Audio1x
Speed
Pause
PracticeRead
Mode
Woordenschat
Hoe vaak lees jij eigenlijk het nieuws en denk je, wow, dit is echt een bizarre voorwoorden?
Te vaak, waarschijnlijk, zeker de laatste tijd, met als wat er in de wereld gebeurt.
Precies, maar we consumeren wereld nieuws heel vaak via van die enorme schreeuwen gekrant te kopen.
Je weet wel geopoletieke krisensituaties, verschuiven de grenzen.
Ja, de grote makroge beurten is er.
Exakt, maar de echte impact, de manier waarop geschiedenis voelbaar wordt,
die zit eigenlijk altijd in de kleine dagelijksde dingen.
In de haarvaten van de samenleving zeg maar.
Juist.
En daarom hebben we vandaag, voor deze analyse twee bronnen als kaargelegd, die op het eerste gezicht,
echt het totaal niets meer elkaar te maken hebben.
Nee, werkelijk twee compleet verschillende werelden.
Ja, want het ene verhaal speelt zich af in een regenachtig klaslocaal in Den Haag,
en later in een treinerdelft, en het andere verhaal...
Dat brengt ons naar een besneuwde fabriek of eigenlijk de keuken daarvan, ergens in Estland.
Precies.
Oké, laten we dit uitpakken.
Onze missie met deze verkening vandaag is om te ontdekken hoe grote, historische en geopoletieke gebeurten is.
Eigenlijk doordringen tot in ons meest alle dagse gotines.
Dus van het lezen van een boek tot het simpelweg eten van een komsoep?
Ja, letterlijk dat.
Laatst we beginnen bij dat eerste verhaal, de ego van de oorlog in het alle dagse.
We stappen een klaslocaal in.
In Den Haag toch?
Ja, Den Haag.
Het is zo'n typische, druilige Hollandse ochtend.
De regen komt met bakken uit de lucht.
We zien Rick, hij is door stend Nederlandse.
Hij is helemaal doorweegd.
Hij ligt gewoon een plasje waternaast en tas.
Klinkt dus of hij dezelf bij stond.
Een dag voor op je liever je bed was gebleven.
Exact.
En dan komen er twee studenten binnen.
Noor en daan.
Noor is de Nederlandse taal nog aan het leeren, maar hij is echt super enthousiast over iets wat ze net op haar telefoon heeft gelezen.
Zal het nieuws over een literatuurprijs gevonden meen ik?
Klopt.
Ze laat zien dat de schrijfster Judith Fanto een internet publieksprijs heeft gewonnen.
En dat is niet zomaar een prijs.
Het was een keuze uit zes genomenerde boeken.
Ze won met haar boek naar Sys.
Wat op zich al een prestatie is.
Want het is dus gekozen door een heel breed publiek.
Dat hangt ook een flink geldbedrag aan.
75 100 euro.
En dat bedrag?
Dat is waardaan meteen op aan slaat.
Logisch voor een student.
Precies.
Daarna grap direct over hoeveel broodjes kaasje daarvan niet van kunt kopen.
Hij kijk naar zijn eigen maagere lunch en zegt nou ik ga ook een boek schrijven en dat gaat
heten.
Ik heb honger.
Prachtig.
Zo'n droge opmerking brek meteen het eif.
Zeker.
Norm moet er ook enorm om lachen.
Het is gewoon een heel onschuldig klein moment.
Maar dan vertelt norm waar dat winnende boek nars is, eigenlijk over gaat.
En dan slaat het weer om.
Want de inhoud van dat boek is alles behalve luchtig.
Het gaat over een jongen, manno, hij komt dat haarlem maar woont als kind in wene.
En hij bouwt haar een heel leven op, hij heeft vijf goede vrienden.
Maar dan, we hebben het over de periode rond de Tweede Wereldoorlog, brekt deoorlog uit.
En dat verandert alles voor hem.
Kompleet.
En de kern van het verhaal is hoe die geëoppolitieke ramp hun vriendschappen vernietigd.
Under de druk van dat systeem van dieoorlog blijven vrienden niet altijd vrienden.
En hier wordt het echt interessant, als je het meivraagd, dat noor wordt dat nog best wel met de
Nederlandse taal.
Maar als ze die samenvatting leest over oorlog en verraad, valt het even stil in de klas.
