De File bij de Bomen

Ik ben Rick, leraar Nederlands, en ik had die dag les gegeven in Arnhem.

De groep was vrolijk, maar druk.

We hadden geoefend met zinnen over reizen.

Dat vond ik achteraf grappig, want mijn eigen reis werd daarna de beste les van de dag.

Rond vier uur stapte ik in mijn auto.

De lucht was grijs en laag.

Het rook naar nat gras en benzine bij het tankstation.

Ik had een broodje kaas gekocht, heel Nederlands en heel gewoon.

Op de radio praatte iemand over lange files op de A50.

Er waren takken bij de snelweg.

Daarom moest het verkeer langzamer rijden.

De bomen konden niet meteen korter worden gemaakt, omdat eerst goed gekeken moest worden naar dieren en veiligheid.

Ik dacht: dat zal wel meevallen.

Dat denk je altijd net voordat het niet meevalt.

Vijf minuten later stond ik stil tussen Apeldoorn en Zwolle.

Links zag ik een rij rode lampen.

Rechts stonden hoge bomen, donker en nat van de regen.

Een tak bewoog zacht in de wind.

Hij leek niet gevaarlijk, maar ik ben geen man van bomen.

Ik ben een man van lidwoorden en werkwoorden.

Voor mij zat een vrouw in een kleine blauwe auto.

Ze maakte een groot gebaar met haar handen.

Naast mij zat een man in een grijze auto rustig een appel te eten.

Hij keek alsof hij hier elk jaar vakantie vierde.

Ik deed mijn raam een stukje open.

De lucht was fris.

In de verte klonk een sirene, maar die kwam niet dichterbij.

Na tien minuten belde mijn collega Marleen.

Zij wist dat ik onderweg was naar een avondles. ‘Ben je al in de buurt?’ vroeg ze. ‘In de buurt van een boom,’ zei ik. ‘Meer kan ik niet beloven.’ Marleen lachte. ‘De cursisten zijn er al.

Ze drinken thee.’ ‘Laat ze dan maar oefenen met de zin: Rick komt later,’ zei ik.

Ik voelde eerst irritatie.

Ik had mijn dag netjes gepland.

Eerst les, dan rijden, dan weer les.

Maar plannen zijn soms net paraplu’s in harde wind.

Ze zijn handig, tot ze omklappen.

Ik keek naar de auto’s om me heen.

Niemand kon vooruit.

Toch probeerde iedereen iets te doen.

Een jongen draaide muziek zachter.

Een oudere man las een krant.

Een moeder gaf een kind een koekje.

Langzaam begon ik anders te kijken.

De file was nog steeds vervelend, maar niet alleen vervelend.

Het was ook een kleine wachtkamer op wielen.

Mensen zaten dicht bij elkaar, maar ieder in zijn eigen wereld.

Boven ons hingen wolken als natte lakens.

De bomen maakten een zacht geluid.

De snelweg rook naar regen en warme motoren.

Na een tijdje kwam er informatie op een bord.

De snelheid bleef laag, omdat de takken eerst veilig weg moesten.

Dat kon nog dagen of weken duren.

Ik hoorde iemand achter mij toeteren.

Eén korte toon.

Daarna bleef het stil.

Alsof die persoon zelf ook dacht: ja, en nu?

Ik stuurde Marleen een bericht.

Ik schreef: ‘Begin maar zonder mij.

Laat ze praten over vertraging.’ Ze stuurde terug: ‘Perfect onderwerp.

Dank je voor de praktijkles.’ Toen moest ik lachen.

Het was waar.

In de les zeg ik vaak dat taal uit het leven komt.

Vandaag kwam het leven uit een file.

Ik pakte mijn broodje kaas en nam een hap.

Het brood was zacht, de kaas een beetje zout.

Niet bijzonder, maar precies goed.

Soms heb je geen groot diner nodig.

Soms is een broodje in een stilstaande auto genoeg.

Na bijna een uur kwam er beweging.

Eerst een paar meter, toen wat meer.

De rode lampen voor mij werden kleiner.

De vrouw in de blauwe auto stak haar hand op naar mij, zonder reden.

Misschien omdat we samen hadden gewacht.

Ik stak mijn hand terug op.

Dat kleine gebaar maakte mijn humeur beter.

Toen ik eindelijk bij de school kwam, waren de cursisten nog bezig.

Marleen had op het bord geschreven: ‘Vertraging is ook een verhaal.’ Ik ging naar binnen met natte schoenen en koudere handen.

De klas keek op. ‘Sorry,’ zei ik. ‘De bomen hadden vandaag ook les nodig.’ Iedereen lachte.

Daarna vroeg ik: ‘Wie heeft vandaag ook moeten wachten?’ Bijna alle handen gingen omhoog.

We praatten over treinen, bussen, dokters en pakketjes.

De les werd levendig, omdat iedereen iets herkende.

Aan het eind zei een cursist, Noor: ‘Dus file is niet alleen tijd verliezen?’ Ik knikte. ‘Soms wel.

Maar soms krijg je er een verhaal voor terug.’ Later reed ik rustig naar huis.

De weg was donker, maar mijn hoofd was licht.

Ik had niet op tijd kunnen komen, maar ik had wel iets geleerd.

Geduld is geen mooie theorie.

Het is een gewone avond, een rij auto’s en een broodje kaas.

Tot de volgende keer.