschien zijn beste antwoord van de avond, want niet alles past in een map.

Daarna zei hij dat er opvang mogelijk bleef voor wie niet terug wilde.

Ook zou er de volgende dag iemand komen praten met bewoners die vragen hadden.

Mina kneep in haar sleutelbos. ‘Ik wil naar huis,’ zei ze zacht. ‘Maar ik wil ook dat thuis weer gewoon voelt.’ ‘Dat kan even duren,’ zei ik. ‘Gewoon is soms traag.

Het komt niet met een sirene, maar met thee, sokken en een werkende lamp.’ We liepen samen naar de flat.

Buiten was de lucht koud en helder.

Blauwe lampen kleurden de straat, en achter de hekken stonden mensen te kijken alsof de flat een televisieprogramma was.

Iemand maakte een foto.

Henk bromde dat sommige mensen pas betrokken zijn als ze kunnen inzoomen.

Bij de ingang lag nog fijn glas tussen de stoeptegels.

Het kraakte onder de schoenen van een agent.

Binnen rook het naar rook en schoonmaakmiddel.

In het trappenhuis hingen briefjes met pijlen.

De lift deed het niet, dus liepen we naar de derde verdieping.

Henk droeg zijn planten alsof hij een prijsuitreiking had gewonnen.

Voor Mina’s deur bleef ze staan.

Er zat een wit kaartje op met de tekst: gecontroleerd en vrijgegeven.

Ze las het twee keer.

Toen stak ze de sleutel in het slot.

De deur klemde een beetje, maar ging open.

Haar woonkamer was bijna normaal.

Dat maakte het vreemd.

De bank stond op dezelfde plek.

De gele lamp naast het raam brandde nog.

Op de vensterbank lagen kleine stukjes glas als ijs in de zon.

Een fotolijstje was omgevallen.

In de keuken stond een pan met rijst van gisteren, een klein drama met de geur van een vergeten dinsdag. ‘Ik had gedacht dat alles anders zou zijn,’ zei Mina. ‘Soms is het ergste juist dat bijna alles hetzelfde lijkt,’ antwoordde ik.

Yara kwam met haar moeder binnen, die boven Mina woonde.

Het meisje keek naar de scheur in het pleisterwerk bij de gang. ‘Dus de muur leeft niet,’ zei ze, ‘maar hij heeft wel een litteken.’ ‘Dat is een goede zin,’ zei ik. ‘Die mag je bewaren.’ Mina zette water op voor thee.

De waterkoker maakte een zacht klikgeluid, daarna begon hij te ruisen.

Dat geluid deed meer voor haar dan alle officiële uitleg van die avond.

Henk zette zijn geraniums weer op het balkon en sprak ze streng toe: ‘Niet wennen aan luxe opvang, dames.’ Toen hoorden we een miauw uit de slaapkamer.

Mina rende erheen en kwam terug met Basiel, haar rode kat, die blijkbaar de hele tijd in de wasmand had gezeten.

Hij keek beledigd, alsof de hele explosie speciaal was geregeld om zijn slaap te storen.

Mina begon te huilen en te lachen tegelijk.

Ze hield de kat vast, terwijl buiten nog mensen praatten en ergens beneden een bus remde.

De flat was niet genezen, niet helemaal.

Maar er was licht, er was thee en er was een kat met een mening.

Voor die avond was dat genoeg.

Tot de volgende keer.