Kavinsky: een dj die terugkeerde uit de dood

Tim: Hé, welkom bij Nieuws door de Tijd.

Vandaag een verhaal dat mij echt raakte, en ik denk jou ook als je van muziek houdt.

We hebben het over Kavinsky, een dj die beroemd werd met een nummer dat in de film Drive zat.

Maar er is iets verdrietigs gebeurd.

Pieter: Een dj, zegt u?

In mijn tijd hadden we geen dj's, maar ik begrijp dat het om een muzikant gaat.

Vertel me wat er is gebeurd, mijn goede heer.

Tim: Ja, ik zal het simpel uitleggen.

Kavinsky was de artiestennaam van Vincent Belorgey.

Hij is op 50-jarige leeftijd dood aangetroffen in zijn woning in Parijs.

De politie doet onderzoek naar de doodsoorzaak.

Het is nog niet duidelijk wat er precies is gebeurd.

Pieter: Dood aangetroffen.

Dat is een vreselijk bericht.

In mijn tijd zouden we zeggen: hij is gevonden als overleden persoon.

En er loopt een onderzoek.

Dat betekent dat de autoriteiten uitzoeken hoe hij is gestorven.

Een trieste zaak.

Tim: Ja, en het bijzondere is dat Kavinsky eigenlijk een fictief personage was.

Hij had een alter ego: een zombie die terugkeerde uit de dood om elektronische muziek te maken.

Hij verzon dat personage in 2006 voor zijn eerste EP.

Zijn muziek klonk als jaren 80 en Franse electro, zoals Daft Punk.

Pieter: Een alter ego, zegt u?

Dat is een ander ik.

Net als een toneelspeler die een rol speelt.

Maar deze man was niet alleen een speler, hij was ook de muziek.

Dat is bijzonder, hm-hm.

Tim: Precies!

En in 2010 maakte hij een nummer dat Nightcall heette.

Dat nummer werd gebruikt in de soundtrack van de film Drive, met Ryan Gosling.

Dankzij die film werd Kavinsky wereldberoemd.

Iedereen kent dat nummer nu, het heeft iets dromerigs en melancholisch.

Pieter: Een soundtrack, dat is de muziek bij een film.

In mijn tijd hadden we geen films, maar we hadden wel muziek bij toneelstukken.

Het verbaast me dat een nummer zo bekend kan worden door een film.

In mijn tijd was het andersom: muziek werd bekend door de kerk of het theater.

Tim: Ja, de wereld verandert.

Maar luister, wat ik bijzonder vind: in 2024 bracht hij datzelfde nummer opnieuw uit, maar nu met de zangeres Angèle.

Ze traden samen op tijdens de sluitingsceremonie van de Olympische Spelen in Parijs.

Dat was een groot moment.

Pieter: Hetzelfde nummer, maar opnieuw gemaakt?

Dat is alsof je een oud schilderij opnieuw schildert, maar met een nieuwe leerling.

In mijn tijd zouden we zeggen: waarom zou je iets veranderen dat al goed is?

Maar ik begrijp dat muziek evolueert.

Tim: Ja, en het is interessant: Kavinsky had een vriendschap met Quentin Dupieux, een filmmaker en artiest.

Hij verscheen ook in films van Dupieux.

Dus hij was niet alleen een muzikant, maar ook een acteur.

En zijn nummers werden gebruikt in videogames, zoals Grand Theft Auto IV.

Pieter: Videogames?

Dat woord ken ik niet.

In mijn tijd hadden we gezelschapsspellen, maar die waren niet elektronisch.

Ik neem aan dat dat iets van uw tijd is.

Maar ik begrijp dat zijn muziek veel mensen bereikte, op verschillende manieren.

Tim: Ja, en dat is precies waarom dit nieuws mij raakt.

Muziek is iets dat ons verbindt, door de tijd heen.

Jij, Pieter, luisterde in 1850 naar orgelmuziek.

