Want en omdat geven allebei een reden, en in de meeste zinnen kun je ze allebei gebruiken, als je de woordvolgorde goed doet. (Eén verschil: met want kun je ook een bewijs voor een conclusie geven, zoals in Hij is thuis, want het licht brandt. Omdat past daar niet.) Met de juiste woordvolgorde klinkt je Nederlands meteen vloeiender. Het helpt ook bij spreek- en schrijfopdrachten van het inburgeringsexamen en het Staatsexamen NT2 waarin je een reden moet geven of je mening moet toelichten.
Want: normale woordvolgorde
Na want volgt een hoofdzin met de persoonsvorm op de tweede plaats. Vaak staat het onderwerp vooraan: Ik blijf thuis, want ik ben ziek. Een ander zinsdeel kan ook vooraan staan: Ik kom niet, want morgen moet ik werken.
Omdat: het werkwoord gaat naar het eind
Na omdat volgt een bijzin: het werkwoord staat achteraan. Ik blijf thuis, omdat ik ziek ben. Bij twee werkwoorden staan ze allebei achteraan: omdat ik nog moet werken.
| Met want | Met omdat |
|---|---|
| Ik neem de trein, want ik heb geen auto. | Ik neem de trein, omdat ik geen auto heb. |
| Ze is moe, want ze heeft slecht geslapen. | Ze is moe, omdat ze slecht heeft geslapen. |
| Hij leert Nederlands, want hij woont in Utrecht. | Hij leert Nederlands, omdat hij in Utrecht woont. |
| Ik kom later, want ik moet nog werken. | Ik kom later, omdat ik nog moet werken. |
Een bijzin met omdat kan vooraan
Omdat ik ziek ben, blijf ik thuis. De hele bijzin staat op de eerste plaats, dus daarna komt meteen het werkwoord blijf. Met want kan dat niet: Want ik ben ziek, blijf ik thuis is fout. Wel kan want een nieuwe zin beginnen die de vorige uitlegt: Ik blijf thuis. Want ik ben ziek.
Andere voegwoorden
Normale volgorde, zoals want: en, maar, of en want. Werkwoord achteraan, zoals omdat: dat, als, omdat, toen, terwijl, zodat, hoewel, voordat, nadat, wanneer en of (in de betekenis whether).
Examentip
Bij spreken en schrijven moet je vaak je mening geven met een reden. Gebruik allebei: Ik vind het een goed idee, want het is goedkoper. en Ik fiets naar mijn werk, omdat het gezond is.
Test jezelf
Maak de zin met omdat: 1. Ik ben blij, want het is weekend. 2. Ik bel je, want ik heb een vraag. 3. We gaan niet, want het regent.
Antwoorden: 1. Ik ben blij, omdat het weekend is. 2. Ik bel je, omdat ik een vraag heb. 3. We gaan niet, omdat het regent.
Bereid je je voor op het inburgeringsexamen of het Staatsexamen NT2? Kijk hoe we je voorbereiden op spreken en schrijven via NT2-examentraining online, of begin met de gratis niveautest.