The pattern
Al and nog say that something has started or is still going on; nog niet and niet meer say the opposite. Pas says that something comes later, or is less, than you might expect.
- al: already. In questions it also means yet: Ben je al thuis? (Are you home yet?)
- nog: still. (Nog has other jobs too, like nog een koffie, one more coffee.)
- nog niet: not yet, the negative of al.
- niet meer: no longer, not anymore, the negative of nog.
- pas: not until with a time (pas om tien uur), only with an amount (Joris is pas drie), and only just or recently with the perfect tense (pas verhuisd).
- Where Dutch needs _geen_ instead of _niet_, you get nog geen and geen ... meer: Ik heb nog geen fiets. Er is geen melk meer.
- These words usually sit in the middle of the sentence, before a participle or words like klaar and thuis: Ik heb al gegeten.
Examples
| Ik ben al klaar. | I'm already done. |
| Heb je al gegeten? | Have you eaten yet? |
| Hij slaapt nog. | He's still asleep. |
| Daan woont nog bij zijn ouders. | Daan still lives with his parents. |
| De trein is nog niet vertrokken. | The train hasn't left yet. |
| Sanne werkt niet meer bij de gemeente. | Sanne doesn't work for the municipality anymore. |
| Ik ben pas om tien uur thuis. | I won't be home until ten. |
| Fatima is pas verhuisd. | Fatima has only just moved house. |
| Het is al acht uur! | It's eight o'clock already! |
| Het is pas acht uur. | It's only eight o'clock. |
Why it works this way
Picture a moment of change: the train leaves, the soup is ready, you move house. Al and nog niet ask whether that change has happened yet. Nog and niet meer ask whether the old situation is still going on. That is why they come in pairs:
- Ben je al klaar? Nee, nog niet. (Are you done yet? No, not yet.)
- Woon je nog in Utrecht? Nee, niet meer. (Do you still live in Utrecht? No, not anymore.)
Remember: when your answer is no, a question with al gets nog niet, and a question with nog gets niet meer. A yes answer simply keeps the same word: Ja, ik woon nog in Utrecht.
Now the feeling. At eight in the morning, Emma can say Het is al acht uur! (hurry, I'm late) or Het is pas acht uur (relax, there's time). Same clock, different feeling. Al often suggests that something happens sooner, or that a time or number is higher, than you expected; pas suggests later or lower: Ahmed is pas twintig en heeft al een eigen bedrijf. (Ahmed is only twenty and already has his own business.)
English says "not ... until", but Dutch usually just uses pas, without niet: De supermarkt gaat pas om acht uur open. German speakers can map "schon, noch, erst" onto al, nog, pas, but should avoid eerst here, because it means first. For Spanish speakers, "ya no" is niet meer.
Watch out
خطأIk heb gegeten al
صوابIk heb al gegeten
al goes before the participle, not at the end
خطأIk ben niet klaar nog
صوابIk ben nog niet klaar
nog comes before niet, and both go before klaar
خطأHet is alleen negen uur
صوابHet is pas negen uur
alleen means only in the sense of nothing else; for an early time, use pas
خطأIk heb nog niet kinderen
صوابIk heb nog geen kinderen
before a noun like this, niet becomes geen
Quick check
- Choose al or nog niet: Bas heeft ... gegeten, dus hij heeft honger.
- Choose nog or niet meer: Lotte rookt ..., want ze is vorig jaar gestopt.
- Choose al or pas. You want to say that the time feels early and there is no hurry: Rustig maar, het is ... half zeven.
- Fix the sentence: Carlos woont niet in Den Haag meer.
اعرض الإجابات
- nog niet: he hasn't eaten yet, so he's hungry.
- niet meer: she quit, so she no longer smokes.
- pas: it makes half past six feel early (al would make it feel late).
- Carlos woont niet meer in Den Haag. (niet meer goes before in Den Haag, not at the end.)
Use it today
Tonight, tell someone at home or a colleague three true things in Dutch: something you have already done today, something you haven't done yet, and something you no longer do. For example: Ik heb al boodschappen gedaan, Ik heb nog niet gekookt, Ik rook niet meer.