Gratie voor Fransman: een dag na schrappen Russen van sanctielijst

Ik ben Tim uit 2050.

Naast me zit Pieter, een koopman uit 1850.

Vandaag een Fransman komt vrij en een dag eerder halte EU twee rusten van de sanctie leist.

Toevall of een deal.

Hmm, een gevangenen vrij en twee rijken hiervan een leist.

Mijn goede heer dat ruikt naar onderhandeling.

In mijn tijd noemen we dat een ruil, maar vertel, wat is het precies gebeurd?

Even simple.

Azerbaijan liet Martin Roy en Vrij.

Hij zat tien jaar zelf voor speonage.

De president gaf een gradsie, dat betekent officieële vrijheid van straf.

En dat gebeurde één dag nadat de EU twee rustische oliegargen van de sanctie leist halden.

Graties, sanctie leist, oliegargen, moderne woorden, maar het liedje is oud.

Een leist waarop gijn niet mogen handelen.

Dat kennen wij ook.

De Guilde hadden hun eigen verboden, maar waarom deden die Fransen zo hun best voor die Oesmanof?

Omdat Azerbaijan twee Fransen gevangen hield.

Enk recht tien jaar de ander twaalf.

Volgens de Britse krant, Financial Times, wilde Azerbaijan hen alleen vrij laten als Oesmanof van de Europese sanctie leist verdwen.

Dus Frankrijk zette druk.

Dus een land rijdt twee gevangenen voor het schappen van een naam.

Dat is geen handel in goederen, maar in invloed.

In mijn tijd zouden wij zeggen een wisselbrief op de politiek.

En de EU? Die liet het toe?

Niet alle landen waren blij.

Brusselse diplomaten stonden versteld.

Anderen EU-landen waren boos.

Want de EU wilde juist de sancties verlengen om Rusland onder druk te zetten.

Als steun aan Ukraine.

En dan hal je twee Russen van de leist.

Versteld boos.

Dat zijn sterke woorden.

Leg mij zo uit.

Wat is een sanctielijst precies?

Ik denk aan een verbod om handel te drijven.

Maar hoe werkt dat vandaag?

Een sanctie leist is een leis met mensen die geen zaken mogen doen met de EU.

Ze mogen niet reizen naar de EU.

En een geld in Europa wordt bevroren.

Dus ze kunnen niet bij al hun bezit.

Oesmanof stond er sinds 2022 op.

Na de Russische invasie.

Dus een reik man die niet bij zijn geld kan.

Dat is voor hem erger dan een verbod op reizen.

In mijn tijd zou een koop man zijn goud verstoppen.

Maar goed.

Die Oesmanof.

Waarom wilde Frankrijk hem zo graag weg?

Omdat Azerbaijan hem wilde ontzien.

Oesmanof is bevriend met de president van Azerbaijan.

Ze studeerde samen in Moskou.

Azerbaijan noemde de sancties tegen hem onrechtvaardig.

En Frankrijk wilde die twee Franse vrij.

Dus ja, dan geef je toe.

Ik begrijp het.

Een vriendschap uit de schoolbanken weegt zwaar.

Maar wat zegt Oekraïne hiervan?

Zij fechten tegen Rusland.

Zij zullen dit niet mooi vinden.

President Zelenski was woedend.

Hij zei, misschien zijn niet twee oliegargen nu blij,

maar ik zal dezelfde name weer aanmelden bij Europa.

Hij ziet de hand van Rusland.

Rusland wil de Europese bondgenoten tegen elkaar uitspelen.

Tegen elkaar uitspelen.

Dat is van alle tijden.

In mijn tijd deden de provincies dat ook.

Maar goed.

Laat we even stil staan bij een woord.

Oli Gharag.

Dat klinkt grieks.

Klaat.

Oli Gharag betekent een extreemrijke zakenman met veel politieke macht.

In Rusland en Oekraïne werden sommigen na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie

in de jaren 90 schatrijk.

Oesmanof verdiende aan metaal en telekom.

Metal en telekom.

In mijn tijd is dat spoorwege en telegraaf.

Maar goed.

Nu het leerpunt van vandaag.

Ik hoor het woord 'vrijlaten' en 'schrappen'.

Dat zijn scheidbare werkwoorden, nietwaar?

Ja, luisteraar, let op.

In het Nederlands kun je zeggen, ik laat hem vrij.

Het werkwoord is vrijlaten.

Maar je splitst het.

Laat en vrij gaan uit elkaar.

Simpele zin.

