Dertien uur op het toilet: een politicus, een koevoet en zen

De deur gaat achter je dicht. En dan gaat hij niet meer open.

13 uur lang. Dat over kwam een belgische politicus.

Vandaag praten we erover.

Dertien uur op een toilet? Mijn goede heer.

In mijn tijd zouden we dat een beproeving noemen.

Maar vertel, Tim, wat is er precies gebeurd in dat verre jaar 2026?

Nou Pieter, het gaat om Frédéric Erens, een politicus in het Vlaams Parlement in Brussel.

Hij had een vergadering, wilde snel naar de wc, en toen hij weg wilde, zat het slot vast.

Een onderdeel brak af.

Een slot dat breekt op het moment dat gij erachter zit.

Dat is als een schip dat in de haven zinkt.

En had hij geen telefoon bij zich? In mijn tijd stuurden we een loopjongen.

Precies, hij had een telefoon op zijn bureau laten liggen.

Voor één keer, zei hij. Dus geen berichtjes, geen hulp.

Hij bonkte op de deur, maar zijn collega's waren al naar huis.

Dus daar zat hij, alleen met zijn gedachten.

In 1850 zou een koopman als ik een grootboek mee hebben genomen.

Maar goed, hij had niets. Hoe hield hij het vol?

Hij zei, ik ging nadenken en vooral Zen zijn.

Dat betekent heel rustig blijven, geen paniek.

Hij probeerde te slapen, maar de ruimte was te klein, dus hij bleef wakker.

Zen? In mijn tijd noemden we dat berusting. Maar goed, hij bleef kalm.

En toen, ik neem aan dat er uiteindelijk iemand kwam.

Ja, rond zes uur 's ochtends ging het licht aan. De schoonmaakster vond hem.

Hij zei: okay, de redding is nabij. Maar zij kon de deur ook niet openen, dus kwam de militaire politie.

De militaire politie met een koevoet! Dat is een zwaar ijzeren gereedschap.

In mijn tijd gebruikten we dat om kisten open te breken.

Nu dus voor een toiletdeur. Voelde hij zich niet vernederd?

Hij bleef nuchter. Dat betekent: rustig en praktisch.

Hij zei, het heeft geen zin om je te ergeren, het had iedereen kunnen overkomen.

Hij moest wel naar het ziekenhuis, want hij had zuurstofgebrek.

Zuurstofgebrek? Te weinig frisse lucht. Dat begrijp ik.

In een kleine ruimte zonder beweging komt geen nieuwe lucht.

Hij heeft zelfs gaten in de deur gemaakt met een metalen voorwerp. Vindingrijk.

Zeker. En luisteraar, denk eens na: wat zou jij doen?

Geen telefoon, geen ramen, dertien uur.

Zou jij ook zen blijven? Of zou je in paniek raken?

Je kunt het bespreken op nieuwsdoordetijd.com.

Laat mij één woord uitlichten, benarde situatie.

Dat betekent een moeilijke en vervelende toestand.

Bijvoorbeeld, hij zat in een benarde situatie op het toilet.

Wij kunnen ook in een benarde situatie zitten, toch Tim?

Zeker, Pieter.

En vandaag leren we de uitdrukking: zich bevinden in een benarde situatie.

Simpele zin: Ik bevind me in een benarde situatie.

Betere zin: De politicus bevond zich dertien uur lang in een benarde situatie op het toilet.

Mooi, en wat deed hij nog meer?

Hij zei dat hij bleef nadenken.

In 1850 zou ik hebben gebeden. Maar goed, ieder zijn manier. Had hij geen honger of dorst?

Daar zegt hij niets over.

Maar hij had wel zuurstofgebrek, dus frisse lucht was het grootste probleem.

De aanvoer van verse lucht werkt alleen als er beweging is in de toiletruimte.

Dat is een technisch detail.

Een toilet dat alleen lucht geeft als je beweegt, dat is een slecht ontwerp.

In mijn tijd hadden we gewoon een emmer en een raam.

Vooruitgang is niet altijd beter, mijn goede heer.

Oneens, Pieter. In 2250 hebben we zelfreinigende toilets met noodluiken.

Maar goed, die had hij niet, laten we doorgaan.

Hij mocht na controle naar huis. En hij bleef er rustig onder.

Dat siert hem.

