The pattern
For a wish or a regret, start with a past-tense verb, then the subject, then maar. For a condition or a hope, use als, the subject and maar, with a present-tense verb at the end.
- Wish about now: use the simple past. Had ik maar een tuin. (If only I had a garden.)
- Regret about the past: use had or was plus the past participle. Pick the helper verb the main verb takes in the perfect: Had ik maar meer geslapen, Was ik maar thuisgebleven. See Hebben or zijn in the perfect tense.
- Where maar goes: usually right after the subject, or after a short pronoun that follows it, such as het or hem: Wist ik het maar (If only I knew). It can also come before a subject that is not a short pronoun (Had maar iedereen zo'n buurvrouw), but right after the subject is the most common order.
- The same wish with als: Als ik maar een tuin had. The verb moves to the end, as in other clauses with als.
- Condition or hope: with a present-tense verb, als ... maar can express a condition ("as long as"), a warning ("just make sure"), or, on its own, a hope: Als het maar droog blijft! (Let's hope it stays dry!)
Examples
| Was het maar vrijdag. | If only it were Friday. |
| Had ik maar meer geslapen vannacht. | I wish I had slept more last night. |
| Kon Mei maar vaker vanuit huis werken. | If only Mei could work from home more often. |
| Wist ik maar waar ik mijn fietssleutel had gelaten. | If only I knew where I had left my bike key. |
| Was ik maar eerder vertrokken, dan had ik de trein nog gehaald. | If only I had left earlier, I would still have caught the train. |
| Als ik maar wat meer tijd had. | If only I had a bit more time. |
| Het maakt niet uit wat je aantrekt, als je maar op tijd bent. | It doesn't matter what you wear, as long as you're on time. |
| Joris mag mijn auto lenen, als hij hem maar voltankt. | Joris can borrow my car, as long as he fills it up. |
| We fietsen zaterdag naar Utrecht. Als het maar droog blijft! | We're cycling to Utrecht on Saturday. Let's hope it stays dry! |
Why it works this way
A wish is half of an unreal if-sentence. Take Als ik meer tijd had, zou ik vaker sporten (If I had more time, I would exercise more). Drop the second half, add maar, and what is left is a sigh: Als ik maar meer tijd had.
As you saw in Conditions without als, Dutch can also drop als and put the verb first. That gives the short form: Had ik maar meer tijd. The past tense does the same job as in English "if only I had": it tells the listener the situation is not real. For the complete if-sentence, see If only: Als ik het had geweten.
With a present-tense verb, nothing is unreal. Als je maar op tijd bent is a real condition, and maar says that this is the one thing that matters. On its own, it works as a friendly warning (Just make sure you're on time!) or as a hope: Als het maar niet gaat regenen (I just hope it doesn't rain).
Two contrast pairs make the difference visible:
- Had ik maar meer tijd. is about now. Had ik maar meer tijd gehad. is about a moment that is over.
- Als de trein maar rijdt. means you hope it runs, and it might. Reed de trein maar. means it is not running.
In speech, nou often joins in for extra impatience: Was het nou maar vrijdag. If you prefer a full clause, Ik wou dat het vrijdag was says the same thing.
Remember: here maar does not mean "but", it means "only". Old-fashioned English even uses the same order: "Had I only known" is Had ik het maar geweten.
Watch out
IncorrectoIk wens het was vrijdag.
CorrectoWas het maar vrijdag.
for an unreal wish, use the maar form or Ik wou dat het vrijdag was; a common use of wensen is wishing someone something: Ik wens je veel succes
IncorrectoHad ik maar thuisgebleven.
CorrectoWas ik maar thuisgebleven.
thuisblijven takes zijn in the perfect, so the regret takes was
IncorrectoWoon ik maar dichter bij mijn werk.
CorrectoWoonde ik maar dichter bij mijn werk.
a wish about now still needs the past tense
IncorrectoAls je maar bent op tijd.
CorrectoAls je maar op tijd bent.
after als, the verb goes to the end
Quick check
- Fill in the right form of hebben (a wish about now): Mijn fiets is weer kapot. ... ik maar een nieuwe fiets.
- Fill in had or was: Daan heeft de trein gemist. ... hij maar eerder van huis gegaan.
- Rewrite with maar directly after the subject: Als maar de bus op tijd komt!
- Choose the meaning of Je mag morgen thuiswerken, als je maar bereikbaar bent. a) "If only you were reachable." b) "As long as you can be reached."
Ver las respuestas
- Had: a wish about now uses the simple past of hebben.
- Was: gaan takes zijn in the perfect (hij is gegaan).
- Als de bus maar op tijd komt!: maar now follows the subject de bus, the most common order (the original is also possible), and the verb stays at the end.
- b: here als je maar bereikbaar bent states the condition for being allowed to work from home: you must be reachable.
Use it today
Before bed tonight, say three sentences out loud: one wish about now (Was ik maar...), one regret about today (Had ik maar... or Was ik maar...), and one condition for a housemate or colleague (..., als je maar...).