The pattern
For things, a preposition plus "it" or "them" becomes er plus the preposition. For people, you keep the preposition and the normal pronoun (hem, haar).
- over het becomes erover, van het becomes ervan. When they stand together, you write them as one word. "Them" works the same way for things, so ermee can mean "with it" or "with them".
- Daar (there, that) replaces er when the thing is stressed or comes first: Daar heb ik geen zin in. It also replaces dat: not met dat but daarmee.
- Hier (here, this) replaces dit: hiermee means "with this".
- Met becomes mee (ermee, daarmee, hiermee) and tot becomes toe (ertoe, daartoe). Most other prepositions simply attach: eraan, ernaar, erin.
- People keep the pronoun: Ik wacht op haar, Ik praat met hem.
Examples
| Ik heb de brief van de gemeente gelezen en ik denk erover na. | I have read the letter from the council and I am thinking about it. |
| Fatima heeft een tweedehands fiets gekocht en gaat ermee naar haar werk. | Fatima has bought a second-hand bike and goes to work on it. |
| Die oude kasten? Ik weet niet wat ik ermee moet doen. | Those old cupboards? I don't know what to do with them. |
| Houd je van drop? Ja, ik houd ervan. | Do you like liquorice? Yes, I love it. |
| Pak deze sleutel: hiermee open je de fietsenstalling. | Take this key: you open the bike shed with this one. |
| Een feestje op maandagavond? Daar heb ik geen zin in. | A party on a Monday evening? I'm not in the mood for that. |
| Bas mist zijn oma en denkt vaak aan haar. | Bas misses his grandma and often thinks about her. |
| Het slechte weer heeft ertoe geleid dat veel treinen niet reden. | The bad weather led to many trains not running. |
Why it works this way
Compare these pairs:
- Ik wacht op de bus. becomes Ik wacht erop.
- Ik wacht op Yara. becomes Ik wacht op haar.
- Ik denk aan de afspraak. becomes Ik denk eraan.
- Ik denk aan Daan. becomes Ik denk aan hem.
Er, daar and hier are place words. Dutch points at a thing as if it were a spot: erop is literally "there-on" and ervan "there-of". English once worked like this too and still keeps a few fossils: therefore, thereby, herewith, hereby. Dutch simply kept the system for daily use. A person is not a spot you point at, so people keep hem and haar. The technical name for erop and daarmee is pronominal adverb: an adverb that stands in for a pronoun.
The three place words differ in strength. Er is the quiet, unstressed one, and in this job it cannot open a sentence. Daar is the stressed, pointing version: "that, not something else". Hier points to something close: "this". Dutch speakers often react by starting with the thing, which is why you hear Daar ben ik het mee eens and Daar weet ik niets van all the time. Sometimes er even points ahead to a whole clause, as in the ertoe ... dat example above.
In those daar sentences, daar and its preposition stand apart, and er often splits from its preposition too: see Splitting er and its preposition. You will need this most with Verbs with a fixed preposition, and questions use the same trick with waar: Waarmee, waarover, waaraan.
Remember: thing after a preposition? Think "therefore" and use er, daar or hier. Person after a preposition? Keep hem or haar.
Watch out
FoutHet pakket komt vandaag, dus ik wacht op het.
GoedHet pakket komt vandaag, dus ik wacht erop.
no het after a preposition
FoutWat doe je ermet?
GoedWat doe je ermee?
met becomes mee after er
FoutJoris is mijn nieuwe buurman en ik heb ermee gepraat.
GoedJoris is mijn nieuwe buurman en ik heb met hem gepraat.
people keep the pronoun
FoutEr heb ik geen zin in.
GoedDaar heb ik geen zin in.
er cannot start the sentence here
FoutIk ben het eens met dat.
GoedDaar ben ik het mee eens.
dat after a preposition becomes daar
Quick check
- Fill in er plus met as one word: Je hebt een nieuwe laptop! Wat ga je ... doen?
- Choose: Ik heb Lotte gebeld, want ik wilde (met haar / ermee) praten.
- Choose: Op zaterdag werken? (Er / Daar) heb ik echt geen tijd voor.
- Fill in er plus tot as one word: Het nieuwe rooster heeft ... geleid dat iedereen later begint.
Toon de antwoorden
- ermee: met becomes mee after er.
- met haar: Lotte is a person, so you keep the pronoun.
- Daar: in this job er cannot start a sentence, daar can.
- ertoe: tot becomes toe after er.
Use it today
React to a plan or a question today with a daar sentence, such as Daar heb ik zin in! or Daar weet ik niets van. Then describe one thing you use every day: Dit is mijn fiets en ik ga ermee naar mijn werk.