Het Droge Jaar van Boer Henk

De zomer van dat jaar was anders dan andere zomers.

Dat voelde Henk Dijkstra al in april, toen de regen uitbleef en de grond op zijn boerderij bij Zwolle harder werd dan hij gewend was.

Hij herinnerde zich dat de grond in voorgaande jaren zacht en donker was, met een rijke geur van aarde.

Nu was diezelfde grond droog en gebarsten, licht van kleur.

Henk had al meer dan twintig jaar groenten en fruit verbouwd op zijn land, maar zo'n lange droge periode had hij nog nooit meegemaakt.

Elke ochtend stond hij vroeg op, zette een kop koffie en liep naar buiten om de lucht te bekijken.

De koffie dampte in de koele ochtendlucht, maar de warmte kwam snel.

De hemel was blauw, dag na dag.

Mooi weer, zeiden de mensen in het dorp.

Maar Henk wist dat mooi weer voor hem slecht nieuws betekende.

Zijn gewassen hadden water nodig.

Veel water.

Hij kon het voelen aan de droge wind die over het land blies.

Op een warme dinsdagochtend in juni reed hij naar het gemeentehuis in Zwolle.

Hij had gehoord dat er een informatiebijeenkomst was over de droogte.

Rijkswaterstaat had laten weten dat de problemen het hele jaar zouden aanhouden.

Dat was zorgelijk nieuws voor iedereen die van het land leefde.

Onderweg zag hij de gele randen langs de wegen, waar het gras verdroogd was.

In de vergaderzaal zaten al zo'n dertig mensen toen Henk binnenkwam.

De zaal rook naar koffie en papier.

Hij herkende een paar gezichten: andere boeren uit de omgeving, maar ook mensen van de gemeente en een vrouw die hij niet kende.

Ze stelde zich voor als Lotte van den Berg, een medewerker van Rijkswaterstaat.

"Goedemorgen," zei Lotte, terwijl ze een kaart van Nederland op het scherm liet zien.

"Zoals u weet, is de situatie met de droogte dit jaar ernstig.

De rivieren staan laag, de grondwaterstand is gedaald en dat zal voorlopig niet veranderen.

Wij verwachten dat dit probleem nog maanden aanhoudt." Een man achter Henk stak zijn hand op.

De man sprak snel, alsof hij al de hele tijd had gewacht om iets te vragen.

"En het drinkwater dan?

Kunnen we gewoon water uit de kraan blijven drinken?" "Ja, dat is goed nieuws," antwoordde Lotte.

"De drinkwatervoorziening is op orde.

Daar hoeft u zich geen zorgen over te maken.

Maar voor de landbouw en de natuur is de situatie wel degelijk moeilijk." Henk luisterde aandachtig.

Hij draaide in zijn handen aan de pen die hij van de gemeente had gekregen.

Hij dacht aan zijn aardappelen, die al kleiner waren dan normaal.

Hij dacht aan de sloten op zijn land, die bijna leeg stonden.

En hij vroeg zich af wat hij kon doen om zijn bedrijf door dit droge jaar heen te helpen.

Na de bijeenkomst sprak hij even met Lotte.

Henk schudde haar hand, die koel was ondanks de hitte.

"Wat raadt u aan voor kleine bedrijven zoals het mijne?" vroeg hij.

"Probeer zo efficiënt mogelijk met water om te gaan," zei ze.

"Geef uw gewassen water in de vroege ochtend, zodat er minder verdampt.

En kijk of u regenwater kunt opvangen en bewaren.

Dat helpt echt." Henk knikte.

Het klonk logisch, maar hij wist dat het ook veel werk zou zijn.

Toch voelde hij zich na het gesprek iets beter.

Hij was niet de enige met dit probleem, en er waren mensen die eraan werkten.

Op de terugweg stopte hij bij een tuincentrum en kocht hij een grote regenton.

Hij herinnerde zich dat zijn vader vroeger ook altijd een regenton had bij de oude schuur.

Dat was in een tijd dat niemand nog over droogte sprak.

Thuis zette hij hem naast de schuur, onder de dakgoot.

Het was een kleine stap, maar het was een begin.

Die avond zat hij op de veranda met zijn vrouw Els.

De zon ging langzaam onder en de lucht kleurde oranje en roze.

Het was prachtig om te zien, ook al betekende het weer een dag zonder regen.

De geur van droog gras hing in de lucht.

"Gaat het lukken dit jaar?" vroeg Els.

Henk dacht even na.

"Ik weet het niet zeker," zei hij eerlijk.

"Maar we gaan het proberen.

We hebben al moeilijke jaren overleefd.

Dit jaar ook." Els pakte zijn hand vast.

Haar hand was warm en stevig.

Ze zeiden niets meer.

Ze keken samen naar de ondergaande zon en luisterden naar de krekels in het gras.

Het was stil op het land, misschien te stil.

Maar Henk had besloten dat hij niet zou opgeven.

Hij zou aanpassen, leren en doorgaan.

Dat had hij altijd gedaan, en dat zou hij nu ook doen.

Weken later viel er eindelijk wat regen.

Eerst een paar druppels, toen meer.

Niet veel, maar genoeg om de grond iets zachter te maken.

Henk stond buiten en voelde de druppels op zijn gezicht.

Hij rolde een druppel tussen zijn vingers.

Hij glimlachte.

Soms zijn de kleine dingen het meest waardevol.

Tot de volgende keer.