The pattern
A subordinate clause at the start of a sentence fills position one, so the main clause usually continues with its conjugated verb (the verb that changes with the person), followed by the subject.
- The subordinate clause comes first, usually with its verb as the last word: Als het regent. See Subordinate clauses.
- A comma separates the two clauses.
- The conjugated verb of the main clause comes next, then the subject: blijf ik thuis.
- Other verbs in the main clause, like a past participle, still go to the end: Omdat de trein uitviel, ben ik te laat gekomen.
- When je or jij follows a present tense verb, the ending -t drops: zie je, not ziet je. See Werk jij?
Examples
| Als het regent, blijf ik thuis. | If it rains, I stay at home. |
| Omdat de trein uitviel, kwam ik te laat. | Because the train was cancelled, I was late. |
| Toen Sanne op het station aankwam, was haar trein al weg. | When Sanne got to the station, her train had already left. |
| Als je bij de bibliotheek links afslaat, zie je het gemeentehuis. | If you turn left at the library, you'll see the town hall. |
| Omdat Daan griep had, heeft hij de huisarts gebeld. | Because Daan had the flu, he called the GP. |
| Voordat Joris naar zijn werk fietst, drinkt hij een kop koffie. | Before Joris cycles to work, he has a cup of coffee. |
| Omdat Mei vandaag jarig is, neemt ze taart mee naar kantoor. | Because it's Mei's birthday today, she's taking cake to the office. |
| Terwijl Ahmed op de bus wachtte, belde zijn moeder. | While Ahmed was waiting for the bus, his mother called. |
Why it works this way
Starting with the subordinate clause sets the scene. You give the condition, the reason or the time first, and then say what happens. Omdat de trein uitviel, kwam ik te laat explains the problem before your manager has even looked at the clock.
The order comes from verb second: a Dutch main clause has one element in position one and the conjugated verb right after it. That element can be a single word, a phrase or a complete clause:
- Morgen blijf ik thuis.
- Bij slecht weer blijf ik thuis.
- Als het regent, blijf ik thuis.
So shrink the clause in your head to one word such as dan, and the order is obvious: Dan blijf ik thuis. In speech you will even hear both together: Als het regent, dan blijf ik thuis. Here dan repeats position one, and the verb still comes before the subject.
Put the subordinate clause at the end instead, and the main clause keeps its normal order: Ik blijf thuis als het regent.
Remember: verb, comma, verb. In most sentences the subordinate clause ends with its verb, the main clause opens with its verb, and the two meet at the comma.
English and Spanish keep the subject first in both halves (if it rains, I stay home), which is why so many learners write ik blijf after the comma. German works like Dutch here, so German speakers mostly have this already.
Two cases work differently. A want clause can't come before the main clause at all, so use omdat when you want to start with the reason (Omdat or want). And after a clause with ook in the sense of whatever or however, the main clause normally keeps its subject first: Wat je ook zegt, ik ga niet naar dat feest.
Watch out
FoutAls het regent, ik blijf thuis.
GoedAls het regent, blijf ik thuis.
the whole clause is position one, so the verb comes next
FoutOmdat de trein viel uit, kwam ik te laat.
GoedOmdat de trein uitviel, kwam ik te laat.
in the subordinate clause the verb goes to the end, joined to its particle
FoutAls je bus 12 neemt, bent je in tien minuten bij het ziekenhuis.
GoedAls je bus 12 neemt, ben je in tien minuten bij het ziekenhuis.
when je follows the verb, the -t drops
FoutWant ik was ziek, ik bleef thuis.
GoedOmdat ik ziek was, bleef ik thuis.
a want clause cannot open the sentence
Quick check
- Choose Omdat or Want: ... de supermarkt al dicht was, kocht Priya brood bij het station.
- Choose hij moest or moest hij: Omdat Bas zijn sleutels niet bij zich had, ... bij de buren aanbellen.
- Fix the sentence: Toen Lotte thuiskwam, ze zag dat haar fiets weg was.
- Fill in the right form of hebben: Als je in de winter fietst, ... je handschoenen nodig.
Toon de antwoorden
- Omdat: a want clause can't come first, and want doesn't send the verb to the end.
- moest hij: the omdat clause is position one, so the verb comes next.
- Toen Lotte thuiskwam, zag ze dat haar fiets weg was. The verb comes straight after the comma.
- heb: je follows the verb, so the -t drops.
Use it today
Write three sentences about your own day that start with toen, omdat and als: one about your commute, one about the weather and one about the supermarket. Read them aloud and check that the verb comes straight after each comma.