Nuchter blijven in een benarde situatie.

Dat is een deugd.

Maar laten we het gesprek even onderbreken.

Luisteraar, blijf bij ons.

Straks praten we verder over wat dit verhaal ons leert.

Welkom terug, Luisteraar.

Pieter en ik zaten net midden in het verhaal van de Belgische politicus die dertien uur op het toilet vastzat.

We hadden het over zuurstofgebrek en over nuchter blijven.

Nu wil ik even stil staan bij iets anders.

Waarom dit verhaal eigenlijk zo herkenbaar is?

Herkenbaar?

In 1850 zou een man die dertien uur op een toilet vastzat...

...een groot schandaal zijn.

De kranten zouden er uitgebreid over schrijven.

Maar ja, wij hadden geen telefoons en geen sloten die zomaar blokkeren.

Wij hadden eenvoudige grendels.

Precies Pieter, en dat is meteen het eerste moeilijke woord dat ik wil uitleggen.

Een schandaal.

Dat is een gebeurtenis die veel ophef veroorzaakt en waar mensen over praten.

Simpele zin: Het was een schandaal.

Betere zin: De politicus veroorzaakte per ongeluk een klein schandaal.

Een schandaal.

Maar goed, laten we eerlijk zijn: deze man deed niets verkeerd.

Hij zat gewoon vast, dat overkomt iedereen.

In mijn tijd zouden we zeggen: het is een beproeving.

Een beproeving is een moeilijke situatie die je moet doorstaan.

Mooi woord, beproeving.

Dat past goed. En hij doorstond die beproeving met veel geduld.

Hij bleef kalm, zen zelfs.

Dat is bijzonder.

De meeste mensen zouden in paniek raken, maar hij niet.

Hij zei: Het heeft geen zin om je te ergeren. Dat is een wijze les.

Zich ergeren heeft geen zin.

In 1850 zouden we zeggen: wat baat het de mens te klagen?

Maar goed, ik wil nog iets vragen.

Je zei dat de militaire politie de deur met een koevoet openbrak.

Wat is een koevoet precies?

Een koevoet is een stuk gereedschap.

Je gebruikt het om iets open te wrikken.

Bijvoorbeeld een deur of een kist.

Het is een lange metalen staaf met een plat uiteinde.

Simpele zin.

Hij gebruikte een koevoet.

Betere zin.

De politie opende de deur met een koevoet.

Ah, dus een soort breekijzer.

In mijn tijd hadden we ook zulke werktuigen.

Maar dan van ijzer. Een koevoet.

Weer wat geleerd.

Nu Tim, ik wil het nog even hebben over het leerpunt van vandaag.

Ja, het over de uitdrukking: zich bevinden in een benarde situatie.

Ja, precies.

En daar hoort ook een grammaticale structuur bij.

We zeggen zich bevinden in.

Dat is een wederkeerend werkwoord.

Je moet het woordje zich gebruiken.

Simpele zin.

Ik bevind me in een benarde situatie.

Betere zin.

De politicus bevond zich dertien uur lang in een benarde situatie.

Dus het werkwoord is zich bevinden.

Ik bevind mij.

Jij bevindt u.

Hij bevindt zich.

Dat is duidelijk.

Maar waarom zeg je jullie in 2250 niet gewoon?

Ik ben in een benarde situatie.

Dat is toch veel eenvoudiger.

Goede vraag, Pieter.

In 2250.

Zeggen we dat soms ook.

Maar 'zich bevinden' klinkt formeler en preciezer.

Het betekent dat je ergens bent, maar ook dat je er niet zo maar weg kunt.

Het heeft een gevoel van vast zitten.

Daarom past het zo goed bij dit nieuws.

Ik begrijp het.

Het is een uitdrukking die de ernst van de situatie benadrukt.

Zoals een schip dat vastloopt op een zandbank.

Hij bevindt zich in een benarde situatie.

Mooi.

Laten we nog even teruggaan naar de man zelf.

Hij zei dat hij bleef nadenken en zen zijn.

Ja.

En dat is opmerkelijk.

Hij had geen telefoon, geen boek, geen eten of drinken.

Alleen maar zijn gedachten.

13 uur lang.

Dat is een lange tijd.

Kun jij dat voorstellen, Pieter.

13 uur in een klein hoekje.

Zonder afleiding.