Ik in 2250 naar iets heel anders.

Maar we voelen allebei iets bij muziek.

En nu is deze artiest er niet meer.

Pieter: U spreekt wijze woorden, Tim.

Muziek is als een brug tussen mensen.

En deze Kavinsky heeft die brug gebouwd met zijn geluid.

Het is jammer dat hij niet meer onder ons is, maar zijn muziek zal blijven bestaan, denk ik.

Tim: Zeker.

En dat is iets om over na te denken voor jou als luisteraar: wat betekent muziek voor jou?

Welke nummers herinner jij je nog?

En wat zou je willen dat mensen over jou herinneren?

Dat zijn grote vragen, maar dit nieuws maakt ze ineens actueel.

Pieter: Inderdaad.

Maar laten we niet vergeten: de politie doet nog onderzoek.

We weten nog niet hoe hij is gestorven.

Laten we hopen dat er duidelijkheid komt voor zijn familie en vrienden.

Dat is het belangrijkste.

Tim: Ja, en dat is ook een goed moment om een paar woorden uit te leggen die belangrijk zijn in dit nieuws.

We hebben al 'dood aangetroffen' en 'onderzoek' gehad.

Maar er is ook het woord 'bevestigen'.

Het Openbaar Ministerie heeft het nieuws bevestigd, dus ze hebben gezegd dat het waar is.

Pieter: Bevestigen, dat is bevestigen als een koopman die een contract ondertekent.

Het is zeker weten.

En 'overleden' is een net woord voor gestorven.

In mijn tijd zeiden we ook wel 'ontslapen', dat klonk zachter.

Tim: Mooi, ontslapen.

Dat klinkt inderdaad zachter.

En nog een woord: 'artiestennaam'.

Kavinsky is niet zijn echte naam, maar zijn artiestennaam.

Vincent Belorgey gebruikte die naam om zijn personage te spelen.

Net als een schrijver die een pseudoniem gebruikt.

Pieter: Ah, een pseudoniem!

In mijn tijd hadden we auteurs die onder een andere naam schreven, zoals onze eigen Multatuli.

Maar die schreef onder een andere naam omdat hij kritiek had op het bestuur.

Deze Kavinsky deed het voor zijn muziek, denk ik.

Tim: Ja, en dat brengt me bij een klein leerpunt.

In het nieuws stond: 'Hij gebruikte die al in 2006 voor zijn eerste EP.' Let op het woord 'dezelfde' en 'hetzelfde'.

Je zegt: 'hetzelfde nummer' en 'dezelfde naam'.

Het is een veelvoorkomend patroon.

Pieter: Dus u wilt de luisteraar iets leren?

Dat is goed.

In mijn tijd leerden we door te herhalen.

Kunt u een voorbeeld geven?

Tim: Zeker.

Simpele zin: 'Het nummer is hetzelfde.' Betere zin: 'Hij bracht hetzelfde nummer opnieuw uit, maar met een andere zangeres.' Zie je het verschil?

'Hetzelfde' gebruik je bij een het-woord, zoals nummer.

'Dezelfde' bij een de-woord, zoals naam.

Pieter: Dat is duidelijk.

En nu vraag ik me af: hoe zou iemand in 2250 naar deze muziek kijken?

Tim, kunt u me dat vertellen?

Tim: In 2250 hebben we muziek die je kunt beleven met al je zintuigen.

Je kunt een nummer niet alleen horen, maar ook voelen en zien in je hoofd.

Maar toch luisteren we nog naar oude muziek, zoals die van Kavinsky.

Het is een soort tijdmachine.

Pieter: Een tijdmachine?

Dat klinkt als iets uit een toekomstroman.

Maar ik geloof dat muziek inderdaad een tijdmachine is.

Wanneer ik een lied hoor uit mijn jeugd, ben ik weer even jong.

Dat moet voor uw generatie ook gelden.

Tim: Precies.

