Een dag tussen de olijfbomen

Toen Eva uit de auto stapte, rook ze warme aarde en sterke koffie.

Naast het huis stond een rij lege emmers.

Een kat lag onder een stoel alsof zij vandaag als enige vrij had.

Eva glimlachte, maar haar handen hielden de band van haar tas stevig vast.

Ze was vanuit Nederland naar Burin gereisd, een Palestijns dorp op de bezette Westelijke Jordaanoever.

Daar zou ze boeren helpen bij de olijfoogst.

Eva was Joods en studeerde om mensen te begeleiden bij vragen over haar geloof.

Ze wilde niet alleen over vrede praten, maar ook iets doen.

Bij de deur verscheen Hanan, de vrouw bij wie ze die dag zou helpen.

Ze droeg een blauwe jas en hield twee bekers vast. ‘Eerst koffie,’ zei Hanan in het Engels. ‘De bomen kunnen nog vijf minuten wachten.’ ‘Dat zeggen mijn planten thuis ook,’ antwoordde Eva. ‘Alleen krijgen die meestal te laat water.’ Hanan lachte en gaf haar een beker.

Even later reden ze met Hanans zoon Youssef naar de velden.

De weg zat vol gaten.

Bij elke hobbel tikten de emmers tegen elkaar.

In de verte lagen huizen op een heuvel.

Hanan keek er kort naar en richtte haar ogen daarna weer op de weg. ‘Daar wonen mensen die ons soms aanvallen,’ zei ze. ‘Vorig jaar werd mijn broer geslagen toen hij hier werkte.

Sindsdien gaan we liever niet alleen.’ Eva wist even niet wat ze moest zeggen.

Ze had thuis berichten over het geweld gelezen.

Toch voelde het anders nu ze naast iemand zat voor wie die berichten het dagelijks leven waren.

Onder de eerste boom spreidden ze grote doeken uit.

Youssef liet zien hoe Eva de olijven voorzichtig van een tak kon halen.

De vruchten vielen met zachte tikjes naar beneden.

Haar vingers werden al snel stoffig. ‘Niet aan de tak trekken,’ waarschuwde hij. ‘Die moet volgend jaar ook nog werken.’ ‘Een vaste baan zonder vakantie,’ zei Eva. ‘En zonder salaris,’ antwoordde Youssef. ‘Bijzonder aantrekkelijk dus.’ Terwijl ze werkten, vertelde Hanan over de olie die van de olijven werd gemaakt.

Een deel verkocht de familie.

De rest gebruikten ze zelf of gaven ze aan familieleden.

Van de opbrengst werden onder meer schoolspullen en medicijnen betaald. ‘Mensen zien een fles olie,’ zei Hanan. ‘Ik zie de rekening van de tandarts.’ Eva keek naar de kleine vruchten in haar hand.

Ze had nog nooit zo lang nagedacht over iets wat thuis gewoon naast het fornuis stond.

Tegen de middag klonk er een motor.

Boven aan het pad stopte een auto.

Twee mannen stapten uit.

Een van hen riep iets wat Eva niet verstond.

Hanan legde onmiddellijk haar hand op Youssefs arm. ‘Blijf hier,’ zei ze zacht.

Eva voelde haar hart sneller slaan.

Een andere vrijwilliger pakte zijn telefoon en belde de plaatselijke contactpersoon.

Niemand liep naar de mannen toe.

Na enkele minuten stapten ze weer in en reden weg.

Of ze waren gekomen om te dreigen, wist Eva niet.

De angst die ze hadden veroorzaakt, was wel duidelijk.

Een tijdlang hoorde je alleen de wind en een emmer die werd verplaatst. ‘Zullen we stoppen?’ vroeg Eva.

Hanan keek naar de bomen die nog vol olijven zaten. ‘Als we elke keer vertrekken zodra we bang worden, blijft straks alles hangen.’ Ze zei het rustig.

Juist daardoor bleef de zin bij Eva hangen.

Ze begreep ook dat blijven geen eenvoudige keuze was.

Voor haar was dit een bezoek.

Voor Hanan ging het om haar inkomen en haar veiligheid.

Tijdens de lunch zaten ze in de schaduw.

Hanan deelde brood, tomaten en kaas uit.

Youssef schonk thee in kleine glazen.

Er zat zoveel suiker in dat Eva haar lepel bijna verwachtte te horen protesteren. ‘Je hoeft niet alles op te drinken,’ zei hij toen hij haar gezicht zag. ‘Gelukkig.

Mijn tanden hebben nog plannen voor later.’ Ze lachten.

Daarna vroeg Hanan wat Eva in Nederland zou vertellen. ‘Dat jullie hulp nodig hebben,’ begon ze.

Hanan knikte, maar wachtte.

Eva keek naar het brood in haar hand. ‘En dat jullie niet alleen mensen zijn die hulp nodig hebben.

Jullie hebben werk, grappen, plannen.

Dat vergeet je gemakkelijk als je alleen het nieuws ziet.’ Aan het einde van de middag waren negen emmers gevuld.

Niet alle bomen waren leeg, maar er was veel gedaan.

Eva hielp de doeken opvouwen en veegde het stof van haar broek.

Bij de auto gaf Hanan haar een klein flesje olie.

Eva wilde weigeren, totdat ze Hanans gezicht zag. ‘Dan gebruik ik het voor iets goeds,’ beloofde ze.

Die avond schreef ze naar huis.

Ze maakte de dag niet mooier of eenvoudiger dan hij was geweest.

Naast angst waren er koffie, werk en gelach geweest.

Ze kon het gevaar niet wegnemen.

Wel kon ze zorgvuldig vertellen wat ze had gezien.

Het flesje zette ze naast haar tas, zodat ze het niet zou vergeten.

Tot de volgende keer.