In 1850 gebeurde dat wel vaker.

Zeelieden zaten maanden op een schip.

Gevangenen zaten jaren in een cel.

Maar 13 uur op een toilet is toch anders.

Ik zou begraven hebben opgezegd.

En dan hebben we gewacht.

Maar hij bleef kalm.

Dat siert hem.

En hij zei ook, het had iedereen kunnen overkomen.

Dat is een mooie houding.

Hij geeft niemand de schuld.

Niet de architect, niet de schoonmaakster.

Niet zijn collega's die al weg waren.

Hij blijft nuchter.

Dat woord, nuchter, betekent, rustig en zonder overdrijven.

Nuchter.

Ja.

In mijn tijd zouden we zeggen, hij is een bedaard man.

Bedaard betekent hetzelfde.

Maar goed.

Ik wil nog een ding weten.

Je zei dat hij gaten in de deur maakte.

Met een metalen voorwerp uit het toilet.

Wat voor voorwerp was dat?

Dat vertelt het nieuws niet precies.

Misschien een pijpje of een houder.

Maar het maakt niet uit.

Het belangrijkste is dat hij bleef proberen om lucht te krijgen.

Hij bleef actief.

En dat is een les.

Zelfs in een benarde situatie,

kun je kleine dingen doen om te overleven.

Kleine daden.

Kleine daden van verzet.

In 1850 zou een man in een vast gelopen lift ook proberen te ontsnappen.

Maar goed.

Laat het leerpunt nog even samenvatten.

We hebben geleerd.

Zich bevinden in een benarde situatie.

En we hebben twee voorbeelden gehoord.

Ja, de simpele zin.

Ik bevind me in een benarde situatie.

En de betere zin.

De politicus bevond zich dertien uur lang in een benarde situatie op het toilet.

Probeer jij luisteraar ook eens een zin te maken met zich bevinden.

Het hoeft niet perfect te zijn.

En denk eraan.

Zich bevinden is wederkerend.

Dus je zegt niet.

Ik bevind me in een benarde situatie.

Nee, je zegt ik bevind me.

Of in de verleden tijd ik bevond me.

Dat is belangrijk.

Zeg het maar eens hard op tegen jezelf.

Goed zo.

En nu Pieter.

Wat vond jij het meest leerzame van dit verhaal: was het de uitdrukking, de nuchterheid of iets anders?

Voor mij is het de les dat je in een benarde situatie niet moet panikeren.

Panikeren helpt niet.

Bidden wel.

Maar dat is mijn mening.

En verder.

Een toilet moet je nooit zonder telefoon binnen gaan.

Dat is een moderne wijsheid die ik zo onthouden.

Pieter.

Dat is een goede tip.

En voor mij is de les.

Blijf kalm.

Blijf nadenken.

En blijf proberen.

Zelfs als je dertien uur vastzit.

Maar laten we eerlijk zijn.

Dit verhaal had ook heel anders kunnen aflopen.

Zuurstofgebrek is gevaarlijk.

Zeker.

Laten we dat niet vergeten.

De man moest naar het ziekenhuis.

Het is een geluk dat de schoonmaakster hem vond.

In 1850 zou die misschien niet gevonden zijn.

We moeten dankbaar zijn voor onze redders.

Of het nu schoonmakers zijn of militaire politie.

Mooi gezegd Pieter.

Dankbaarheid.

Dat is een mooi einde.

En jij, luisteraar.

Wat neem jij mee uit dit verhaal?

Denk je thuis nog eens over na.

En als je wilt, kun je verder praten op nieuws door de tijd.com.

Daar vind je meer afleveringen en kun je reageren.

Ja, kom daar eens langs.

We hebben nog veel meer verhalen uit heden en verleden.

En wie weet?

Misschien zit jij ooit in een benardige situatie.

Dan weet je nu wat je moet zeggen.

Tot de volgende keer.

Mijn goede vriend.

Tot de volgende keer Pieter.

En tot de volgende keer luisteraar.

Blijf nieuwsgierig, blijf leren.

En blijf vooral niet te lang op een toilet zitten zonder telefoon.

Daag bedankt voor het luisteren naar Dutch Fluency.

Op Dutchfluency.com vind je de transcript en oefeningen.

Spreek Nederlands.

Zelfs als je stottert.

Tot de volgende keer.