De president laat de gevangene vrij.

En een betere zin, met meer detail: 'De president verleende gratie en liet de Fransman onmiddellijk vrij.'

En liet de fransman onmiddellijk vrij.

Zo zie je.

Liet en vrij staan apart.

Dat is de kunst.

Niet vrijlaten als één blok.

Precies.

En hetzelfde met 'schrappen'. Je kunt zeggen:

De EU schrapt de naam, maar ook de EU haalde de naam van de lijst.

Dat is geen scheidbaar werkwoord, maar wel een veelvoorkomend patroon: 'van de lijst halen'.

Dus gij zegt: 'Ik haal u van de lijst.'

Dat klinkt vriendelijker dan 'ik schrap u'.

Maar goed.

Terug naar het nieuws.

Frankrijk reageerde verheugd.

Noemden ze het een humanitair gebaar?

Ja, de Franse regering zei: 'een humanitair gebaar dat de weg vrijmaakt voor betere betrekkingen'.

Humanitair betekent: gericht op menselijk welzijn.

En betrekkingen zijn relaties tussen landen.

Dus Frankrijk wil betere banden met Azerbeidzjan.

Maar een Azerbeidzjaanse diplomaat noemde verhalen over druk 'categorisch ongegrond'.

Dat betekent helemaal niet waar.

Dus officieel ontkennen ze.

Dat is diplomatieke taal.

In mijn tijd zouden we zeggen: hij liegt zonder te liegen.

Mooi gezegd.

En dan is er nog Luxemburg.

Dat land wil Mikhail Fridman van de lijst.

Hij eist miljarden euro's van Luxemburg omdat zijn bank daar verliezen lijdt door de sancties.

Luxemburg zit niet te wachten op die rechtszaak.

Dus twee landen, twee verschillende belangen.

Frankrijk voor de gevangenen, Luxemburg voor de bank.

En de EU als geheel moet doen alsof het één blok is.

Dat is vragen om moeilijkheden.

Zeker. En weet je, luisteraar, dit raakt jou ook.

Want sancties beïnvloeden energieprijzen, handel, en zelfs de steun aan Oekraïne.

Als landen binnen de EU gaan marschanderen, wordt het signaal aan Rusland zwakker.

Dat voel je uiteindelijk in je portemonnee.

In mijn tijd zou een dergelijke ruil via brieven en geheime ontmoetingen gaan.

Nu leest de hele wereld het in de krant.

De Financial Times wist het te melden. De tijden veranderen,

Maar de mens blijft dezelfde.

En dat brengt ons bij het leerpunt van vandaag.

In dit nieuws zie je vaak de constructie 'een dag nadat'.

Dat betekent, iets gebeurt en precies een dag eerder gebeurde iets anders.

Het is een tijdsaanduiding, luister maar.

De vrijlating van een dag nadat de EU twee Russen van de sanctielijst haalde.

Snap je?

Dat is duidelijk.

In mijn tijd zouden we zeggen: 'des anderen daags na'.

Maar 'een dag nadat' is eenvoudiger.

Geef eens een ander voorbeeld, Tim.

Bijvoorbeeld?

Ik ging naar de markt, een dag nadat ik mijn loon had ontvangen.

Simpel, toch?

En een betere zin?

De vergadering werd uitgesteld, een dag nadat het nieuws over de sancties bekend werd.

Zo kun je twee gebeurtenissen in tijd verbinden.

Dus 'een dag nadat' helpt om oorzaak en gevolg in de tijd te plaatsen.

Dat is nuttig.

Zeg, Tim.

Denk jij dat die Russische oligarchen nu echt blij zijn?

Zelensky zei dat sarcastisch.

Oesmanov en Fridman hebben misschien meer vrijheid, maar hun reputaties beschadigd.

En de EU is woedend.

Sommige landen voelen zich gepasseerd, dat kan de eenheid breken.

En eenheid is cruciaal in sanctiepolitiek.

Eenheid.

Ja.

In mijn tijd hadden we de Hanze, een verbond van kooplieden.

Als één stad een aparte deal sloot, viel het hele systeem uit elkaar.

Zo werkt de EU nu ook.

Frankrijk en Luxemburg gaan hun eigen gang.

Precies.

En Azerbeidzjan speelt een slim spel.

Het land houdt twee Fransen vast en ruilt ze als het ware voor het schrappen van Usmanov.

Dat noemen we gijzeling-diplomatie of ruilhandel.

Ja, ken jij dat Pieter?

Zeker.

