

Audio1x
Snelheid
Pauze
OefenenLees
Modus
Woordenschat
Hallo en welkom terug bij Boekisodes, de podcast van Dutch Fluency waar we elke dag een beroemd boek samenvatten in ongeveer twintig minuten.
Ik ben Rick, en ik ben blij dat je luistert.
Stel je eens voor: je zit lekker thuis.
Je hebt net een heerlijke maaltijd gegeten, je voeten zijn omhoog, en je geniet van de rust.
Plotseling wordt er op de deur geklopt.
En nog eens.
En nog eens.
Voor je het weet, zit je huis vol met onbekende gasten die al je eten opeten en praten over een gevaarlijke reis.
Wat zou jij doen?
Dit is precies wat er gebeurt met de hoofdpersoon van ons boek van vandaag: 'De Hobbit', geschreven door de Britse auteur J.R.R.
Tolkien in negentienhonderdzevenendertig.
Het is een verhaal dat je meeneemt naar een andere wereld, Midden-aarde.
Een wereld die je misschien kent van 'The Lord of the Rings', maar dit is waar het allemaal begon.
Dit is het verhaal van een kleine held op een groot avontuur.
Het verhaal begint in de Gouw, een prachtig, vredig land met groene heuvels en heldere rivieren.
Hier wonen de hobbits.
Hobbits zijn kleine wezens, ongeveer half zo groot als een mens.
Ze hebben geen baarden, houden van felle kleuren en hebben grote, harige voeten met harde zolen.
Ze hoeven dus geen schoenen te dragen.
Bovenal houden hobbits van rust, vrede en goed bewerkte grond.
Ze houden niet van avontuur.
Het is iets onverwachts en oncomfortabels.
Onze held, Bilbo Balings, is een perfect voorbeeld van een respectabele hobbit.
Hij woont in een comfortabel hol onder een heuvel, met een ronde, groene deur.
Zijn dagen zijn gevuld met eten, roken en genieten van zijn rustige leven.
Hij is volkomen tevreden en wil niets liever dan dat alles zo blijft.
Maar dan, op een ochtend, staat de tovenaar Gandalf voor zijn deur.
Gandalf is lang, heeft een lange witte baard en een puntige blauwe hoed.
Hij vraagt Bilbo of hij mee wil op avontuur.
Bilbo, een echte hobbit, zegt natuurlijk nee.
Maar Gandalf laat het daar niet bij.
De volgende dag komen er, één voor één, dertien dwergen bij Bilbo thuis.
Ze heten Dwalin, Balin, Kili, Fili, Dori, Nori, Ori, Oin, Gloin, Bifur, Bofur, Bombur, en hun leider, de trotse en belangrijke Thorin Eikenschild.
Ze eten al zijn eten, drinken al zijn drinken en zingen liederen over verloren goud en draken.
Bilbo is geschokt en verward.
Dan legt Gandalf het plan uit.
De dwergen willen terug naar hun oude koninkrijk onder de Eenzame Berg.
Dit koninkrijk was ooit rijk en machtig, maar het werd lang geleden aangevallen en ingenomen door de vreselijke draak Smaug.
Smaug stal al hun goud en schatten en woont nu op die enorme berg van rijkdom.
De dwergen willen hun thuis en hun schat terug.
En waarom zijn ze bij Bilbo?
Gandalf heeft Bilbo gekozen als 'inbreker'.
Ze hebben iemand nodig die klein en stil is, iemand die ongezien de berg in kan sluipen.
Bilbo is geschokt.
Hij, een inbreker?
Hij heeft nog nooit iets gestolen in zijn leven!
Hij protesteert, maar er is iets in de verhalen en de liederen van de dwergen dat hem raakt.
Een klein, avontuurlijk deel van hem, dat hij lang had onderdrukt, wordt wakker.
De volgende ochtend, na een nacht vol twijfel, rent hij zijn huis uit, zonder zakdoek en zonder hoed, om zich bij de dwergen aan te sluiten.
De reis is begonnen.
De eerste fase van de reis is niet makkelijk.
Bilbo mist zijn comfortabele stoel en zijn volle voorraadkast.
De dwergen zien hem niet echt als een volwaardig lid van de groep.
