Ratelband: waar is hij? En wat betekent dat?

Eén woord en half Nederland zoekt het op.

Vandaag een 77-jarige Nederlander die vermist was nu opduikt in Laos.

En de Thaise politie heeft met hem gesproken.

Waarom raakt dit jou?

Omdat het gaat over iemand die je kent van TV en over een vraag die iedereen herkent.

Waar is hij eigenlijk?

Mijn goede heer.

Ik lees het ook.

Een landgenoot, ver van huis.

En de autoriteiten moeten hem zoeken.

In mijn tijd zou iets via de haven en de krant gaan.

Nu gaat het snel, maar zeg mij Tim, wat is er precies gebeurd volgens de berichten?

Kort.

Emile Ratelband, 77 jaar, is getraceerd in een woning in Laos.

De Thaise politie sprak met hem.

Hij leek op de vlucht.

En er is nog iets.

Een deurwaarder heeft beslag gelegd op zijn huurwoningen in Arnhem.

Verkoop dreigt.

Dus ja, er spelen meer dingen.

Beslag op huurwoningen?

Dan heb ik direct vragen.

In mijn tijd betekende beslag nemen dat een schuldeiser via het gerecht iets van

u afneemt.

Een deurwaarder komt aan de deur.

Dat is geen klein nieuws.

En hij is 77.

Dat is een leeftijd waarop een mens rust verdient, zou ik zeggen.

Precies.

En daarom zoeken mensen op Ratelband.

Het is geen ver-van-mijn-bed-verhaal.

Iedereen kent wel iemand die ouder wordt en worstelt met geld, wonen of familie.

En hij is een bekende Nederlander.

Dus het voelt persoonlijk.

Ook al ken je hem niet echt.

Dat herken ik.

In 1850 hadden wij ook bekende figuren.

Reders, dominees, krantenmannen.

Als zo iemand in problemen kwam, stond het in de krant.

Maar goed.

Ik wil het niet mooier maken dan het is.

Vertel, wat betekent getraceerd precies?

Want dat woord hoor ik vaak, maar het is niet alledaags.

Goede vraag.

Getraceerd betekent gevonden na zoeken.

De politie of iemand anders heeft hem opgespoord.

Het is een beetje technisch.

Je zegt niet snel: ik heb mijn sleutels getraceerd.

Maar bij vermiste personen wel.

Dus hij was vermist en nu is hij gevonden.

Dat is de kern.

Vermist.

Dus men wist niet waar hij was.

En nu is hij in Laos, in een woning.

Ik denk aan de scheepvaart.

Een schip dat men kwijt is en dan duikt het op in een vreemde haven.

Dan zegt men: het is getraceerd.

Maar goed.

En die uitdrukking op de vlucht lijken, dat klinkt ernstig.

Ja, en daar moeten we voorzichtig zijn.

De politie zegt niet hij is schuldig.

Ze zeggen het lijkt erop dat hij op de vlucht is.

Op de vlucht betekent weg van problemen of gevaar.

Je kunt vluchten voor het weer, voor een oorlog of voor de politie.

Hier gaat het om die laatste betekenis.

Maar het is een vermoeden.

Dus wij mogen niet zeggen, hij is een misdadiger.

Dat past niet.

In mijn tijd zou een krant misschien harder schrijven, maar wij blijven waardig.

Zeg liever, de autoriteiten onderzoeken de situatie.

En laten we eerlijk zijn.

Als een man van 77 in Laos zit en zijn huizen in Arnhem worden verkocht, dan is dat verdrietig.

Eens.

En dat is ook wat je voelt als je dit leest.

Het is niet alleen een opvallend verhaal,

het is een mens die klem zit tussen landen, wetten en tijd.

In 2250 kennen wij dit soort situaties nog steeds, maar dan digitaal.

Mensen kunnen zich verplaatsen, maar hun verplichtingen reizen mee.

Hhm.

In 1850 reisde een verplichting per post.

Nu reist zij sneller dan de mens.

Dat is de kern.

Maar zeg Tim, jij spreekt over 2250.

Hoe kijken jullie daar naar zoiets?

Hebben jullie nog deurwaarders?

Wij hebben geen deurwaarders meer zoals jij ze kent, maar we hebben wel systemen die schulden innen.

Alleen heet dat anders.

Stel je voor.

Je huis is gekoppeld aan je digitale identiteit.

Als je niet betaalt, gaat er een signaal naar een lokale beheerder.

Die stuurt geen mens, maar een bericht.

Dat is efficiënter, maar ook kouder.

Kouder, ja.

Dat geloof ik graag.

Een deurwaarder is een mens met een papier.

Dat is onaangenaam, maar je kunt nog praten.

Een systeem dat zwijgt, dat is pas beangstigend.

