The pattern
After want, use normal word order, as in an ordinary sentence. After omdat, the conjugated verb (the form that changes with the subject, like heb or is) goes to the end of the omdat part.
- want + normal order: want ik heb honger. The verb is in second place, just as in Ik heb honger.
- omdat + verb at the end: omdat ik honger heb. With two verbs, both go to the end: omdat ik de trein heb gemist.
- An omdat clause (the part that starts with omdat) can come first: Omdat ik honger heb, eet ik een appel. The rest then starts with its verb (more in When the subordinate clause comes first). A want clause never comes before the part it explains.
- In writing, a comma before want is usual. Before omdat it is optional.
Examples
| Ik eet een appel, want ik heb honger. | I'm eating an apple because I'm hungry. |
| Ik eet een appel omdat ik honger heb. | I'm eating an apple because I'm hungry. |
| Omdat ik honger heb, eet ik een appel. | Because I'm hungry, I'm eating an apple. |
| Ik doe vandaag de boodschappen, want morgen heb ik geen tijd. | I'm doing the shopping today because I don't have time tomorrow. |
| Daan gaat naar de huisarts, want hij is al een week ziek. | Daan is going to the GP because he has been ill for a week. |
| Fatima is te laat omdat ze de trein heeft gemist. | Fatima is late because she missed the train. |
| Ahmed belt de gemeente omdat hij een nieuw paspoort nodig heeft. | Ahmed is calling the municipality because he needs a new passport. |
| Omdat het regent, neemt Sanne de bus. | Because it's raining, Sanne is taking the bus. |
| Priya gaat vroeg slapen omdat ze om zes uur opstaat. | Priya goes to bed early because she gets up at six. |
Why it works this way
Want is a linking word, like en (and) and maar (but): it joins two ordinary sentences and changes nothing (see En, maar, of, want, dus). Take want away and a complete sentence remains: Ik heb honger. Want does not even take up a place, so after it you can start with morgen and use inversion (verb before subject): want morgen heb ik geen tijd.
Omdat starts a subordinate clause: a part of a sentence that cannot stand on its own. In those clauses Dutch puts the conjugated verb at the end (Subordinate clauses: the verb goes to the end). The clause is a closed package, so you can move it to the front. Want is a bridge from one sentence to the next, so it only works after the first one. You may see Want begin a new sentence as an afterthought (Ik ga niet mee. Want ik ben moe.), but the reason still comes second.
When the reason comes second, the two are usually interchangeable. One tendency: if the reason is evidence rather than a cause, speakers prefer want: Joris is thuis, want zijn fiets staat voor de deur. The bike is not why Joris is home; it is how you know. To answer Waarom? with just the reason, the usual choice is omdat: Omdat ik de bus heb gemist. German speakers can map want to "denn" and omdat to "weil".
Remember: omdat ends in dat, and just like in Ik denk dat Sanne ziek is, the verb waits until the end. Want is a bridge: put it between two normal sentences and change nothing.
Watch out
FoutIk blijf thuis omdat ik ben ziek.
GoedIk blijf thuis omdat ik ziek ben.
omdat sends the verb to the end
FoutIk eet niets, want ik geen honger heb.
GoedIk eet niets, want ik heb geen honger.
want keeps normal order
FoutWant het regent, ik neem de bus.
GoedOmdat het regent, neem ik de bus.
a want reason cannot come first
FoutOmdat de winkel dicht is, wij gaan naar de markt.
GoedOmdat de winkel dicht is, gaan wij naar de markt.
after an omdat clause, the verb comes right after the comma
FoutIk ben moe omdat ik sta om zes uur op.
GoedIk ben moe omdat ik om zes uur opsta.
at the end, opstaan is one word again
Quick check
- Choose the right ending: Ik bel de huisarts, want ik ... (ben ziek or ziek ben)
- Fix the word order and keep omdat: Lotte blijft thuis omdat ze is moe.
- Choose want or omdat: ... het koud is, draagt Carlos een muts.
- Fill in the right form of opstaan: Mei is moe omdat ze elke dag om zes uur ...
Toon de antwoorden
- ben ziek (after want the order stays normal, with the verb in second place)
- Lotte blijft thuis omdat ze moe is. (omdat sends is to the end)
- Omdat (the verb is is at the end, and a want clause cannot come first)
- opstaat (at the end of an omdat clause, opstaan is one word again)
Use it today
Text a friend or colleague to move a plan, and give your reason twice: once with want and once with omdat. For example: Ik kom later, want de trein heeft vertraging. and Ik kom later omdat de trein vertraging heeft.