Ze vinden hem een beetje zacht en nutteloos.
Bilbo's eerste kans om zichzelf te bewijzen komt al snel, en het gaat niet helemaal zoals gepland.
Op een regenachtige nacht zien ze een vuur in het bos.
De dwergen sturen Bilbo, hun 'inbreker', op onderzoek uit.
Bilbo ontdekt drie grote, lelijke trollen bij een kampvuur.
Ze hebben net een schaap geroosterd en klagen over het gebrek aan 'mensenvlees'.
Bilbo, die wil laten zien dat hij dapper is, probeert de zak van een van de trollen te stelen.
Maar de zak begint te praten en waarschuwt de trol.
Bilbo wordt onmiddellijk gevangen.
De dwergen, die komen kijken waar Bilbo blijft, worden één voor één ook gevangen en in zakken gestopt.
De trollen ruziën over hoe ze de dwergen moeten koken: roosteren, koken of fijnstampen?
Het ziet er slecht uit voor de groep.
Maar dan komt Gandalf tevoorschijn.
Hij verstopt zich en imiteert de stemmen van de trollen.
Hij laat ze tegen elkaar ruziën, de een zegt dit, de ander dat.
De trollen zijn niet erg slim en denken dat ze met elkaar aan het vechten zijn.
Ze blijven ruziën en schreeuwen tot de zon opkomt.
En zoals iedereen weet, veranderen trollen in steen als het zonlicht hen raakt.
De drie trollen verstenen onmiddellijk in de houdingen waarin ze aan het ruziën waren.
De groep is gered.
In de grot van de trollen vinden ze schatten en, nog belangrijker, twee oude elfenzwaarden.
Gandalf en Thorin nemen er elk een.
Bilbo vindt een klein mes, dat voor hem de grootte heeft van een zwaard.
Dit is zijn eerste echte 'avontuurlijke' bezit.
Na het avontuur met de trollen reist de groep verder naar het oosten.
Ze komen aan in Rivendel, een verborgen vallei waar de elfen wonen.
Rivendel is een magische en vredige plek, een scherp contrast met de gevaarlijke wereld buiten.
De leider van de elfen, Elrond, is wijs en vriendelijk.
Hij onderzoekt de kaart van de dwergen en ontdekt geheime 'maanletters'.
Dit zijn letters die je alleen kunt zien bij een specifieke maanstand.
De letters op de kaart van Thorin zeggen: "Sta bij de grijze steen als de lijster klopt, en de ondergaande zon met de laatste straal van Durins Dag zal op het sleutelgat schijnen." Dit is een cruciale aanwijzing om de geheime ingang van de Eenzame Berg te vinden.
Na een rustperiode in Rivendel moet de groep de gevaarlijke Nevelbergen oversteken.
Het weer is verschrikkelijk.
Tijdens een zware onweersbui schuilen ze in een grot.
Maar de grot is geen gewone grot.
Het is een geheime ingang naar de stad van de aardmannen, ook wel goblins genoemd.
Midden in de nacht wordt de groep overvallen en gevangen genomen.
De aardmannen zijn wrede en lelijke wezens die diep onder de bergen leven.
Ze brengen de dwergen en Bilbo naar hun Grote Aardman.
Net als alles verloren lijkt, verschijnt Gandalf opnieuw met een flits van licht en vuur.
Hij doodt de Grote Aardman en in de chaos die volgt, vlucht de groep dieper de tunnels in.
Tijdens de ontsnapping valt Bilbo en raakt hij de rest van de groep kwijt.
Hij is alleen, in het pikkedonker, diep onder de grond.
Terwijl Bilbo op de tast zijn weg zoekt door de donkere tunnels, voelt hij iets kouds en metaalachtigs op de grond.
Zonder erbij na te denken, steekt hij het in zijn zak.
Het is een kleine, gouden ring.
Kort daarna komt hij bij een ondergronds meer.
Daar ontmoet hij een van de meest iconische personages uit de literatuur: Gollum.
Gollum is een mager, slijmerig wezen met grote, bleke ogen.
Hij heette ooit Smeagol, een soort hobbit, maar hij is gecorrumpeerd door de ring die Bilbo net heeft gevonden.