En dat is waarom dit nieuws zo bijzonder is.

Kavinsky speelde met tijd en dood in zijn muziek.

Hij creëerde een zombie die terugkeerde.

En nu is hij zelf overleden.

Het is alsof zijn kunst en zijn leven elkaar raakten.

Pieter: Dat is een treffende gedachte, Tim.

Maar laat mij u iets vragen.

In mijn tijd hadden wij ook artiesten die een personage speelden, zoals een acteur in een toneelstuk.

Maar een volledig alter ego dat een zombie was?

Dat zou men hier in Amsterdam vreemd vinden.

Tim: Haha, ja, in 2250 vinden we dat juist heel normaal.

Veel artiesten maken een hele wereld rondom hun muziek.

Kavinsky deed dat dus ook.

Zijn alter ego was niet zomaar een grap, maar een verhaal dat zijn muziek uitlegde.

Het maakte de nummers bijna als films.

Pieter: Een verhaal dat de muziek uitlegt?

Dat doet mij denken aan de orgelmuziek in de kerk.

Daar horen ook verhalen bij, uit de Bijbel.

Maar die verhalen zijn eeuwenoud.

Het verhaal van Kavinsky lijkt meer een moderne mythe, nietwaar?

Tim: Precies!

Een moderne mythe.

En dat is ook waarom mensen zich verbonden voelen met zijn muziek.

Het nummer Nightcall gaat over een telefoontje in de nacht, iets geheimzinnigs.

Het is niet zomaar een deuntje, maar een sfeer.

Jij, luisteraar, kent vast ook wel een nummer dat een gevoel oproept.

Pieter: Zeker, wanneer ik een psalm hoor, voel ik rust.

Maar vertel mij eens, Tim.

Hoe kan een nummer zo populair worden dat het in films en spellen wordt gebruikt?

In mijn tijd was muziek vooral voor de kerk, het theater of het danshuis.

Tim: Goede vraag.

In de 21e eeuw werd muziek overal gebruikt: in films, series, reclames, games.

Het nummer Testarossa Autodrive van Kavinsky bijvoorbeeld, dat gebruikten ze in een groot videospel.

Zo hoorden miljoenen mensen zijn muziek zonder dat ze naar de radio luisterden.

Pieter: Radio?

Dat is dat apparaat met draadloze golven, toch?

Wij hebben hier in 1850 nog geen radio, maar ik heb erover gehoord.

Het lijkt wel alsof muziek in uw tijd overal is, zoals de lucht die we inademen.

Tim: Zoiets inderdaad.

Maar laten we teruggaan naar Kavinsky.

Hij had ook een bijzonder optreden op de Olympische Spelen in 2024.

Hij stond daar met zangeres Angèle.

Dat was een groot moment, want miljoenen mensen keken naar de sluitingsceremonie.

Pieter: De Olympische Spelen!

Ook dat bestaat nog, dus.

In mijn tijd werden die niet gehouden, maar ik heb gehoord van de oude Grieken.

Een artiest die daar optreedt, die moet wel heel beroemd zijn.

Maar hoe kan iemand zo jong al zo bekend zijn?

Tim: Hij was niet jong, hoor.

Kavinsky was 50 jaar.

Hij begon al in 2006 met zijn eerste EP, maar zijn grote doorbraak kwam pas in 2011 met de film Drive.

Soms duurt het even voordat een artiest ontdekt wordt.

Dat is ook iets voor jou, luisteraar: geef niet op als iets niet meteen lukt.

Pieter: Een wijze les, zeker.

Maar ik hoor dat u het woord 'doorbraak' gebruikt.

Wat betekent dat precies?

In mijn tijd zouden we zeggen dat iemand doorbreekt als hij bekend wordt, zoals een acteur die doorbreekt na een groot toneelstuk.

Tim: Ja, dat klopt.

Een doorbraak is het moment waarop iets of iemand plotseling heel bekend wordt.