In de 17e eeuw werden kooplieden soms gegijzeld door piraten of vorsten.

Losgeld was heel gewoon, maar dit gaat via sanctielijsten.

Een moderne vorm van druk.

De menselijke natuur verandert niet.

En weet je luisteraar?

Dit nieuws laat zien hoe moeilijk het is om morele principes en praktische belangen te scheiden.

Frankrijk wilde die mannen vrij.

Dat is begrijpelijk.

Maar de prijs was hoog.

Een oligarch van de lijst.

Ik zou zeggen, het is een kwestie van geweten.

Als regering moet je kiezen tussen mensenlevens en principes.

In mijn tijd zou de kerk zeggen, doe het goede.

Maar de handel zegt, doe wat nodig is, een lastig dilemma.

En dat dilemma zie je vaker.

Denk aan de gasleveringen uit Rusland.

Landen willen Oekraïne steunen, maar ook hun eigen economie draaiende houden.

Soms wint het eigen belang.

Dat maakt het nieuws zo menselijk.

Laten we nog één woord uitleggen.

Oligarch.

Dat is een heel rijk persoon met veel politieke invloed.

In Rusland en Oekraïne zijn er vele.

Usmanov is er een.

Hij heeft banden met presidenten.

En sanctielijst is ook belangrijk.

Dat is een lijst van mensen die gestraft worden.

Ze mogen niet reizen, en hun geld wordt bevroren.

Landen hopen dat ze daardoor hun gedrag veranderen.

Maar soms werkt het niet.

Dus een sanctielijst is als een banvloek van de kerk in de middeleeuwen.

Je wordt buiten gesloten.

Maar in plaats van zonde gaat het om politiek.

En de paus was niet tevreden als je je er niet aan hield.

Mooie vergelijking.

En nu terug naar het leven.

We hebben 'een dag nadat' geleerd.

Nog een voorbeeld.

De aankondiging kwam, een dag nadat het rapport was gepubliceerd.

En jij luisteraar kunt zelf een zin maken.

Oefen maar.

Ja, doe dat.

Zeg maar hard op.

Ik hoorde het nieuws een dag nadat ik het al van ...

Probeer het.

Zo leer je de structuur in je hoofd prenten.

En als je het lastig vindt om te onthouden,

'een dag nadat' is altijd gevolgd door een zin met een werkwoord in de verleden tijd.

Een dag nadat de EU besloot?

Of een dag nadat hij vrijkwam?

Zo werkt het.

Precies.

En nu, Tim, wil ik nog iets zeggen over de rol van Azerbeidzjan.

Dat land ligt tussen Europa en Azië.

Het is rijk aan olie en gas.

Daardoor heeft het macht.

Frankrijk wil die macht niet verliezen.

Klopt.

En Azerbeidzjan is ook boos op Frankrijk omdat Frankrijk Armenië steunt.

Armenië en Azerbeidzjan hebben een conflict.

Dus deze vrijlating is ook een signaal.

Kijk, we kunnen zaken doen.

Maar de prijs is hoog.

Dus eigenlijk is dit een moderne vorm van ruilhandel.

Gevangene voor sanctieverlichting.

En de EU betaalt de rekening met verdeeldheid.

Dat is zorgelijk.

Want Poetin kijkt toe en lacht.

Ja en daarom is het belangrijk dat we dit soort nieuws blijven volgen.

Het gaat niet alleen over gevangenen.

Het gaat over de vraag.

Hoe houden we onze waarde overeind?

Als het moeilijk wordt.

Jij als luisteraar bent deel van die vraag.

Mooi gesproken.

En denk aan de gewone mensen.

De Fransen die vrij kwamen, hun families.

Maar ook de Oekraïners die vechten.

Zij betalen de prijs voor onze keuzes.

Dat mogen we nooit vergeten.

Daarom eindigen we met een gedachte.

Nieuws is nooit alleen een verhaal.

Het is een spiegel van wat wij belangrijk vinden.

En als je meer wilt horen, kom dan naar nieuws door de tijd.com.

Daar praten we verder.

Ja, ga daarheen.

Deel je gedachte, stel je vragen en blijf luisteren.

Want de tijd verstrijkt, maar de vragen blijven.

Tot de volgende keer, beste luisteraar.

Wees wijs en nieuwsgierig.

Bedankt voor het luisteren naar Dutch Fluency.

Op Dutchfluency.com vind je het transcript en oefeningen.

Spreek Nederlands, zelfs als je stottert tot de volgende keer.