The pattern
Old subjunctive forms survive mainly in fixed phrases for wishes, blessings, old-style instructions and concessions (admitting a limit, as in albeit). Recognise them; in everyday sentences, use the normal verb forms.
- Wishes and blessings: Leve de koning! (long live the king), Het ga je goed (all the best), God zegene je (God bless you), godzijdank (thank God)
- Old-style instructions: Men neme ... (take ..., in recipes), Gelieve ... (please ..., on formal signs and in letters)
- Concessions: zij het (albeit), het zij zo (so be it), hoe het ook zij (be that as it may)
- The form usually looks like the infinitive (the dictionary form) without its final -n: leven gives leve, nemen gives neme, zegenen gives zegene. The short verbs gaan and zijn give ga and zij. An old past form, ware, survives in als het ware (as it were).
- Some frames still take new words: any noun after Leve (Leve de vrijdag!), any instruction after Gelieve, and fresh wishes with Moge (may), as in Moge het nieuwe jaar je veel geluk brengen. Such new sentences are correct, but they sound formal or literary.
Examples
| Toen de koning op het balkon verscheen, klonk het uit duizenden kelen: Leve de koning! | When the king appeared on the balcony, thousands of voices rang out: Long live the king! |
| Op de afscheidskaart voor Joris stond in sierlijke letters: Het ga je goed! | The farewell card for Joris said, in elegant lettering: All the best! |
| Men neme een fiets, een regenjas en een flinke portie tegenwind, en klaar is Kees. | Take one bike, one raincoat and a generous helping of headwind, and Bob's your uncle. |
| Na de storing reden de treinen naar Groningen weer, zij het met een uur vertraging. | After the disruption the trains to Groningen were running again, albeit an hour late. |
| Bij het afscheid op Schiphol fluisterde de oma van Fatima: God zegene je, kind. | Saying goodbye at Schiphol, Fatima's grandmother whispered: God bless you, child. |
| De gemeente heeft het plan goedgekeurd, dus de oude kastanjes moeten wijken. Het zij zo, maar zonde blijft het. | The council has approved the plan, so the old chestnut trees have to go. So be it, but it's still a shame. |
| Op de deur van de huisartsenpraktijk hangt een bordje: Gelieve uw fiets niet tegen het raam te zetten. | On the door of the GP's practice there is a sign: Please do not lean your bike against the window. |
| Bij de beëdiging eindigde de nieuwe minister met de vaste formule: Zo waarlijk helpe mij God almachtig! | At the swearing-in, the new minister ended with the set formula: So help me God Almighty! |
| Bij de opening van het nieuwe gemeentehuis sprak de burgemeester: Moge dit gebouw een huis voor alle inwoners zijn. | At the opening of the new town hall, the mayor said: May this building be a home for all residents. |
Why it works this way
Older Dutch had a full subjunctive (in Dutch: de aanvoegende wijs) for what is wished, ordered or imagined. Over the centuries, helpers like moeten, laten and ik hoop dat took over, and the forms vanished from daily speech. Modern Dutch does not even use them in reported speech, which surprises German speakers.
They survived where people kept repeating the exact same words: cheers, blessings, prayers, oaths and recipes. So today you find them in ritual language: the Koningsdag cheer, a minister's oath, the Christmas song Ere zij God, the traditional Lord's Prayer (Uw naam worde geheiligd), and modern writers who use Men neme with a wink. Only moge still regularly opens brand-new wishes, and mostly in speeches, sermons and formal cards.
English kept the same fossils: "God save the King" (not "saves"), "long live the King", "so be it", "be that as it may", even "albeit" (from "all be it"). Match them with God zegene je, Leve de koning, Het zij zo, Hoe het ook zij and zij het, and the Dutch suddenly feels familiar. It also shows why Leve de koning! is not an imperative (an order): nobody is telling the king to live, they are wishing it.
Remember: think of these forms as museum pieces that occasionally leave the museum. Recognise them and enjoy them. A new wish with moge is correct Dutch, but it sounds like a speech or a wedding card. For your own everyday wishes, use the normal present (Ik hoop dat het je goed gaat) or the patterns in wishes with maar.
Watch out
نادرستLang leef de koning!
درستLang leve de koning!
leef is an order to you, so it cannot take de koning as its subject
نادرستIk hoop dat het je goed ga in je nieuwe baan.
درستIk hoop dat het je goed gaat in je nieuwe baan.
after hopen dat Dutch uses the normal present, unlike Spanish
نادرستCarlos zei dat de monteur morgen kome.
درستCarlos zei dat de monteur morgen komt.
unlike German, Dutch reported speech uses ordinary verb forms
نادرستDe wet is aangenomen, zei het met een krappe meerderheid.
درستDe wet is aangenomen, zij het met een krappe meerderheid.
zij and zei sound the same, but zei means said
Quick check
- Fill in one word: Na de verbouwing is de bibliotheek weer open, ... het met kortere openingstijden.
- On Koningsdag the crowd chants: Lang ... de koning! Choose: leeft, leve or leef.
- Fill in the right form of gaan: Ik hoop dat het je in Rotterdam goed ...
- Fix the sentence by changing one word: Volgens de huismeester werke de lift morgen weer.
نمایش پاسخها
- zij (zij het means albeit)
- leve (leeft makes a statement and leef is an order; the cheer needs the old wish form)
- gaat (outside the fixed farewell Het ga je goed, use the normal present)
- Volgens de huismeester werkt de lift morgen weer. (modern Dutch passes on information with the normal present)
Use it today
Write a farewell or good-luck card for a colleague or neighbour and end it with Het ga je goed! Then add one modern line of your own, such as Ik hoop dat je het naar je zin hebt in je nieuwe baan, so the fossil and the living form sit side by side.