Ze voelt direct de emotie.
Ze begrijp de zwaarten, ook al kent ze misschien nog niet elk woord.
Precies.
En voor mij voelt het lezen van fixie zeker in een nieuwe taal, echt als een soort vluchtsimulator voor
en patie.
Een vluchtsimulator.
Ja, toch?
Wat een mooie vergelijking.
Ja, toch?
Je stapt in een veilig omgeving, een klaslokaal van boek en je kunt de zwaarste emoties ter wereld ervaren,
zonder dat je zelf in levens gevaar bent.
Normaakt dat later ook, ze gaan naar een boek en winkel en delft.
Ja, en delft.
Ja, ze zien dat boek nars is liggen.
En ze bladden doorheen en zegt, oei, de grammatica is nog wel echt te moeilijk.
Maar de zwaarten van het verhaal, die pikt ze moeiteloos op.
Wat hier fascinerend is, is hoe literatuur ons in staatssteld om dat soort gigantische trauma's te verwerken.
Er biedt een veilige ruimte.
En dat zie je perfect terug in het vervolg van een rijst.
Je bedoelt in de trein.
Ja, de trein terug vanuit delft.
Daan een noor zit in de kopee, een noor zit daar met een enorm dikboek opschoten.
Oh ja, een noording natuurlijk, he, die lees misschien ook wel zo'n zwaar boek over de oorlog net als noor zit.
Precies.
Maar als er dat vluistert, hoort hij vrouwen in die begin te lachen?
Ze zegt, nee hoor, dit is een koekboek.
Maar ik dan weer enorm om het lachen.
Ja, het had even de spanning draaf.
Maar wat hij vrouw daarna verteld, is eigenlijk de ken van waarom we verhalen vertellen.
Ze begint vol passie over haar leesclub.
Ja, dat vond ik een prachtig detail uit de bron.
Elke maand lezen ze een boek, drinken ze het thee.
Maar ze verteld ook hoe al die mensen in haar leesclub exact hetzelfde boek lezen en het toch
compleet anders ervaren.
Ze hebben dus soms enorme meningen verschillen.
Eénorme meningen verschillen.
Maar en dit is cruciaal ze blijven samen te drinken.
Literature is een veilige manier om te oefenen met onenigheid.
Het bied ons, dus ook jouw als luisteraak.
Perspektief op hoe kunst mensen verbindt, zelfs als ze het volmondig met elkaar oneent zijn.
In schrikontrast met het boek Narcis, waar meningen verschillen in de oorlog,
er juist voorzorgden dat de vriendschap kapot ging.
Exact. De leesclub is eigenlijk tegenovergestelde daarvan.
Echt heel mooi.
Maar ik ga nu wel even de brug slaan.
Want dit gaat over fixie, het gaat over geschiedenis, veilige weggestopt in een boek.
Maar wat als je niet de luxe hebt van een leesclub?
Dat kom je uit bij een rauwe realiteit.
Precies.
Laat ze net over de Tweede Weels oorlog.
Maar laten we nu kijken naar moderne, reële conflicten.
Conflikte die letterlijk vandaag de dag aan de voordeur kloppen.
Of in dit geval aan de deuren van een hypomoderne fabriek.
Ja, verrijzen vanuit die trein in Delft, naar een hele andere setting.
We zijn nu in Wimsy, een plek vlak bij Thalin in Estland.
Buiten ligt er een dikke laag sneeuw, maar binnen staan we in een keuken.
Het is er warm in het ruikteur, zwaar naar boter, ui en wortel.
We kijken over de schouder mee van Anna, tijdens de kokindaar.
Ja, en dit is dus niet zomaar een bedrijfspant.
Dit is een fabriek waar drones worden gemaakt.
Je weet wel, van die kleine, onbemande vliegtuigen.
En dat detail is best wel relevant hier.
Absoluut.
Het geeft het geheel meteen een heel ander gewicht.
Zeker.
Er wel Anna daar rustig soup staat te koken.
Komt haar collega Peter de koken in, en hij is echt flink onder aan.
Wat voorkomen bevrijplijk is als je kijkt naar wat er die nacht is gebeurd.
Ja, leeg dat het is uit, wat speelde zich daar af.