Maar goed, laten we bij het nieuws blijven.

Wat weten we zeker?

Hij is gevonden.

De politie sprak met hem.

En er is beslag op zijn huurwoningen.

Precies.

En wat we niet weten, waarom hij in Laos is, of hij vrijwillig daar is, en wat er nu gaat gebeuren.

Dat is belangrijk voor jou als luisteraar.

Het nieuws geeft een paar feiten, en de rest is interpretatie.

Wij gaan niet speculeren, we leggen uit wat er staat.

Goed.

En dat brengt mij bij een klein leerpunt.

Ik hoor vaak: hij lijkt op de vlucht. Maar de krant schrijft: die op de vlucht lijkt.

Dat is een andere volgorde, en dat is nuttig Nederlands.

Luister goed, jij daar.

Je kunt zeggen, het lijkt te regenen, of hij lijkt te slapen.

Maar ook, hij lijkt op de vlucht.

En dat is precies ons leerpunt van vandaag.

De constructie lijkt te plus infinitief.

Simpel voorbeeld: hij lijkt te slapen.

Betere zin, de Nederlander lijkt op de vlucht te zijn.

Dus niet, hij lijkt op de vlucht, maar hij lijkt op de vlucht te zijn.

Dat klinkt formeler en preciezer.

Probeer het maar.

Ik zeg het zelf ook.

De man lijkt te zijn vertrokken.

Of de situatie lijkt ernstig te zijn.

Merk je het? Het werkwoord lijken krijgt een te plus infinitief.

Dat is netjes en het komt veel voor in nieuws.

Als je dat onder de knie hebt, klink je meteen een stuk zekerder.

En nu terug naar het verhaal, want er is nog een woord dat je moet kennen.

Beslag leggen op.

Dat betekent officieel iets afnemen, zodat het verkocht kan worden.

In dit geval huurwoningen.

Dus de deurwaarder zegt, deze huizen mogen verkocht worden om schulden te betalen.

Dat is heftig.

Heftig, ja.

En het roept bij mij de vraag op: hoe kan een mens van 77 nog huurwoningen hebben?

In mijn tijd was een huis, een thuis, geen handelswaar, maar goed, de wereld verandert.

Ik wil niet oordelen, ik wil begrijpen.

En daarom luister ik naar jou Tim, jij kent de toekomst.

Ik ken de toekomst, maar ik ken ook het verleden.

En ik weet één ding.

Mensen zoeken altijd naar een verhaal achter een naam.

Ratelband is zo'n naam.

Hij was op TV, hij zei opvallende dingen.

Nu is hij een vermiste Nederlander in Laos.

Dat contrast raakt mensen.

Het is bijna een roman.

Een roman met een donkere rand.

Maar laten we niet vergeten, het gaat hier om een echt mens.

En om echte huizen, echte schulden, echte familie misschien.

We mogen het niet kleiner maken dan het is.

Zelfs niet met een grap, dat past ons niet.

Mooi gezegd.

En daarom blijven we bij de feiten.

De Thaise politie sprak met hem.

Hij is in Laos.

De deurwaarder is in Arnhem.

Twee werelden, één persoon.

En jij als luisteraar mag zelf nadenken.

Wat zou jij doen als je 77 was en je huis dreigde te verdwijnen?

Dat is geen makkelijke vraag.

Nee, zeker niet.

Maar goed, we zijn nog maar half onderweg.

Ik heb nog vragen over die Thaise politie.

Want waarom spreekt de Thaise politie met een Nederlander in Laos?

Dat is een grensgeval.

En grenzen, mijn goede heer, dat is altijd lastig.

Zelfs in 1850.

Precies.

En daar gaan we zo verder over.

Blijf luisteren, want we leggen nog uit wat vermist betekent en hoe je daar over praat zonder te oordelen.

En als je nu vragen hebt, onthoud ze.

Straks gaan we dieper in op de rol van de politie en de deurwaarder.

Precies, Pieter.

En laten we die vraag over de Thaise politie meteen aanpakken.

Waarom spreekt de Thaise politie met een Nederlander in Laos?

Dat heeft te maken met samenwerking tussen landen.

Laos en Thailand liggen naast elkaar.

Als iemand vermist is, kan de politie in het ene land informatie vragen aan het andere land.

Dat heet grensoverschrijdende samenwerking.

Grensoverschrijdende samenwerking.

In mijn tijd hadden we dat niet zo.

Als een Nederlander in de Oost verdween, dan was dat de zorg van de koloniale autoriteiten.

Maar goed, ik begrijp het idee.

De politie in Laos kan niet zomaar in Thailand zoeken en andersom.

Dus ze praten met elkaar.

Dat is logisch.