Je kunt ook zeggen: 'Zijn carrière brak door na de film.' Dat is een mooi werkwoord: doorbreken.

In het nieuws stond: 'Zijn naam was gevestigd.' Dat betekent dat hij bekend was.

Pieter: Ah, 'gevestigd'.

Dat woord kennen wij ook.

Een koopman kan gevestigd zijn in een stad, of een bedrijf is gevestigd op een adres.

Maar hier gaat het om een naam die bekend is.

Dus een naam kan ook gevestigd zijn, als een soort handelsmerk.

Tim: Precies!

En dat is een goed leerpunt voor onze luisteraar.

We hebben net 'hetzelfde' en 'dezelfde' uitgelegd.

Maar er is nog een handig woord: 'gevestigd'.

Simpele zin: 'Zijn naam is bekend.' Betere zin: 'Zijn naam was gevestigd na het succes van de film.' Zo klinkt het nieuws ook.

Pieter: Dus 'gevestigd' betekent dat iets stevig staat, als een huis dat goed gebouwd is.

Een naam die gevestigd is, die blijft wel even bestaan.

Maar Tim, hoe kan een artiest die dood is, toch nog bekend blijven?

In mijn tijd zou men zeggen dat zijn naam voortleeft.

Tim: Dat is precies wat er gebeurt.

Zijn muziek blijft bestaan, en mensen blijven ernaar luisteren.

In 2250 hebben we nog steeds muziek uit de 21e eeuw, net zoals jij in 1850 misschien nog muziek uit de 18e eeuw kent.

Kunst overleeft de artiest.

Pieter: Dat is troostrijk.

Maar ik vraag me af: was er geen onderzoek naar zijn dood?

Het nieuws zei dat het Openbaar Ministerie een onderzoek is gestart.

In mijn tijd zou de schout een onderzoek doen naar een onverwachte dood.

Tim: Ja, inderdaad.

Het Openbaar Ministerie is net als de schout, maar dan voor het hele land.

Ze onderzoeken of er iets verdachts is.

Soms is er geen duidelijk antwoord.

Het kan ook gewoon een natuurlijke dood zijn.

Pieter: Een natuurlijke dood, dat is het beste wat een mens kan overkomen, als het dan toch moet.

Maar Kavinsky was pas 50, dat is niet oud.

In mijn tijd worden veel mensen niet zo oud, maar 50 is nog jong.

Het is verdrietig dat hij zo vroeg is heengegaan.

Tim: Ja, het is verdrietig.

En het is ook een beetje ironisch.

Hij maakte muziek over een zombie die terugkeert uit de dood, en nu is hij zelf dood.

Soms lijkt het leven wel een kunstwerk.

Maar laten we niet te somber worden.

Pieter: U hebt gelijk, Tim.

We moeten ook denken aan wat hij heeft achtergelaten.

Zijn muziek, zijn verhalen, zijn optredens.

Dat is zijn nalatenschap.

In mijn tijd zouden we zeggen dat hij een goed geheugen heeft achtergelaten.

Tim: Een mooie manier om het te zeggen.

En dat is ook wat wij op onze site willen doen: herinneren, bespreken en leren.

Luisteraar, jij kunt ook je gedachten delen op nieuwsdoordetijd.com.

Vertel ons wat jij van Kavinsky's muziek vindt.

Pieter: Ja, laat ons weten of u ook zo'n nummer kent dat u doet denken aan een bepaalde tijd of plaats.

Muziek is een tijdmachine, dat hebben we vandaag geleerd.

En nu moeten we afscheid nemen, maar niet voor altijd.

Tim: Dank je wel, Pieter, voor dit gesprek.

En dank aan jou, luisteraar, dat je erbij was.

We hopen dat je iets hebt geleerd, maar vooral dat je genoten hebt.

Tot de volgende keer!

Blijf nieuwsgierig en blijf luisteren naar Nieuws door de Tijd.