Middien de nacht hebben 8 mensen uit Lettland geprobeerd brandt de stichten bij de fabriek.
Ze zijn gelukkig tijdig tegengehouden door de mensen bij de deur de beveiliging.
Dus er is geen brand uitgebroken?
Nee, geen brand, dus ook niemand gewond geraakt.
De politie was er snel bij en heeft ze meegenomen.
Maar de achtergrond hiervan is complex.
Hoe zo?
En hier moet ik heel even duidelijk zijn over onze rol.
Wij rapporteren pure en alleen wat de bronnen vermelden over de claims van de overheid,
zonder dat we daar zelf politiek stellingen nemen.
Uiteraard, we blijven strikneutraal over het conflict zelf.
Precies.
Maar volgens de Ester regering kwam de opdracht voor deze brandstichting rechtrijks uit Rusland.
Al is er vanuit Rusland nog geen enkele reactie of antwoord gekomen op deze beschuldiging.
Wacht heel even, mag ik even tegengast geven.
Kijk, we hebben het hier dus over een potentieel incident van internationale sabotage,
een brandstichting bij een drone fabriek.
En het perspectief dat deze tekst ons biedt is dat van een vrouw die in de soep hoort?
Ja.
En we doen is dat niet gek?
Waarom focus de bron niet op de spyonage of de politie, maar op de keuken?
Het voelt bijna het riviel op deze manier.
Dat is een heel logische reactie.
Het klinkt inderdaad als een spyonage trillen,
en we verwachten dat de camera zich richt op de daders.
Maar wat deze bron doet is kijken naar een menselijke reactie op extreme dreiging.
En dat is misschien wel veel relevante voor ons dagelijks leven.
Hoe bedoel je dat precies?
Nou, te midden van dat nieuws van die dreigende sabotage.
Wat is Anna's eerst te zorgen?
Ze checkt of iedereen veilig is, ze controlert of de dreiging weg is.
En dan?
En daarna draait ze zich om en roert ze rustig verder in hap al met zoep.
Ze grap zelfs, wessel droog, dat haar soepgelukken niet kan vliegen.
Anders moest ook nog achter de komme aanrennen.
Dat is wel echt gidswarte humor.
Zeker.
Maar het doet iets fundamentals.
Misschien is deze extremer normaliteit dat doorblijven koken van soep
wel de ultieme menselijke reactie op extreme stress.
Ze pak de controle terug over het enige stukje wereld waar zij de basis, haar keuken.
Wow!
Dat is eigenlijk een hele krachtige manier om er naar te kijken.
Ze laat zich niet gek maken door de macro geopolitiek.
Precies.
Zou het een klein en behalper?
Maar toch.
Hoe hard ze ook proberen die wereld buiten te sluiten, het lukt niet helemaal.
Want in dezelfde bron lezen we dat het niet alleen bij die nachtelijke onderust bleef.
Peter, haar collega, lees nog een ander nieuwsbericht.
Ah ja, het bericht over de wegen.
Ja.
En wordt aangekondig dat vanaf 1 december de grens naar Rusland dichtgaan.
Niemand weet voor hoe lang.
En dit detij brekt Peter.
Niet de brandstichting, maar dit nieuwsbericht.
En dat komt door een hele persoonlijke reden, toch?
Ja, hij zelf volgende week naar Rusland reizen.
Zijn broer heeft daar een kleine winkel en er was een enorme levering binnengekomen.
Deze vol met winterjassen.
Peter zou gaan helpen, omdat allemaal uit te pakken.
En dat kan nu dus niet?
Dus wat betekent dit allemaal?
Ik zat dit te lezen en ik dacht de absurditeit van de wereld.
Hoog in de politieke torens, worden beslissingen genomen over nationale veiligheid,
worden grenzen gesloten.
Grote macro- beslissingen in de daad.
Ja.
Maar op de grond, voor de gewone burger, betekent zo'n geel politieke zet,
simpelweg dat een man in Rusland zijn dozen met winterjassen niet kan inpakken,
omdat zijn broer er niet door mag.
Als we dit koppelen aan het grotere plaatjes, zie je de rode draad van deze aflevering.
In het eerste verhaal lasen we over Narcis,
waar de oorlog het leven van Mano en zijn vijf vrienden veranderen.
Dat was geschiedenis in een boek.
Ja.
