Een rooster voor de huiskamer

Bas zat aan een blauwe tafel in gevangenis Torentijd in Middelburg.

Zijn koffie was nog heet en rook een beetje bitter.

Buiten tikte de regen tegen het raam van de huiskamer.

Hij keek naar de klok boven de gesloten deur.

Gewoonlijk vertelde een medewerker wat de groep daarna ging doen.

Maar vandaag lag er alleen een leeg vel papier.

Ellen kwam binnen met een pen en een groene map.

Ze werkte hier al jaren en kende Bas goed.

Vandaag had ze nieuws over een proef in de gevangenis.

Bas legde zijn handen naast zijn warme kop koffie.

De andere mannen schoven hun stoelen dichter naar de tafel. ‘Jullie mogen voortaan meer dingen zelf regelen,’ vertelde Ellen rustig. ‘Er zijn te weinig mensen om hier te werken.

Sommige groepen krijgen daarom meer vrijheid bij hun dagelijkse taken.

Deze proef duurt een jaar, daarna bekijken we het resultaat.’ Bas keek naar het lege papier midden op de tafel.

Meer vrijheid klonk prettig, maar wat betekende dat precies?

Ellen vertelde over twee andere gevangenissen met dezelfde proef.

Ook in Ter Apel en Veenhuizen gingen groepen zelf meer doen.

Het ging dus niet alleen om hun groep in Middelburg. ‘Kunnen we dan zomaar alles zelf kiezen?’ vroeg Mehmet nieuwsgierig. ‘Nee, we hebben duidelijke afspraken gemaakt,’ antwoordde Ellen. ‘We hebben eerst gekeken wie aan deze proef kunnen meedoen.

Jullie moeten je goed gedragen en je afspraken nakomen.

Jullie mogen deze kamer nu gebruiken zonder voortdurend een medewerker erbij.

Maar jullie moeten de taken wel eerlijk verdelen.’ Ellen schreef drie taken op: afwassen, tafels schoonmaken en spullen opruimen.

Bas had vroeger in de keuken van een hotel gewerkt.

Toch wilde hij niet meteen alle taken op zich nemen.

Hij had vaak genoeg na anderen de afwas gedaan.

Deze keer wilde hij het vanaf het begin anders regelen. ‘Laten we een rooster maken,’ stelde hij aan de groep voor. ‘Dan weet iedereen wat hij op welke dag moet doen.’ Mehmet pakte de pen en tekende zeven vakken op papier.

Boven elk vak schreef hij de naam van een dag.

Bas schreef daarna de namen van de mannen eronder.

Iedereen kreeg twee taken, behalve Henk, die last van zijn arm had.

Hij zou iedere avond controleren of alles klaar was.

De volgende middag bleek het rooster niet meteen goed te werken.

Na de lunch stonden er nog vier vuile borden.

Er lag kaas op tafel en de boter stond open.

Bas pakte al een doek, maar legde die weer neer.

Volgens het rooster was Mehmet vandaag aan de beurt.

Mehmet zat bij het raam en las een oud tijdschrift.

Bas liep naar hem toe en wees op het papier. ‘Je bent vandaag de afwas vergeten,’ zei hij rustig. ‘Ik dacht dat ik morgen moest,’ antwoordde Mehmet verbaasd.

Hij stond op en bekeek het rooster aan de muur.

Toen begon hij zacht te lachen om zijn eigen fout. ‘Ik heb de dagen zelf geschreven, maar verkeerd gekeken.’ Bas moest ook lachen en gaf hem een schone doek. ‘Zelf kiezen is fijn, maar zelf lezen hoort er blijkbaar bij.’ Samen brachten ze de borden naar de kleine keuken naast de kamer.

Daar rook het naar zeep en vers brood.

Mehmet waste af en Bas droogde voor deze keer af.

Ze spraken af om voortaan na het ontbijt te kijken.

Dan zouden ze allebei weten wie welke taak had.

Een week later kwam Ellen tijdens de koffie even binnen.

De tafel was schoon en het rooster hing duidelijk aan de muur.

Henk controleerde zijn lijst met een ernstig gezicht. ‘Alles is klaar, behalve de koffie,’ zei hij. ‘Die smaakt nog precies hetzelfde als vorige week.’ Iedereen lachte, ook Ellen, die zelf net een slok nam.

Bas zat tevreden met zijn handen om zijn kopje.

Hij heeft deze week iets belangrijks geleerd over samenleven.

Hij kan rustig iets vragen zonder meteen boos te worden.

Morgen zal hij weer samen met Mehmet het rooster bekijken.

Voor nu dronk hij zijn koffie en luisterde naar de regen.

Tot de volgende keer.