Gollum noemt de ring zijn 'liefste'.
Gollum wil Bilbo opeten, maar hij is ook geïntrigeerd.
Hij stelt voor om een spelletje te spelen: een raadselspel.
Als Bilbo wint, zal Gollum hem de weg naar buiten wijzen.
Als Gollum wint, mag hij Bilbo opeten.
Bilbo, die geen andere keuze heeft, gaat akkoord.
Ze stellen elkaar om de beurt raadsels.
Bilbo vraagt over de zon, de wind en de bergen.
Gollum vraagt over de duisternis, tanden en de vis.
Het is een spannend duel van woorden.
Uiteindelijk, als Bilbo geen raadsel meer kan bedenken, vraagt hij, terwijl hij de ring in zijn zak voelt: "Wat heb ik in mijn zak?" Gollum is woedend.
Dit is geen echt raadsel!
Hij mag drie keer raden.
Hij raadt handen, een mes, maar hij kan het niet raden.
Bilbo heeft gewonnen.
Maar Gollum is niet van plan zijn belofte na te komen.
Hij gaat stiekem naar zijn eilandje om zijn 'liefste' te halen, de magische ring die hem onzichtbaar maakt, zodat hij Bilbo veilig kan doden.
Maar de ring is weg.
Gollum wordt hysterisch als hij beseft dat Bilbo de ring moet hebben.
Bilbo begrijpt nu wat hij in zijn zak heeft.
Terwijl Gollum de uitgang blokkeert, doet Bilbo per ongeluk de ring om zijn vinger en wordt hij onzichtbaar.
Hij kan nu langs de verraste Gollum glippen en de uitgang vinden.
Hij ontsnapt uit de grotten van de aardmannen en vindt de dwergen en Gandalf terug.
Hij vertelt hen over zijn ontsnapping, maar hij houdt het geheim van de onzichtbare ring voor zichzelf.
Dit moment, alleen in het donker, verandert Bilbo voorgoed.
Hij heeft op eigen kracht een levensgevaarlijke situatie overleefd.
De dwergen kijken nu met meer respect naar hem.
De reis gaat verder door het donkere en gevaarlijke bos Demsterwold.
Gandalf moet de groep hier verlaten voor een andere belangrijke missie, en hij waarschuwt hen om strikt op het pad te blijven.
Maar het bos is duister, vol vreemde geluiden en spinnenwebben.
De dwergen raken al snel de weg kwijt en hun voedsel raakt op.
Op een nacht worden ze één voor één gevangen door reusachtige spinnen.
Ze worden in webben gewikkeld en ondersteboven opgehangen, klaar om opgegeten te worden.
Alleen Bilbo, die dankzij zijn ring onzichtbaar is, ontsnapt.
Dit is het moment waarop Bilbo echt een held wordt.
Hij is bang, maar hij weet dat hij de enige is die zijn vrienden kan redden.
Hij gebruikt de ring om onzichtbaar te blijven en leidt de spinnen af door stenen te gooien en ze uit te schelden.
Daarna sluipt hij naar de gevangen dwergen en snijdt ze één voor één los met zijn kleine zwaard.
Er volgt een hevig gevecht.
Bilbo, klein maar moedig, vecht met de spinnen.
Hij doodt er een aantal en geeft zijn zwaard een naam: Prik.
Na dit gevecht hebben de dwergen eindelijk diep respect voor de kleine hobbit.
Hij is niet langer de zachte, nutteloze metgezel, maar hun redder.
Helaas is hun beproeving nog niet voorbij.
Kort na hun ontsnapping aan de spinnen, worden ze gevangen door de Boselfen.
Deze elfen zijn anders dan die in Rivendel, ze zijn wantrouwiger.
Alleen Bilbo, opnieuw dankzij zijn ring, wordt niet gevangen.
Hij volgt de elfen naar hun ondergrondse paleis en bedenkt een slim plan.
Hij ontdekt dat de elfen lege wijnvaten via een ondergrondse rivier naar buiten laten drijven, naar de stad Meerstad.
Bilbo bevrijdt de dwergen uit hun cellen en verstopt ze in de lege vaten.
Hijzelf springt op het laatste vat en zo ontsnappen ze uit het elfenpaleis.
