The pattern
A diminutive tells the listener how you feel about something more than how big it is: small, but also friendly, casual, modest or easy.
- Small: een huisje (a little house), een katje (a kitten).
- Casual and sociable: een biertje, een wijntje, een dagje uit (a day out), een rondje (a walk or ride around, or a round of drinks: Ik geef een rondje!).
- Modest, playing it down: een vraagje, een probleempje, een momentje.
- Softer requests: Heb je even een minuutje?
- A word of its own: een kopje (a cup), een broodje (a roll or sandwich), een bonnetje (a receipt), een toetje (a dessert), een meisje (a girl).
- Always a het-word: het biertje, het meisje, whatever the base word is.
Examples
| Zullen we na het werk nog een biertje drinken? | Shall we grab a beer after work? |
| Een momentje, ik zoek het even voor u op. | One moment, I'll just look it up for you. |
| Ik heb een vraag over mijn huurcontract. | I have a question about my rental contract. |
| Ik heb een vraagje over mijn huurcontract. | I have a quick question about my rental contract. |
| Er is een probleempje met je rooster, kun je even langskomen? | There's a small issue with your schedule, can you pop by? |
| Wil je een kopje koffie of thee? | Would you like a cup of coffee or tea? |
| Wilt u het bonnetje? | Would you like the receipt? |
| Priya en Ahmed fietsen elke zondag een rondje om het meer. | Priya and Ahmed cycle around the lake every Sunday. |
| Omdat Yara een nieuwe baan heeft, geeft ze zaterdag een etentje. | Because Yara has a new job, she's having people over for dinner on Saturday. |
| Kun je me even een handje helpen met deze kast? | Can you give me a hand with this cupboard? |
Why it works this way
Think of a diminutive as turning the volume down. A small thing is easy to ask for and easy to say yes to, so Dutch speakers shrink a word to shrink the weight of what they say. Een vraagje promises it will be quick. Een probleempje tells your manager not to panic. Een biertje says: nothing serious, just a drink together.
Compare:
- Ik heb een probleem. Something is wrong and we need to talk.
- Ik heb een probleempje. Something small, nothing to worry about.
- Hij heeft een bedrijf. He owns a company.
- Hij heeft een bedrijfje. He has a small business, or, said with a smirk, one you do not take very seriously. So be careful with diminutives for other people's work.
English softens with other tools: a quick question, a bit of a problem, a cuppa. Dutch builds the softness into the noun and often adds even on top, as in Heb je even een minuutje? (see Even, maar, eens).
Some diminutives have become ordinary words. Een kopje koffie is just a cup of coffee, and een meisje is a girl of any height. A few have drifted further: een kaart is a card or a map, but een kaartje is often a ticket for the train or the cinema.
All this belongs mostly to spoken Dutch: at the bakery, at birthday parties, at the coffee machine. In formal writing, such as a letter from de gemeente, you will see far fewer, apart from the fixed words. That is a strong tendency, not a hard rule.
Remember: shrink the word, shrink the pressure. Een vraagje is easy to answer, een biertje is easy to say yes to, and een momentje is over before you know it (in theory).
Watch out
错误de biertje
正确het biertje
every diminutive is a het-word
错误een lekkere biertje
正确een lekker biertje
a het-word after een takes no -e
错误het meisje die naast ons woont
正确het meisje dat naast ons woont
meisje is a het-word, so use dat
错误een kopje van koffie
正确een kopje koffie
no van between a container and its contents, unlike English "of" or Spanish "de"
Quick check
- In a café, Bas calls out Ik geef een rondje! What does he mean? (a) He is going for a short walk. (b) He is buying everyone a drink.
- Fill in the correct form of leuk: Lotte heeft een ... etentje georganiseerd.
- Fix the sentence: Mag ik een kopje van thee?
- You phone the GP's assistant and want to signal that your question will only take a minute. Which fits best? (a) Ik heb een vraag. (b) Ik heb een vraagje.
显示答案
- (b): een rondje geven means paying for a round of drinks.
- leuk: etentje is a het-word, so no -e after een.
- Mag ik een kopje thee?: no van between the cup and what is in it.
- (b): een vraagje plays the question down, so it sounds quick and easy.
Use it today
Next time you order in a café or need a colleague's help, use a diminutive on purpose: Mag ik een kopje thee? or Heb je even een momentje? Then count how many words ending in -je you hear before lunch.