Ja, en nu komt er een belangrijk woord.

Vermist.

Wat betekent dat eigenlijk?

Iemand is vermist als niemand weet waar hij is.

De familie of de autoriteiten maken zich zorgen.

Ze zoeken naar die persoon.

In dit geval was Ratelband vermist.

Maar nu heeft de Thaise politie met hem gesproken.

Dus hij is niet meer vermist, maar wel getraceerd.

Getraceerd.

Dat is een mooi woord.

Het komt van Trace, spoor.

Je volgt een spoor tot je iemand vindt.

Vroeger deden we dat met honden en paarden.

Nu met telefoons en computers.

Maar het idee is hetzelfde.

Je zoekt en je vindt.

En dan blijkt hij in een woning in Laos te zitten.

Niet in Thailand, maar in Laos.

Dat is belangrijk.

Zeker.

En de titel zegt ook die op de vlucht lijkt.

Dat is een voorzichtige formulering.

De krant zegt niet dat hij echt vlucht, maar het lijkt erop.

Vluchten betekent wegrijden of weggaan om niet gevonden te worden.

Bijvoorbeeld voor de politie of schulden.

Maar nogmaals het is een vermoeden.

En dat is precies waarom ik voorzichtig ben.

In mijn tijd zouden we zeggen: hij is op de vlucht, maar dat is een zwaar woord.

Het klinkt als een misdadiger en dat is hij niet per se.

Hij is een mens met problemen.

Deurwaarder in Arnhem, dat is een probleem.

De huurwoningen, dat is een probleem, maar misdadiger, dat zegt de krant niet.

En daar komt nog iets bij, de rol van de deurwaarder.

Een deurwaarder is iemand die namens de rechter schulden int.

Als je hier niet betaalt, kan de deurwaarder beslag leggen op je spullen of je woning.

Beslag leggen betekent officieel opeisen.

De woning wordt dan verkocht om de schuld te betalen.

Dat is wat er in Arnhem dreigt.

Beslag leggen.

Dat ken ik uit de handel.

Als een koopman z'n schulden niet betaalde, kon de schuldeiser beslag leggen op zijn goederen.

Soms op zijn schip.

Dat was een ramp.

En nu gebeurt het met huizen.

Ik moet zeggen, Tim, dat vind ik ingewikkeld.

Een huis is toch meer dan een goed.

Het is een thuis.

Daar raak je een gevoelige snaar.

In 2250 hebben we dat probleem anders opgelost.

Wij hebben geen huurwoningen meer zoals jij die kent.

We hebben woontmodules die je deelt.

En eigendom is meer een digitaal recht.

Maar goed, dat is de toekomst.

In 2026 is het nog steeds zo dat een huis een bezit is.

En bezit kan worden verkocht als je schulde hebt.

Dus de deurwaarder verkoopt het huis en de schuld wordt betaald.

En de bewoner?

Die moet weg.

Dat is hard.

Zeker voor iemand van 77.

Ik denk aan mijn eigenvader.

Die woonde zijn hele leven in hetzelfde huis.

Als iemand hem daar uit had gezet, ik weet niet wat hij had gedaan.

Misschien was hij ook gevlucht.

Wie zal het zeggen?

En dat brengt ons bij het leerplunt van vandaag.

We horen steeds, hij is vermist.

Hij lijkt op de vlucht.

De deurwaarder legt beslag.

Dat zijn allemaal werkwoorden met een leidend voorwerp of een bepaling.

Maar het patrouw dat ik wel uitlichten is lijken op.

Dus het lijkt op een vlucht.

Of hij lijkt op de vlucht te zijn.

Lijken op.

Dat gebruik ik ook wel eens.

Als iets erop lijkt, dan lijkt het erop.

Maar wat is het verschil met gewoon lijken?

Ik bedoel, je kunt zeggen, hij lijkt moe.

En ook, hij lijkt op zijn vader.

Dat is toch anders.

Ja, precies.

Lijken zonder op, betekent het schijn zou te zijn.

Bijvoorbeeld, hij lijkt moe.

Ik denk dat hij moe is.

Lijken op, betekent, er is een overeenkomst.

Bijvoorbeeld, hij lijkt op zijn vader.

Ze hebben dezelfde neus.

In het nieuws gaat het om lijken op in de zin van het schijn dat hij vlucht.

Dus het lijkt op een vlucht.

Dus als ik het goed begrijp, de zin het lijkt op een vlucht betekent het heeft de kenmerken van een vlucht.

In de zin, hij lijkt op de vlucht te zijn, is een beetje raar.

Want dan zou hij lijken op een vlucht, maar hij is een mens.

Nee, wacht, hij lijkt op de vlucht te zijn.

Dat betekent het schijnt dat hij vlucht, toch?