Het is een oncomfortabele en natte reis, maar het werkt.
Ze komen aan in Meerstad, de laatste stad voor de Eenzame Berg.
In Meerstad, een stad gebouwd op palen in het Lange Meer, worden de dwergen als helden ontvangen.
De mensen van Meerstad herinneren zich de legendes van de dwergenkoning onder de berg en hopen dat de dwergen de draak zullen verslaan en de rijkdom weer zal stromen.
Na een warm welkom en nieuwe voorraden, reist de groep naar de Eenzame Berg.
Ze vinden de geheime deur, precies zoals de maanletters voorspelden.
Nu komt het moeilijkste deel.
Bilbo, de inbreker, moet naar binnen.
Trillend van angst, maar vastbesloten, gaat Bilbo de donkere tunnel in.
Hij gebruikt zijn ring om onzichtbaar te zijn.
Diep in de berg vindt hij de schat: een onvoorstelbare hoeveelheid goud, juwelen en edelstenen.
En bovenop die schat ligt de enorme, rood-gouden draak Smaug te slapen.
Bilbo is zo onder de indruk dat hij een gouden beker steelt en terugbrengt naar de dwergen als bewijs.
Maar Smaug, die elke munt in zijn schat kent, wordt wakker en merkt de diefstal.
Hij is woedend.
Bilbo gaat een tweede keer naar binnen, dit keer voor een gesprek.
Het is een van de spannendste scènes in het boek.
Bilbo, onzichtbaar, praat met de slimme en arrogante draak.
Hij flatteert Smaug, maar probeert ook informatie te krijgen.
Tijdens dit gesprek ontdekt Bilbo een zwakke plek op de borst van de draak, een klein onbedekt stukje huid.
Smaug, die vermoedt dat de mensen van Meerstad de dwergen hebben geholpen, vliegt in woede weg om de stad te vernietigen.
Een lijster, een vogel die Bilbo's gesprek heeft afgeluisterd, vliegt naar Meerstad en vertelt het geheim van de zwakke plek aan Bard, een dappere boogschutter.
Terwijl Smaug de stad in vuur en vlam zet, schiet Bard zijn laatste pijl precies in de zwakke plek.
De grote draak Smaug stort dood neer in het meer.
De draak is verslagen, maar het verhaal is nog niet voorbij.
Nu de draak weg is, wil iedereen een deel van de schat.
De mensen van Meerstad, die hun huizen hebben verloren, en de elfen van Demsterwold marcheren op naar de berg om hun deel op te eisen.
Maar Thorin, nu 'Koning onder de Berg', wordt verteerd door hebzucht.
Hij weigert ook maar één munt te delen.
Hij wordt bezeten door de 'drakenziekte'.
Bilbo, die de vreselijke oorlog ziet aankomen, probeert te bemiddelen.
Hij steelt de Arkensteen, de meest waardevolle edelsteen uit de schat en het hart van Thorin's verlangen, en geeft die aan de mensen en elfen als onderhandelingsmiddel.
Thorin is woedend en verbant Bilbo.
Net als de dwergen, elfen en mensen op het punt staan elkaar aan te vallen, arriveert er een leger van aardmannen en wargs.
De voormalige vijanden moeten nu samen vechten tegen een gemeenschappelijke vijand in de Slag van de Vijf Legers.
Het is een enorme en bloedige strijd.
Thorin en zijn dwergen vechten dapper.
Thorin raakt dodelijk gewond.
Op zijn sterfbed vraagt hij Bilbo om vergeving.
Hij begrijpt eindelijk dat vriendschap en loyaliteit belangrijker zijn dan goud.
De slag wordt gewonnen, maar met grote verliezen.
Wat vertelt dit avontuurlijke verhaal ons nu eigenlijk?
'De Hobbit' gaat over veel meer dan alleen een zoektocht naar goud.
Een van de belangrijkste thema's is moed.
Maar niet de moed van een grote, sterke krijger.
Het is de moed van een klein, gewoon persoon.
Bilbo is geen held aan het begin van het verhaal.
Hij is bang, hij houdt van comfort en hij wil het liefst thuisblijven.
Maar tijdens zijn reis wordt hij geconfronteerd met gevaar en moet hij keuzes maken.