Hier, in die fabriek in Estland, zien we in het real-time, zeg maar, nu op dit moment.
Hoe geëop politiek de levens van gewone burgers raakt en ontvricht?
Het overkomt ze gewoon.
Het overkomt ze.
Maar het echte bewijs van menselijke veerkracht,
en waarom wij ons hier drukken moeten maken,
zit in wat er daarna gebeurt.
Peter zakt niet weg in Vanhoop,
pak ze telefoon en pelt zijn broer.
Ja, en dan zegt hij zo'n van, ik kom niet,
maar ik ga wel Anna's eten missen.
Bijna.
Hij zegt tegen zijn broer dat hij het eten van Anna gaat missen,
nu hij die grens niet over kan,
waarop Anna weer heel nuchte grapt,
dan stuur hem toch gewoon een foto van een lege kom.
Prachtig.
En Peter voelt zich daardoor blijkt bij gesteund,
want hij gaat Anna vervolgens helpen met de lunch voorbereiden.
Hij gaat de tafel decken.
En dat brengt ons bij misschien wel het meest sprekende
detail van de hele situatie.
Hij deckt de tafel voor elf collega's,
want ze te zoep,
maar hij kan maar tien lepels vinden.
En dan staat hij daarna nachtvolle doodzangsten
met een lepel te weinig.
Precies.
En wat doet hij?
Hij kijkt Anna aan,
met alle stress van die nacht in zijn lijf
en hij grapt iemand moet vandaag een zoek,
maar met een voorkeken.
Echt fantastisch.
Dus ik wil dit direct aan jou de luisteraar vragen.
Wat valt jou hierin op?
Waarom zou jij je iets aan moeten trekken
van een onbrekende lepel in Estland?
Ja, vertel, waarom?
Het leert ons iets essentieels.
We leven in een wereld vol informatie overlood.
Doem scenario's vliegen ons dagelijks om de orren.
We kunnen er daar heel cienisch
en verlamd doorraken.
Omdat we er toch geen invloed op hebben?
Precies.
Anna kan de geopolitieke plannen van landen niet stoppen.
Ze kan de grens niet open zetten.
Maar wat dit verhaal laat zien,
is dat je wel invloed kunt uitoefenen
op je directe omgeving.
Je cirkel van invloed?
Exact.
Ze kan wel 11 mensen die een afschuulijke nacht achter de rug hebben
een warme komsoep geven.
En als de lepel is opzijn, dan is het antwoord simpel.
Anna haalt haar schouders op en zegt,
morgen is het pasta, want de lepel heeft een vrijdag.
Geweldig.
Het klinkt zo simpel, maar het is eigenlijk keiharde overlevingstrategie.
Van Zuit Holland naar Oost Europa.
Ja, van dat regenachtige klaslocale in Den Haag,
waar studenten struikelden over moeilijke Nederlandse woorden,
helemaal naar de besneelde fabriek in Estland,
waar een grens werd gesloten.
Bij de verhalen, hoe verschillend ook,
laat ons precies hetzelfde zien.
Namelijk dat verhaal vastzoeken.
Ja.
De wereld zit vol onzekerheden en macro gaus.
Maar onze redding, ons anchor,
ligt altijd in de menselijke maat.
Het samen te drinken.
In een leesclub, als je tonden eens bent.
Of een extra lepel uit de laat pakken voor een collega die er even doorheen zit.
Dat is de kern.
Absoluut.
En daarmee wil ik deze verkending afsluiten.
Eerst een vooral onwijs bedankt voor het meedenken.
Maar ik wil je nog één gedachte meegeven,
iets om zelf eens rustig over na te denken.
Ik ben benieuwd.
Kijk, we meten de geschiedenis vaak af aan de hand van de grote dingen.
Vredes verdragen, het winnen van een literatuurprijs of het sluiten van landschenten.
Maar wat als we de geschiedenis boeken eigenlijk helemaal verkeerd schrijven?
Hoe bedoel je?
Wat als de waren graadmeter van een historisch verburting is helemaal niet het politieke besluit is.
Maar simpelweg de manier waarop het te gesprekken veranderd,
die we met elkaar voeren te wel bewachten tot de soepers afgekoeld.
Dank je wel voor het luisteren en tot de volgende keer.
Settings
Text
Mode
Audio
Pause