Bijna.

Eigenlijk is de beste vorm hij lijkt op de vlucht te zijn.

Dat is een beetje formeel.

Beter is, het lijkt erop dat hij vlucht of hij lijkt gevlucht te zijn.

Maar de krant schrijft die op de vlucht lijkt.

Dat is een verkoorte vorm.

Laten we twee voorbeelden geven.

Simpel, het lijkt op regen.

Beter, het lijkt erop dat het gaat regenen, zie je het verschil?

Ja, het lijkt op regen is meer.

Het heeft de kenmerken van regen, bijvoorbeeld donkere wolken.

En het lijkt erop dat het gaat regenen is meer, het schijn zou te zijn.

Ik snap het.

Maar laten we terug gaan naar ratenband, want ik heb nog een vraag.

De krant zegt de thuisepolietie sprak met hem, maar hij is in laos.

Hoe kan dat?

Heeft de thuisepolietie een lange arm?

Goede vraag.

De thuisepolietie kan niet zomaar in laos optreden.

Maar ze kunnen wel contact hebben met de autoriteiten in laos.

Of ze hebben hem gesproken via de telefoon of ze zijn naar laos gereist.

Dat staat niet in de titel.

We weten alleen dat ze met hem hebben gesproken.

Misschien heeft hij zelf contact opgenomen.

Of de politie heeft hem gevonden via een tip.

We weten het niet precies.

Dus we moeten niet te veel invullen, dat is een goede les.

In mijn tijd zou de klant misschien schrijven, de politie heeft hem opgespoort.

Maar ja, wij hadden geen laos, wij hadden indier en de politie daar was anders.

Maar goed, het idee is hetzelfde.

De overheid zoekt iemand en vind hem, soms met tegenzien.

En dan is er nog de vraag waarom laos?

Waarom niet thailand?

Laos is een buurland van thailand.

Het is een communistisch land, maar wel open voor toeristen.

Veel mensen gaan erheen om te vluchten voor iets of om rust te zoeken.

Ik heb geen bewijs dat ratelband daarom in laos is.

Maar het is een land waar je makkelijk kunt verdwijnen, als je dat zou willen.

Verdwijnen, dat is een sterk woord.

In mijn tijd verdwenen mensen soms naar Amerika, of naar de Oost.

Ze lieten alles achter, soms uit schaamte, soms uit angst.

Ik heb dat gezien in de handel.

Een koopman die failliet ging, vertrok naar een ver land.

Niemand hoorde meer van hem, dat is tragisch en ook een beetje begrijpelijk.

Ja, en daarom moeten we niet te snel oordelen.

We weten niet waarom Ratelband in Laos is.

Misschien is hij op vakantie, misschien woont hij daar, misschien vlucht hij voor de deurwaarder.

De krant zegt op de vlucht lijkt.

Dat is een vermoeden, geen feit.

En jij als luisteraar mag zelf nadenken.

Wat zou jij doen als je 77 was en je huis werd verkocht?

Ik zou bidden en dan zou ik met mijn familie praten.

Want familie, dat is het enige dat echt blijft.

Huizen kun je verliezen, geld kun je verliezen, maar je naam en je familie, die blijven.

Maar ja, ik ben dan ook een oude koopman.

Misschien denkt een ander daar anders over.

En dat is goed.

We zijn allemaal mensen.

Mooi gezegd.

En dat is misschien de kern.

Achter elk nieuwsbericht zit een mens.

Ratelband is niet alleen een naam die je opzoekt.

Het is een man van 77 die ergens in Laos zit en die waarschijnlijk niet weet wat er in Arnhem gebeurt.

Of misschien weet hij het wel en is hij daarom daar.

We weten het niet.

En dat is oké.

We hoeven niet alles te weten.

Nee, we hoeven niet alles te weten.

Maar we kunnen wel nadenken.

En dat is wat wij hier doen.

Nadenken over het nieuws.

Met respect.

Ik hoop dat hij hulp krijgt.

En ik hoop dat de mensen in Arnhem ook geholpen worden.

Want zij zijn ook slachtoffer van deze situatie.

De huurders, de buren, de familie.

Het is een web van mensen.

Precies.

En daarmee sluiten we deze aflevering af.

Denk nog eens na over het woord vermist en over het patroon lijken op.

En als je vragen hebt of als je wilt reageren,

ga dan naar nieuwsdoordetijd.com.

Daar kun je verder praten.

Want nieuws is niet iets om alleen te lezen.

Het is iets om samen te begrijpen.

Tot de volgende keer.

Bedankt voor het luisteren naar Dutch Fluency.

Op Dutchfluency.com vind je de transcript en oefeningen.

Spreek Nederlands, zelfs als je stottert.

Tot de volgende keer.