Haringkraam gesloten door hitte

RICK: Zeg, ik las net iets geks over een haringkraam in Amsterdam in 1955.

EMMA: O, vertel eens.

Was er geen haring meer?

LARS: Laat me raden: te warm weer, toch?

RICK: Precies, ja.

Een bord met ‘Geen haring vandaag wegens extreme hitte’.

EMMA: Dat is toch bizar?

Haring en hitte, wat heeft dat nou met elkaar te maken?

LARS: Nou, als het te warm is, dan bederft de vis snel, hoor.

Denk aan een warme zomerdag, dan ruik je het al.

EMMA: Ja, dat snap ik, maar ik bedoel: waarom specifiek die dag?

Het was toch vaker warm in 1955?

RICK: Goede vraag.

Misschien was het een uitzonderlijke hittegolf, zoals Lars al zei.

Ik las dat het 35 graden was die dag.

LARS: 35 graden?

Dat is flink warm voor een haringkraam.

Dan wil je geen risico nemen met bedorven vis.

EMMA: Nee, dat begrijp ik.

Maar ik vind het nog steeds grappig.

Stel je voor: al die mensen die teleurgesteld waren.

RICK: Zeker, maar ik denk dat ze het wel begrepen, hoor.

Niemand wil zieke klanten, toch?

LARS: Tenzij ze dachten dat het een grap was, natuurlijk. ‘Geen haring’ op een warme dag, dat klinkt bijna als een mop.

EMMA: Haha, ja, maar het was waarschijnlijk bloedserieus.

De verkoper wilde gewoon geen risico nemen.

Maar waarom geen koelwagen?

RICK: In 1955 was dat misschien nog niet zo vanzelfsprekend, denk ik.

Koelwagens waren duur en groot.

LARS: Of te duur voor zo’n kleine kraam, temeer daar het maar één dag betrof.

Een koelwagen huren voor één dag?

Dat kost te veel.

EMMA: Ja, desalniettemin blijft het grappig.

Het bord is zo direct, zo Nederlands. ‘Geen haring vandaag wegens extreme hitte’.

LARS: Precies, geen excuses, gewoon de reden.

Dat is typisch Nederlands, hè.

RICK: Ja, ik vind het wel charmant, eigenlijk.

Zo’n simpele oplossing.

Geen gedoe, gewoon duidelijk.

EMMA: Charmant?

Het is vooral heel nuchter, vind ik.

Maar ik snap wat je bedoelt.

Het is een stukje geschiedenis.

LARS: Ach, dat is toch hetzelfde, in Nederland?

Nuchter en charmant gaan hand in hand.

RICK: Haha, ja, daar heb je wel een punt.

We lossen het gewoon op met een bord.

Zonder poespas.

EMMA: Maar stel dat het nu zou gebeuren, dan zouden ze het vast anders aanpakken.

Social media of een app.

LARS: Denk je?

Ik zie nog steeds wel eens een ‘Geen ijs vandaag’ bordje bij warm weer.

Sommige dingen veranderen niet.

RICK: Ja, maar dat is dan weer een ander product.

Haring is toch gevoeliger.

Bij ijs is het logisch, maar haring bederft sneller.

EMMA: Toch blijf ik het bijzonder vinden dat ze in 1955 al zo’n bord hadden.

Het is een herinnering aan een simpelere tijd.

LARS: Ze hadden natuurlijk ook geen social media om het aan te kondigen.

Geen Twitter of Instagram, dus een bord was de enige optie.

RICK: Nee, dus een bord was de enige optie.

Wel effectief, hoor.

Iedereen die langskwam, zag het meteen.

EMMA: Maar ik vraag me af: hadden ze toen al wel door dat hitte gevaarlijk was voor vis?

Of was het bijgeloof?

LARS: Natuurlijk!

Dat wist men al eeuwen, denk ik.

Vissers wisten dat vis in de zon bederft, al sinds de middeleeuwen.

RICK: Ja, het is niet alsof ze pas in 1955 ontdekten dat vis bederft.

Het is basiskennis.

EMMA: Nee, oké, dat klinkt logisch.

Maar waarom dan die specifieke dag?

Waarom niet de dag ervoor of erna?

LARS: Misschien was het een uitzonderlijke hittegolf voor die tijd.

Augustus 1955 was heel warm, las ik ergens.

RICK: Ja, 25 augustus 1955, stel je voor.

Zomaar een donderdag.

En toen dacht die verkoper: vandaag niet, het is te warm.

EMMA: En toen dacht die verkoper: vandaag niet, het is te warm.

Hij zal wel gedacht hebben: beter voorkomen dan genezen.

LARS: Precies, beter voorkomen dan genezen.

Want zieke klanten zijn slecht voor de zaak.

RICK: Precies.

En ik vind het mooi dat we dat nu nog weten, dankzij dat bord.

Het is een klein stukje geschiedenis.

EMMA: Ja, het is een klein stukje geschiedenis.

Bijna romantisch, zoals ik al zei.

LARS: Romantisch?

Het is maar een haringkraam, hoor.

Maar ik snap wat je bedoelt.

Het gaat om het verhaal.

RICK: Ach, het gaat om het verhaal erachter.

De eenvoud van het leven.

Geen gedoe, gewoon een bord.

EMMA: Zullen we nog een biertje bestellen?

Het is wel warm, zeg.

Ik heb dorst van al dat gepraat.

LARS: Ja, goed idee.

Maar geen haring erbij, vrees ik.

Die is er vandaag niet.

RICK: Nee, die is er vandaag niet.

Vanwege de temperatuur, natuurlijk.

Net als in 1955.

EMMA: Haha, precies.

Proost, allemaal.

Op de haring van 1955.

LARS: Proost.

Op de haring van 1955 en op het bord dat ons eraan herinnert.

RICK: Proost.

En op alle verhalen die we nog zullen horen.

Tot de volgende.

Alle transcripten en meer Nederlandse verhalen op Dutch Fluency, dutchfluency.com slash transcripts.