Hij redt zijn vrienden niet omdat hij de sterkste is, maar omdat hij slim, loyaal en, wanneer het erop aankomt, dapper is.
Tolkien laat zien dat echte moed niet de afwezigheid van angst is, maar handelen ondanks je angst.
Jij, de luisteraar, bent waarschijnlijk ook geen grote krijger, maar je hebt wel de potentie om moedig te zijn in je eigen leven, net als Bilbo.
Een ander belangrijk thema is de betekenis van 'thuis'.
Bilbo's hele reis is een reis weg van huis, maar ook een reis terug naar huis.
Hij leert de wereld buiten de Gouw kennen, met al haar gevaren en wonderen.
Maar juist door die ervaringen leert hij zijn eigen, simpele thuis nog meer te waarderen.
Aan het einde van het boek is hij blij om weer in zijn comfortabele hol te zijn.
Maar hij is niet meer dezelfde hobbit.
Hij is wijzer, moediger en heeft een breder perspectief op de wereld.
Het boek suggereert dat je soms je comfortzone moet verlaten om echt te begrijpen wat 'thuis' voor je betekent.
Ten slotte is er het thema van hebzucht.
De draak Smaug is het ultieme symbool van hebzucht, slapend op een berg goud die hij niet gebruikt.
Maar het is niet alleen de draak.
De hebzucht, de 'drakenziekte', infecteert ook Thorin en bijna de hele situatie na de dood van de draak.
Het verhaal waarschuwt ons dat een verlangen naar rijkdom en bezit mensen kan corrumperen en tot vreselijke conflicten kan leiden.
Bilbo, die tevreden is met zijn simpele leven, is immuun voor deze ziekte.
Hij geeft de kostbare Arkensteen weg om vrede te stichten.
Hij begrijpt dat vriendschap en vrede meer waard zijn dan alle schatten in de wereld.
Hoe loopt het allemaal af?
Na de grote slag en het afscheid van zijn vrienden, reist Bilbo terug naar huis.
Hij krijgt een klein deel van de schat, genoeg om comfortabel te leven, maar niet genoeg om zijn hoofd op hol te brengen.
De reis terug is veel makkelijker en sneller.
Wanneer hij eindelijk terugkomt in Hobbitstee, ontdekt hij dat hij dood is verklaard.
Zijn bezittingen worden geveild en zijn familieleden zijn zijn huis aan het leegruimen.
Het kost hem veel moeite om te bewijzen dat hij de echte Bilbo Balings is.
Hij krijgt zijn huis terug, maar zijn reputatie is voorgoed veranderd.
Hij is niet langer 'respectabel'.
Zijn buren vinden hem vreemd.
Hij ontvangt elfen en dwergen, schrijft gedichten en werkt aan zijn memoires, die hij 'Daar en Weer Terug, een Hobbit's Verhaal' noemt.
Maar hij is gelukkig.
Hij heeft de wereld gezien, vriendschappen gesloten en avonturen beleefd waar anderen alleen van kunnen dromen.
Hij heeft de ring nog steeds, een klein geheim dat later, in 'In de Ban van de Ring', een veel grotere en donkerdere rol zal spelen.
Maar in dit verhaal is het vooral een handig, magisch hulpmiddel dat hem hielp zijn moed te vinden.
Waarom is 'De Hobbit' na al die jaren nog steeds zo'n geliefd boek?
Ik denk dat het komt omdat het een perfect avonturenverhaal is.
Het heeft alles: een sympathieke held, een gevaarlijke missie, vriendschap, verraad, spanning en magie.
Het is een verhaal dat ons eraan herinnert dat er meer in ons zit dan we denken.
Dat zelfs de kleinste en meest onwaarschijnlijke persoon de wereld kan beïnvloeden en een held kan worden in zijn eigen verhaal.
Het is een uitnodiging om onze eigen innerlijke 'avontuurlijke' kant te omarmen, zelfs als we het liefst gewoon thuis op de bank zitten.
Dit was Boekisodes.
Voor de volledige transcriptie van deze aflevering, ga naar dutchfluency.com slash transcripts.
OefenenLees
Tekst
Modus
Audio
Pauze