Een open deur in Johannesburg

Thandi draaide de sleutel om en opende haar kleine schoenenwinkel.

Buiten reed een volle bus langzaam door de straat.

De lucht rook naar warme broodjes van de bakker.

Het was maandagmorgen, maar er liepen nog weinig mensen.

Binnen drukte ze op het knopje naast de deur.

De lamp bleef uit en ook de radio werkte niet.

Gelukkig kwam er genoeg zonlicht door het grote raam.

Ze zette een paar rode schoenen op een houten doos.

Even later verscheen haar buurman Joost met twee bekers koffie.

Hij kwam uit Nederland en woonde nu in Johannesburg.

Naast haar winkel verkocht hij papier, pennen en schoolboeken. ‘Zonder stroom kan ik nog steeds schoenen verkopen,’ zei Thandi. ‘Maar mijn koffie wordt vandaag niet warm.’ Joost gaf haar een beker en keek naar de rode schoenen. ‘Die zie je gelukkig ook zonder lamp,’ antwoordde hij lachend.

Thandi nam een slok en ging achter de toonbank zitten.

Ze had de vorige avond lang naar de televisie gekeken.

Overal spraken mensen over hun stad en hun keuze.

Veel mensen hadden deze keer niet voor het ANC gekozen. ‘Mijn moeder koos vroeger altijd voor het ANC,’ vertelde ze. ‘Voor haar hoorde Nelson Mandela bij een vrij leven.

Vroeger mochten zwarte mensen hier veel minder dan witte mensen.

Dat vergeet ze nooit.’ Joost knikte en zette zijn beker voorzichtig op de toonbank. ‘Maar jij hebt nu voor de DA gekozen?’ vroeg hij. ‘Ja.

Ik wil gewoon water uit mijn kraan kunnen halen.

En mijn klanten willen veilig naar mijn winkel lopen.’ Ze keek naar de zakken afval aan de overkant.

Een hond trok met zijn tanden aan een plastic zak.

Verderop stond een gebouw met kapotte ramen en een lekkend dak.

Vorige week was het water twee dagen weg geweest.

Thandi had flessen moeten kopen om haar handen te wassen.

Ook was de stroom tijdens een drukke middag uitgevallen.

Drie klanten konden toen niet met hun pas betalen. ‘Ik verwacht geen prachtige stad binnen een week,’ zei ze. ‘Maar ik wil wel zien dat iemand iets doet.’ Joost vertelde over andere grote steden in Zuid-Afrika.

Ook daar hadden veel mensen voor andere groepen gekozen.

In zes grote steden was het ANC niet meer de grootste.

Vaak kozen de meeste mensen daar voor de DA.

Toen stopte een vrouw met een klein meisje voor het raam.

Het meisje wees meteen naar de rode schoenen.

Thandi stond op en hield de deur voor hen open. ‘Kom gerust binnen.

Vandaag hebben we licht van de zon.’ Het meisje heette Zola en zocht schoenen voor een schoolfeest.

Ze paste het rode paar en liep voorzichtig naar de spiegel.

Haar moeder keek naar de prijs en telde haar geld.

Plotseling klonk buiten een hard geluid van een vrachtwagen.

Twee mannen begonnen de volle afvalzakken in de wagen te gooien.

Thandi liep naar de deur en keek even naar hun werk. ‘Eindelijk,’ zei ze zacht. ‘Die zakken lagen er sinds donderdag.’ ‘Dan hebben we straks minder vliegen bij de deur,’ zei Joost.

Hij hield zijn beker dicht toen er eentje voorbij vloog.

Zola lachte en maakte een klein rondje op haar nieuwe schoenen.

Haar moeder betaalde met geld en kreeg de schoenen mee.

Daarna liep ze met Zola naar de bushalte verderop.

Thandi zag hoe het meisje steeds naar haar voeten keek.

Rond twaalf uur sprong de radio ineens weer aan.

Uit de kleine speaker klonk vrolijke muziek met snelle drums.

Joost klapte zo hard dat Thandi moest lachen. ‘Je klinkt alsof Nederland net een doelpunt heeft gemaakt.’ ‘Een werkende lamp is ook een reden voor een feestje.’ Thandi wist dat er nog veel moest gebeuren in haar stad.

Morgen kon de stroom opnieuw uitvallen, en water bleef een probleem.

Toch wilde ze haar winkel volgend jaar groter maken.

Ze had al geld apart gelegd voor een extra kast.

Ze zette de lege doos terug en veegde de toonbank schoon.

Buiten was de stoep weer zichtbaar zonder al die zakken.

Toen er een nieuwe klant aankwam, opende ze glimlachend de deur.

Tot de volgende keer.